4.2.Тәжірибелік сабақтар

Рет.

№№

Сабақтың тақырыптары

Көлемі, сағаты

1

Этнопсихология ғылымына кіріспе.

1. Этнопсихологияның әдіснамалық негіздері және оның өзге ғылымдармен байланысы.

2. Этнопсихологиялық зерттеу әдістері және олардың жіктелуі.

1

2

Этнопсихологияның әдістемелік негіздері.

1. Нақты этнос өкілдерінің этникалық психология мәселелерін зерттеудегі әдіснамалық көзқарастарды талдау.

2. Б.Ф.Поршневтың тарихи психологиялық концепциясы және Л.Н.Гумилевтың этнос пен этногенездің биологиялық-географиялық концепциясының этнопсихологиялық зерттеулерді дамытудағы маңызы.

1

3

Орхон-Енисей жазба ескерткіштеріндегі этнопсихологиялық идеялар.

1. Орхон-Енисей жазба ескерткіштеріндегі этнопсихологиялық идеялар.

2. Әл-Фараби түрлі халықтардың әдет-ғұрыптары, тілі және мінез-құлық ерекшеліктері жайлы.

3. Ж.Баласағұни, М. Қашғари, А.Жүйнеки, С.Сарайи және т.б. этнопсихологиялық мұралары.

1

4

XVIII ғ. ақын-жыраулар мен орыс революционер демократтарының этнопсихологиялық идеялары.

1. Қазақ ақындары мен жыраулары (Асан Қайғы, Қазтуған, Шалкиіз, Ақтамберді және т.б.) шығармаларындағы халықтық мінез мәселелері.

2. ХVІІІ ғ. қазақ билерінің этнопсихологиялық көзқарастары.

3. Орыс революционер-демократтары «орыс рухының» өзіндік ерекшелігі туралы (В.Г.Белинский, А.И.Герцен, Н.А.Добролюбов, Д.И.Писарев, Н.Г.Чернышевский).

1

5

Халықтық психология және этникалық стереотиптер.

1. Халықтық психология және этнопсихология.

2. Этникалық стереотиптер-түрлі этникалық қауым өкілдеріне тән моральдық, ақыл-ой және дене сипаттары жайлы біршама тұрақты ұғым түсініктер.

3. Автостереотиптер және гетеростереотиптер.

4. Адамдардың тарих және өзге халықтардың қазіргі өмірі жайлы этникалық бағдарлары мен сенімдері.

1

6

Этникалық өзіндік сана және оның компоненттері.

1. Ұлттық психикалық құрылымы және этникалық тұлға қалыптасуы.

2. Халықтық мінез, темперамент және сезім.

3. Жекелеген этникалық топтардың әсерленушіліктері, әдеттері, талғамдары, бағдарлары.

4. Этникалық тұлға, оның мінез-құлық ерекшеліктері мен өзін ұстау өзгешеліктері.

5. Дәстүрлер, салттар, әдет-ғұрыптар-этникалық қауымдар іс-әрекеті мен мінез-құлқының тарихи қалыптасқан және ұрпақтан-ұрпаққа берілетін түрлері.

6. Дәстүрлер-әлеуметтік-топтық біршама стереотиптелген құбылыс (Б.А.Душков).

7. Дәстүрлердің өзгермелілігі. Дәстүрлер адамдардың тіршілік әрекетін реттеуші фактор, жеткіншек ұрпақ тәрбиелеудің қуатты құралдарының бірі ретінде.

1

7

Ұлттық психология және ұлттық мінез.

1. Ұлттық мінез және психикалық құрылым.

2. Ру, тайпа, халық, ұлт, және олардың психикалық аспектілері.

3. Ағылшындардың ұлттық мінезінің ерекшеліктері.

4. Немістер мен француздардың ұлттық мінез-құлқы.

5. Ш.Блондель, А.Валлон еңбектеріндегі менталитет жайлы түсінік.

6. Қазақ ұлттық мінезінің кейбір белгілері. Қазақстан халықтарының этнопсихологиялық мінездемесі.

1

8

Этникалық қауымдардың тіл мәдениетін тәрбиелеу және өзін-өзі тәрбиелеу мәселесі.

