4 Бөлім жанғыш пайдалы қазбалардың кенорындары

Тақырып 4.1 Жанғыш пайдалы қазба кенорындарының жалпы сипаттамасы. Жанғыш пайдалы қазбалар туралы түсінік

Жанғыш пайдалы қазбалардың ерекшеліктері. Экономика үшін жанғыш пайдалы қазбалардың маңызы. Жанғыш пайдалы қазбалардың өнеркәсіптік бөлінуі. Жанғыш пайдалы қазбалардың жаралуы. Табиғаттағы көміртегі айналымы. Жер қыртысында органикалық заттың жинақталуының және өзгеруінің геологиялық жағдайлары.

Қалыптасатын құзыреттіліктер:

Базалық:

• өмір бойы білімдері мен дағдыларын жаңарту;

• нәтижеге қарай сапалы жұмыс жасау;

• жұмыс уақытын жоспарлау.

Тақырып 4.2 Шымтезек кенорындары

Шымтезектің бастапқы затының жинақталу жағдайлары. Шымтезектіктердің жіктелуі. Шымтезекжаралуы. Шымтезекті қаттардың құрылысы мен құрамы. Жерде шымтезекжиналудың таралу заңдылықтары.

Қалыптасатын құзыреттіліктер:

Базалық:

• өмір бойы білімдері мен дағдыларын жаңарту;

• нәтижеге қарай сапалы жұмыс жасау;

• жұмыс уақытын жоспарлау.

Тақырып 4.3 Қазбалы көмір кенорындары

Көмірдік жаралуы. Гумелиттердің жинақталуы. Сапропелиттердің жинақталуы. Көмірлердің бастапқызатының көміржаралудың геологиялық сатысына өзгеруі. Көмірлердің метаморфизмі. Көмірлі формациялар. Көмір кенорындарының генетикалық түрлері. Көмірлі қаттардың құрылысы, олардың қалыңдығы, ұзақтығы. Құрылыс мен қалыңдығының өзгеруі. Көмірлердің химиялық, петрографиялық құрамы. Көмірлердің технологиялық қасиеттері. Көмірлі кенорындардың газдары. Көмірлердің моруы және өздігінен жануы. Көмірлердің өнеркәсіптік кенорындарының генетикалық түрлері. Көмірлі алаптар. Қазақстанның көмір кенорындары. Қарағанды алабының сипаттамасы.

Қалыптасатын құзыреттіліктер:

Базалық:

• өмір бойы білімдері мен дағдыларын жаңарту;

• нәтижеге қарай сапалы жұмыс жасау;

• жұмыс уақытын жоспарлау.

Тақырып 4.4 Жанғыш тақтатастардың кенорындары

Жалпы мәліметтер. Қасиеттері мен өнеркәсіптік қолданылуы. Жанғыш тақтатастардың жаралуы мен түзілуінің геологиялық жағдайлары. Генезисінің ерекшеліктері. Жанғыш тақтатастардың генетикалық бөлінуі. Кенорындарының геологиялық құрылысының ерекшеліктері. Балтық маңы алабының жанғыш тақтатас кенорындарының сипаттамасы (Ресей, Эстония).

Қалыптасатын құзыреттіліктер:

Базалық:

• өмір бойы білімдері мен дағдыларын жаңарту;

• нәтижеге қарай сапалы жұмыс жасау;

• жұмыс уақытын жоспарлау.

Тақырып 4.5 Табиғи газ, мұнай, қатты битумдардың кенорындары

Жалпы мәліметтер. Жаралуы. Мұнай мен газдың жаралуы туралы негізгі болжамдар. Мұнай мен газ түзілуінің геологиялық жағдайлары: жыныстардың литологиялық қасиеттері, тектоникалық құрылымы. Мұнай мен газ шоғырларының түрлері. Мұнагазды алаптар мен аймақтар туралы түсінік. ТМД жеке көрнекі мұнайгаз кенорындарының сипаттамасы. Қазақстанның мұнайгаз кенорындары. Қатты битумдардың жаралуы. Олардың қасиеттері мен өенркәсіптік қолданылуы.

Қалыптасатын құзыреттіліктер:

Базалық:

• өмір бойы білімдері мен дағдыларын жаңарту;

• нәтижеге қарай сапалы жұмыс жасау;

• жұмыс уақытын жоспарлау.

«Жанғыш пайдалы қазбалардың кенорындары» бөлімінің тәжірибелік жұмыстарының ұсынылатын тақырыптары

Тәжірибелік жұмыс № 17 (тақырып 4.2. және 4.4.)

Шымтезектің үлгілерімен, шымтезектіктердің әр түрлерімен және түрлі жаратылысты тақтатастармен жұмыс жасау. Үлгілерді зерттеу және осы үлгілерді сипаттау. Жеке кенорындарды зерттеу және зерттелетін кенорындар бойынша геологиялық қималарды құру. Кенорындарды бланкілі картаға салу.