- •Электр машиналары
- •Үш фазалы трансформатор орамаларының 3-ші, 6-ші жэне 9-ші жалғау топтарының бұрыштары:
- •Суретте:
- •Суретте:
- •Электр машиналары
- •Суретте:
- •Электр машиналары
- •Асинхронды машинаның параметрлері келесідей қатынастарда болады:
- •Асинхронды машинаның параметрлері келесідей қатынастарда болады:
- •Суретте:
- •- Механикалық қуат
- •Суретте:
- •Суретте көрсетілген сұлбалар:
- •Электр машиналары
- •Суретте:
- •Суретте:
- •Суретте:
- •Суретте (якорь орамасының активті кедергісі :
- •- Қозғалтқыш режимі
- •Қозғалтқыш режимі
Асинхронды машинаның параметрлері келесідей қатынастарда болады:
Асинхронды машинаның параметрлері келесідей қатынастарда болады:
Суретте:
бұл
токтың МҚК магнит
өткізгіштігін
магниттейдіэлектромагниттік тежеуіш режиміндегі асинхронды қозғалтқыштың векторлық диаграммасы
болат шығынына
пропорционал болатын токасинхронды қозгалтқыштың векторлық диаграммасы
асинхронды генератордың векторлық диаграммасы
Түрақты ток машинасының қоздырушы амалдары:
паралель қоздырылатын - қоздырушы орама тұрақты токтың басқа бір қорек көзінен қоректенеді
тізбектеп қоздырылатын - қоздырушы орама тұрақты токтың басқа бір қорек көзіне тізбектеп жалғанады
тәуелсіз қоздырылатын- қоздырушы орама якорь орамасы мен жүктемеге тізбектеп жапғанады
паралель қоздырылатын - қоздырушы орама тұрақты токтың басқа бір қорек
көзіне параллель жалғанады
паралель қоздырылатын-қоздырушыорама якорь орамасы мен жүктемеге параллель қосылады
тізбектеп қоздырылатын- қоздырушы орама якорь орамасы мен жүктемеге тізбектеп жалғанады
тәуелсіз қоздырылатын- қоздырушы орама тұрақты токтың басқа бір қорек көзінен қоректенеді
'Гұрақты ток машинасын қоздыру сұлбалары:
а-тәуелсіз
а- параллель
а-тізбектеп
б - параллель
в-тізбектеп
Трансформатордың орамаларын жалғау топтары:
трансформатордың орамаларын жалғау сұлбасына тәуелді
ротор тогына тәуелді
орамалардыңшықпаларын белгілеуге тэуелді
желілік кернеуге тәуелді
ЭҚК тәуелді
фазалық кернеуге тәуелді
статор тогына тәуелді
Асинхронды қозғалтқыштың қуатын анықтайтын өрнектер:
- Механикалық қуат
- статордың
механикалық қуаты
-электромагниттік
қуат
статор орамасындағы
шығындардың қуаты
-болаттагы
шығындар қуаты- орамадағы шығындардың қуаты
Суретте:
1=сурет 2=сурет 3=сурет:
3 - қозғалтқыш режиміндегі векторлық диаграмма
1- электромагниттік тежеуіш режиміндегі векторлық диаграмма
1 - қозгалтқыш режиміндегі векторлық диаграмма
2- қозғалтқыш режиміндегі векторлық диаграмма
2- генератор режиміндегі векторлық диаграмма
1 - қарама -қарсы қосу режиміндегі векторлық диаграмма
Суретте көрсетілген сұлбалар:
2) - қысқаша тұйықталған роторлы асинхронды қозғалтқышты автотрансформатормен жүргізу
1) - қысқаша тұйықталган роторлы асинхронды қозғалтқышты реактормен жүргізу
4) - қысқаша тұйықталған роторлы асинхронды қозғалтқышты Ү жүлдызшадан үшбұрышқа ауыстырып қосу арқылы жүргізу
2) -қысқаша түйықталған роторлы асинхронды қозғалтқышты реактормен жұргізу сұлбасы
1)-фазалық роторлы аснхронды қозғалтқышты жүргізу сүлбасы
3) - қысқаша түйықталған роторлы асинхронды қозғалтқышты Ү жүлдызшадан үшбүрышқа ауыстырып қосу арқылы жүргізу
Асинхронды қозғалтқышты жүргізуге қойылатын талаптар:
жүргізуші момент көп болу керек
жүргізуші ток кеп болу керек
кернеу шектеулі болу керек
кернеу ніектеулі болу керек
жүргізу моменті аз болу керек
айналу жиілігі шектеулі болу керек
14. Суретте:
