Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
UMK2_dlya_stud_2012_lektsia_SRSP_SRS.doc
Скачиваний:
3
Добавлен:
01.07.2025
Размер:
1.02 Mб
Скачать

М.Мақатаев.

30- сабақ Құнды қағаздар

1- тапсырма. Лексикалық тақырыпты аударыңыздар және мазмұндаңыз.

Құнды қағаздар туралы не білесіз?

Құнды қағаздарға акция, облигация, мемлекеттік қазыналық міндеттемелер, вексельдер жатады. Бұл қағаздар бұрынырақта «бағалы қағаздар» деп аталған. Бірақ бағалы деген сөзден гөрі «құнды» деп атаған атағанымыз дұрысырақ. Неге десеңіз бүгінгі құнды қағаздар оның иесіне тек пайда, табыс әкеледі.

Құнды қағаздардың үш түрлі құндылық қасиеті бар, яғни оны сатып ала отырып сіз:

біріншіден, акция иемденуші боласыз;

екіншіден, оны шығарушы кәсіпорынның белгілі бір бөлігіне ие боласыз;

үшіншіден, акцияның екі бағасының айырымы арқылы пайда көресіз.

Бұл соңғы қасиетін таратып айтатын болсақ, бастапқыда акцияны номиналды бағамен сата аласыз, сөйтіп сіз де, оны шығарушы кәсіпорын да пайда көреді.

Құнды қағаздардың екі түрі бар: қарыз түріндегі құнды қағаз және корпоративтік құнды қағаз. Егер құнды қағазды мемлекет шығарған болса, ол мемлекеттік құнды қағаз – қатерсіз құнды қағаз болып табылады.

Сіз мемлекеттік құнды қағаз сатып алсаңыз, пайда табасыз. Бірақ одан аз пайда көресіз. Әйтсе де, сіздің қаржыңызға ешқандай қатер төнбейді, яғни бастапқы акцияңызды жоғалтпайсыз, керісінше, шамалы пайда үлесін аласыз. Корпоративтік құнды қағазға қатер бар, әйтсе де оның пайдасы жоғары. Әр құбылыстың пайдалы жағы да, зиянды жағы да бар десек, нарықтық экономика кезінде құнды қағазды таңдай білу керек. Таңдау – үлкен жұмыс.

Қазақстанда құнды қағаздар нарығы 1991 жылдан бастап пайда бола бастады. Бұл мәселеде мемлекеттік кәсіпорындардың жекешелендірілуі шешуші роль атқарады.

Қазақстан заңдары бойынша Республика аумағында құнды Қағаздардың мынадай түрлеріне рұқсат етіледі: акциялар, облигациялар, депозиттік сертификаттар, вексельдер.

2- тапсырма. Құнды қағаздар туралы әңгіме-сұхбаттың мазмұнын айтыңыздар.

3 – тапсырма. Мәтіннен сын есімдерді табыңыздар. Олар қандай сын есімдер?

«Құнды» деген сөзге синоним беріңіз.

Мәтінде құнды қағаздардың қандай үш түрлі құндылық касиетін атайды?

4- тапсырма: Акция туралы сұхбат құрыңыздар. Пікірлеріңізді айтыңыздар. Бұрынғы одақ кезіндегі облигациялар мен қазіргі құнды қағаздарды салыстырыңыздар.

5- тапсырма:

  1. Мәтінге өзіңізше ат қойыңыз.

2. Мәтінді мағыналық бөлімдерге бөле отырып, жоспар құрыңыз.

  1. Мәтінде аталған акция түрлерін түгел атап шығыңыз.

4. Мәтінді жоспар бойынша әңгімелеңіз.

30-сабақ Инфляция ОСӨЖ

Құн заң әрекетімен анықталатын тауар-ақша қатынастарының болуы инфляциялық үрдістерді тудырады. Инфляцияның басты ерекшелігі қоғамдық ұдайы өндірістің барлық факторларына қатысты сан алуан себептерден туады. Инфляцияның өз тарихы бар. 1775-1783 жылдары Солтүстік Америкада тәуелсіздік үшін болган соғыс доллардың құнсыздануына әкеліп соқты. Францияда 1784-1794 жылдары революция кезінде өндірілген қағаз ассигнаттар бір жылда 883 есе құнсызданды.

