1. Қаңқалардың конструктивтік жүйесін үлестіру

2. Жоспарда ұстындарды орналастыру

3. Көлденең рамаларды үйлестіру

4. Байланыстар

1. Қаңқалардың конструктивтік жүйесін үйлестіру.

Қаңқалардың конструктивтік жүйесін үйлестіргенде келесі сұрақтар шешіледі:

• Жоспарда ұстындарды орналастыру;

• Ғимараттардың ішкі габариттері анықталады;

• Конструктивтік элементтердің негізгі өлшемдерін тағайындау және үйлестіру.

2. Жоспарда ұстындарды орналастыру

Ұстындарды орналастырған кезде технологиялық, конструктивтік және экологиялық факторлар ескеріледі.

БӨҒ-дың көлденең бағыты бойынша ұстындардың арасындағы арақашықтықты (аралығы) 6 м (кейбір кезде 3 м) еселі қабылданады және l=18,24,30,36м тең болады.

Ұзына-бойлық бағыты бойынша ұстындардың адымы 6 немесе 12 м тең қабылданады және 6 м еселі болады.

Егер ғимараттың аралығы l=30м, биіктігі Н 14 м, кранның көтергіштік қабілеті Q=50 т болған жағдайда ұстындардың 12 метрлік адымы тиімді болады. Ғимараттың параметрлері жоғары берілген шамалардан төмен жағдайда ұстындардың адымы 6 м-ден қабылданады.

Ұзындығы 6,12 м. тең типтік қорғаушы плиталарды және панельдерді пайдалану үшін шеткі қатардағы ұстындардың осі модульдік тордан 500 мм жылжытып жасалынады (5а-сурет).

БӨҒ өлшемдері үлкен болған жағдайда қаңқалардың элементтерінде температураның өзгеруіне байланысты үлкен қосымша кернеулер пайда болады. Сондықтан ғимараттарды ұзына-бойлық және көлденең температуралықжіктермен блоктарға бөледі. ҚМжЕ бойынша температуралық блоктардың шектік өлшемдері берілген (1-кесте).

1-кесте. Ғимараттың температуралық блоктардың шектік өлшемдері (м).

Ғимараттың сипаттамасы	Болаттан істелінген қаңқа		Аралас қаңқа (ұстындар- темірбетоннан)
	Блоктың ұзындығы (L)	Блоктың ені (l)	Блоктың ұзындығы (L)	Блоктың ені (l)
Жылытатын	230 (160)	150 (110)	65	65
Жылытпайтын және ыстық цехтар	200 (140)	230 (160)	45	45

5-сурет. Ұстындардың орналастыруы

3. Көлденең рамаларды үйлестіру

Көлденең рамаларды үйлестірген кезде рама конструкциялардың негізгі өлшемдері анықталады. Тік бағыттағы өлшемдерді еден деңгейіндегі белгісіне қарай байланысты анықтайды. Басында еден белгісін нөлдік деңгей деп анықтайды.

БӨГ-дың тік бағыттағы өлшемдерін өндірістік технологиялық жағдайға байланысты болады және - өлшемдері бойынша анықтайды. (6-сурет).

-ғимараттың еден деңгейі мен крандық рельстің басы арасындағы арақашықтық. (технологиялық процесстің жағдайы бойынша беріледі);

- крандық рельстің басынан итаралық ферманың төменгі деңгейі арасындағы арақашықтық.

(1)

Бұл жерде; - рельстің басынан кран арбасының жоғарғы деңгейі арасындағы арақашықтық ( кранның жүк көтергіштігіне және аралығын байланысты беріледі).

100(мм)-қауіпсіздік техника талаптарына сәйкес алынған арақашықтық (арбасының жоғарғы деңгейі мен итаралық ферманың арасындағы арақашықтық - минимальдық қуыс).

6-сурет. Бірқалыпты ғимараттың көлденең раманың схемасы.

- итаралық ферманың иілісі ( аралықтың шамасына байланысты).

- тең өлшем -200мм еселі қабылданады.

- цехтың биіктігі және осы биіктігі еден деңгейінен итаралық ферманың төменгі жағына дейінгі арақашықтыққа тең болады.

(2)

Ескерту; -биіктік болған кезде -1,2м еселі қабылданады;

• болған кезде -1,8м еселі қабылданады;

• кейбір жағдайда - 0,6м еселі алынады;

Ұстынның жоғары және төменгі жағындағы биіктіктер

(3)

Кран астындағы арқалықтың биіктігі

(4)

- кран астындағы арқалықтың аралығы ( ұстындардың адымы -6,12м.)

- рельстің биіктігі;

. (5)

Бұл жерде- (600-1000мм) –еденнің нольдік деңгейінен ұстынның төменгі жағындағы тірек плитасына дейінгі арақашықтық.

Ұстынның жалпы биіктігі

(6)

Ригель тірелген жердегі ұстынның биіктігі -МЕСТ 23119-73 «Формы стропильные, стальные , сварные с элементами из парных уголков для производственных зданий» бойынша анықталады;

егер ;

егер ; (7)

Аэрациялық немесе жарық аэрациялық фонарьдың биіктігі жылу техникалық немесе жарық техникалық есебі бойынша анықталады және фонарьлық переплеттың биіктігі 1250мм, 1750мм ескеріледі.

Ұстынның сыртқы шетінен ұстынның , осі арасындағы байланысты – нольдік, «250», «500» -деп қабылдайды;

- «нольдік» -егер ғимараттар крансыз болған кезде, биіктігі жоғары емес ғимараттар, ұстынның адымы 6м, ;

«500» - биіктігі жоғары ғимараттар және .

«250» -басқа жағдайда;

Ұстындардың қимасының биіктігін тағайындау;

1. - ; - қимасы тұтас қималы жасалынады (қоставр)

2. - , қимасы тұтас болады, егер .

• қимасы салалы жасалынады, егер .

• , егер кран ауыр, аса ауыр режимде жұмыс істегенде;