7 – якорь ойықтары (саңылау)
айқын емес полюсті синхронды машина
6- якорь орамасы
2-ротор
айқын полюсті синхронды машина
Суретте (якорь орамасының активті кедергісі ):
активті - индуктивті жүктеме кездегі айқын емес полюсті синхронды генератордың векторлық диаграммасы
айқын емес полюсті синхронды қозғалтқыштың векторлық диаграммасы
- якорь
тогы
- эқк, якорь
реакциясының
өрісімен индукцияланғанактивті - сыйымдылықты жүктеме кездегі айқын емес полюсті синхронды генератордың векторлық диаграммасы
- якорь реакциясының
бойлық индуктивті кедергісіндегі
кернеудің түсуі
Суретте (якорь орамасының активті кедергісі ):
- эқк,
қоздыру орамасының өрісімен индукцияланғанайқын емес полюсті синхронды қозғалтқыштың векторлық диаграммасы
- жүктеме бұрышы
-
якорь тоғының
бойлық құраушыларыактивті - сыйымдылықтыжүктеме кездегі айқын полюсті синхронды генератор
активті -индуктивті кедергі кездегі айқын полюсті синхронды генератор
Суретте:
синхронды генератордың қыска түйықталу сипаттамасы
3- сыйымдылықты жүктеме кездегі сыртқы сипаттамасы
синхронды генератордың қысқа тұйыкталу сипаттамасы
3- сыйымдылықты жүктеме кездегі реттелу сипаттамасы
синхронды генератордың сыртқы сипаттамасы
1 - сыйымдылықты жүктеме кездегі реттелу сипаттамасы
1 - индуктивті жүктеме кездегі сыртқы сипаттамасы
Синхронды қозғалтқыштың артықшылығы:
асинхронды қозғалтқышқа қарағанда жіберілуі жеңіл
кернеу тербелісіне аз сезімталдылық
кұрылысы асинхронды козгалтқышқа қарағанда қарапайым
айнапу жиілігін реттеу оңай жүзеге асырылады
айналу жиілігі біліктегі механикалық жүктемеге тәуелді (байланысты)
Тэуелсіз қоздырылатын тұрақты ток генераторның артықшылықтары мен кемшіліктері:
оны қоздыру ұшін үлкен қуат кезі керек
оны қоздыру үшін якорь тізбегіне қосу керек
жүктеме кезінде кернеу көп өзгереді
кернеуді үлкен аралықта реттеуге мүмкіндік береді
кернеуді үлкен аралықта реттеуге мүмкіндік бермейді Ғ) жүктеме кезінде кернеу аз өзгереді
кернеуді өзгерту мүмкін емес
Трансформатордың бос жүріс тогы:
А)
B)
C)
D)
E)
F)
G)
Үш орамалы трансформатордың 1-ші орамасының орамдар саны 55, 2-ші орамасының орамдар саны 30, 3-ші орамасының орамдар саны 15, ал әрбір орамның кернеуі 5 В болса, орамалардың кернеулері:
120 В
11 В
6 В
275 В
150 В
Синхронды компенсатор:
торапта жүктемені түсіру кезінде торапқа индуктивті ток береді
аса қоздыру кезінде тораптан активті токты пайдаланылады
торапта үлкен жүктеме кезінде торапқа индуктивті ток береді
торапта жүктемені түсіру кезінде аса қоздыру жағдайында жүмыс жасайды
торапта жүктемені түсіру кезінде тораптан сыйымдылықты токты пайдаланадын
Тұрақты ток машинасында электр қозғаушы күшін анықтайтын формулалар:
Тұрақты ток қозғалтқышының берілгендері:
Қозгалтқыштың
мэндері:
Түрақты ток қозғалтқышын реостатпен жүргізген кездегі токты жэне реостаггың максимал кедергісін анықтау:
жүргізудің алғашқы уақытында
болғанда, ток
жүргізудің алғашқы уақытында болғанда, ток
реостаттың максимал кедергісі үлкен және орта қуатты қозғалтқыштар үшін
тең болатын якорь
тогына сәйкес
анықталадыжүргізудің алғашқы уақытында болғанда, ток
реостаттың максимал кедергісі аз қуатты қозғалтқыштар үшін тең болатын якорь тогына сәйкес анықталады
жүргізудің алғашқы уақытында п = 0 болғанда, ток
реостаттың максимал кедергісі үлкен және орта қуатты қозғалтқыштар үшін
тең болатын
якорь тогына сэйкес
анықталады
********************************************************