Инфляция латын сөзі, қағаз ақшаның құнсыздануына байланысты болатын әлеуметтік-экономикалық құбылыс жиынтығы. Айналыстағы ақша өлшемдері мөлшерінің бағалардың қосылуынан артып кетіп, осының нәтижесінде тауарлармен қамтамасыз етілмеген ақшалардың пайда болуы инфляцияны білдіреді.

Инфляциядан өндіріс көп зардап шегеді, еңбекке деген ынта да бұзылады. Инфляция тауар тапшылығының басты себебі болып тұрып, тауар мен аз тепе-теңдікті белгіленген норма бойынша бөлуге мәжбүр етеді.

Сұрақтар:

  1. Инфляцияның басты ерекшелігі неде?

  2. Инфляуия дегеніміз не?

1-тапсырма. Мәтінді сөздікпен орыс тіліне аударыңыз.

2-тапсырма. Мәтін бойынша сұрақ әзірлеңіз.

30-сабақ Акция. Аудару СӨЖ

Акционерлік қоғамды немесе кәсіпорынды дамытуға қаржы салғанын куәландыратын және оның иесіне акционерлік қоғам пайдасының бір бөлігін дивиденд түрінде алуына құқық беретін құнды қағаз. Акция айналым мерзімі белгіленбей-ақ шығарылады. Онда көрсетілген сома акцияның нақты бағасы болып табылады. Ал акция сатылатын және сатып алынатын құнды қағаз болғандықтан оның сатылу бағасы сатылу курсымен анықталады. Мысалы, акцияда 100 теңге деп көрсетілсе, бұл оның нақты бағасы, ал төленетін дивиденд пен несие капиталы пайызының деңгейіне байланысты ол 110-115 теңгеден сатылуы мүмкін. Акцияның бір акционерден екінші акционерге берілу тәсіліне қарай олар атаулы және ұсынбалы дейтін екі түрге бөлінеді. Атаулы акциялардың иелері міндетті түрде корпорация реестрінде тіркелуге тиісті. Ұсынбалы акцияларды корпорация тіркемейді. Корпорацияны басқаруға қатысу құқығына сәйкес акциялар жай және пайдалы болып бөлінеді. Жай акциялар акционерлік қоғамды басқаруға қатысуға құқық береді. Пайдалы акциялар басқаруға қатысу құқығын бермейді, әйтсе де олар тұрақты түрде белгіленген дивиденд түсіреді және пайданы бөлу немесе қоғамның жойылуы кезінде жай акциялармен салыстырғанда артықшылыққа ие болады.

1-тапсырма. Сұрақтарға жауап жазыңыз.

  1. Акция қашан шығады?

  2. Акцияның нақты бағасы қандай?

  3. Акция неше түрге бөлінеді?

  4. Қандай құқық беріледі?

2-тапсырма. Сөйлемдерді толықтырыңыз.

  1. Акционер – ақша ….

  2. Акционер болу үшін белгілі бір акционерлік …… қызмет ету шарт емес.

  3. Тек оның …. сатып алса жеткілікті.

Керек сөздер: иесі, акция, қоғам.

3-тапсырма. Орыс тіліне аударыңыз.

  1. Қазақстан Республикасында 1991 жылғы 21 маусымда «Шаруашылық серіктестіктер мен акционерлік қоғамдар туралы» Заң қабылданғаннан кейін акционерлік қоғамдар құрыла бастады.

2. 1998 жылы олардың саны үш мыңнан асты.

Апта

Тақырыптардың

мазмұны

Сабақ

түрі

Сағат

саны

І семестр 2011 ж.

01-05.09.14

Ана тілі - дүниетаным құралы. Мазмұндау.

Барлық апсырмаларды дәптерге орындау

(16 тапсырманы аудару)

1. Тәжірибелік сабақ

3

01-05.09.14

М.Шахановтың «Төрт ана»

өлеңінен үзінді жаттау

осөж

3

01-05.09.14

Даналық сөздерді жаттап алыңыз.

Ананың тілі –аяулы үні

Өлең жатта. Көңіл-күйіңіз көтеріңкі жүрсін

Сөж

3

08-12.09.14

Қазақ елі менің – Отаным.

Мәтінді оқып, мазмұндаңыз.