1. Тіл және тұлға.

2. Этноцентризм және оның психологиялық аспектілері.

3. Ұлттық нигилизм жайлы, мәңгүрттік жайлы, маргиналдық жайлы түсініктер. Маргиналдық-қандай да бір әлеуметтік топтар, этникалық қауымдар арасындағы аралық, тұрақсыз, шекаралық жағдай. Мұндай типтегі тұлғалардың пайда болу себептері.

1

9

Ана тілі этнопсихологиялық мәселе ретінде.

1. Ана тілі этнопсихологиялық проблема ретінде. Тіл дүниені өздігінше ұғынудың көрінісі (В.Гумбольд).

2. Мемлекеттік тіл жайлы ұғым және оның психологиялық аспектілері.

3. Тіл этностың өзіндік санасының көріну тәсілі. Тілдерді өзге ұлттық мәдениет шеңберлерінде оқып үйрену.

4. Ана тілі және тілдер, олардың психологиялық айырмашылықтары. Этнос мәдениетіне бойлау, онымен теңесу өзге тілді игеру факторы.

1

10

Этнопсихологияның демографиялық және экологиялық аспектілері.

1. Балалар тәрбиесі және отбасылық-некелік қарым-қатынастардың этнопсихологиялық ерекшеліктері.

2. Тұлғаның ұлттық даралық ерекшеліктерін дамытудағы отбасының ролі.

3. Баланың аралас неке жағдайындағы қалыптасуы және дамуы.

4. Адамның өзіндік санасын анықтаушы этнопсихологиялық факторлар.

5. Урбанизация және оның тұлғалық этнопсихологиялық белгілерді қалыптастыруға ықпалы.

6. Этникалық топтардың түрлі қабаттарының (оқушылар, студенттер, жұмысшылар, шаруалар, зиялы қауым және т.б.) жас ерекшелік, жыныстық, кәсіби, антропологиялық қатыстылықтарымен байланысты мінез-құлық нормалары.

1

11

Этносаралық қақтығыстың анықтамасы және оларды жіктеу.

1. Соғыс-этносаралық қақтығыстың бір формасы.

2. Этностық кикілжіңдерді анықтау және оны классификациялау.

3. Қазіргі жағдайдағы этносаралық қақтығыстың көрініс беру ерекшеліктері.

1

12

Жаңа этномәдени ортаға халықтардың бейімделуі.

1. Адамның жаңа мәдени ортаға бейімделуіне әсер ететін факторларды анықтаңыздар. Оларды топтастырыңыздар.

2. Діни сенімнің этнопсихологиялық аспектілері.

3. Бейімделу. Аккультурация. Адаптация. Мәдени толқыныс.

1

13

Нарықтық қатынасқа өту кезіндегі этнопсихологиялық мәселелер мен экономиканың дамуы.

1. Қазіргі замандағы еліміздегі ұлттар арасындағы өзара қарым-қатынас және оның еліміздің экономикасы, білім беру және басқа да салаларына ықпалы.

2. Тіл және саясат.

1

14

Вербальды және вербальды емес қарым-қатынастың этнопсихологиясы.

1. Ұлттар арасындағы қарым-қатынасқа орай түрлі жағдайларды бейнелеу, тренингтер өткізу, әдістемелер жүргізу.

2. Вербальды және вербальды емес қарым-қатынас орнату.

1

15

Қазіргі заманғы этнопсихология құрылымындағы этностық таптаурындар.

1. Қазіргі заманғы этнопсихологияда этностық таптаурындар мәселесі қалай қарастырылады.

2. Этностық таптаурындардың функциялық және этнопсихологиялық табиғатын ашыңыз.

3. Автотаптаурындар және гетеротаптаурындар, олардың өзара байланысын ашыңыздар.

4. Шығармашылық тапсырма: Сіздің өміріңізде басқа этнос өкілімен қарым-қатынаста ұнамсыз оқиғалар болды ма, ол таптаурынның дамуына әсер етті ме? Неге? “Иә” немесе “Жоқ”?

1

БАРЛЫҒЫ:

15