Барлық тапсырмаларды дәптерге орындау

2. Тәжірибелік сабақ

3

08-12.09.14

  1. Туған елге.Ж.Молдағалиев

Мәнерлеп оқу (жаттау түрінде)

Ел ордасы – Астана. Астана қаласының көзтартарлық орындарын әңгімелеу.

«Менің елім- Тәуелсіз Қазақстан» тақырыбына шығарма жазу

осөж

3

08-12.09.14

Қазақ халқының өнері жайлы тапсырмалар жүйесін әзірлеңіз.

Ежелгі қалалар (Отырар, Түркістан, Тараз, Сайран, Сығанақ) мәдениеті туралы реферат әзірлеу.

Сөж

3

15-21.19.14

Табиғат. Жер ананы аяла. Мазмұндау.

Барлық тапсырмаларды дәптерге орындау

(10 тапсырманы аударып, мазмұндау)

3. Тәжірибелік сабақ

3

15-21.19.14

Табиғат қорғауды қажет етеді. Мазмұндау

Қазақстан табиғаты аударыңыз.

осөж

3

15-21.19.14

Қызыл кітапқа енген ұлттық байлықтары болып саналатын қорықтар жайлы реферат жазу.

Сөж

3

22-26.09.14

Қазақстан экологиясы. Мәтінді мазмұндау, аудару.

Қазақстандағы экология жайлы шығарма жазу.

4. Тәжірибелік сабақ

3

22-26.09.14

Су - әлемдегі өзекті мәселенің бірі. Мазмұндау, аудару

осөж

3

22-26.09.14

Арал тағдыры. Мазмұндау, аудару

Құстар мекені. Аудару

Сөж

3

29.09.-03.10.14

Қазақстандағы туризм. Мәтінді мазмұндау.

(9-тапсырма. «Бәйтерек» туралы диалогті монологке айналдырып, мазмұндаңыз, аударыңыз)

5. Тәжірибелік сабақ

3

29.09.-03.10.14

RIXOS Президенттік қонақ үйі. Мазмұндау

осөж

3

29.09.-03.10.14

Қазақстандағы туризмнің дамуы. Пікірталас.

Бурабай – жер жаннаты. Шығарма

Сөж

3

06-10.10.14

Біздің университет. Мазмұндау.

6. Тәжірибелік сабақ

3

06-10.10.14

Жоғары оқу орындары. Мазмұндау, аудару.

осөж

3

06-10.10.14

Қазақстандағы білім беру жүйесі. Мазмұндау, аудару.

Армандастар. Көңіл-күйіңіз көтеріңкі жүрсін, жаттап әндеп айтып беру.

Сөж

3

13-17.10.14

Білім – байлығымыз. Мазмұндау, аудару.

7. Тәжірибелік сабақ

3

13-17.10.14

Қазақстандағы жеке білім беру туралы. Аудару

осөж

3

13-17.10.14

Реформы в системе образования. Аудару

Сөж

3

20-24.10.14

Мамандық әлемінде. Мазмұндау, аудару.

8. Тәжірибелік сабақ

3

20-24.10.14

Өз ісінің маманы. Шығарма

Оқу-білім туралы мақал-мәтел жаттау.

осөж

3

20-24.10.14

Менің мамандығым. Аудару

Өз ісінің маманы. Шығарма жазу.

Оқу-білім туралы мақал-мәтел жаттау.

сөж

3

27-31.10.14

Экономика. Мазмұндау, аудару.

Отбасы экономикасы. Аудару

9. Тәжірибелік сабақ

3

27-31.10.14

Қалтарыстағы экономика. Аудару

осөж

3

27-31.10.14

Қазақстанның экономикасы.

Мәтінді оқып, мазмұндаңыз, аударыңыз.

сөж

3

03-07.11.14

Экономист- ғалымдар. Мазмұндау, аудару.

10. Тәжірибелік сабақ

3

03-07.11.14

Қазақстандағы экономист ғалымдардың ғылымға сіңірген еңбегі. Баяндама

осөж

3

03-07.11.14

Атақты экономистер туралы. Реферат

сөж

3

10-14.11.14

Ұқыптылық пен үнемділік. Мазмұндау.

11. Тәжірибелік сабақ

3

10-14.11.14

Сіз үнемдей білесіз бе? Сұхбат

«Үнемшіл болу дегеніміз - өз уақытыңды дұрыс ұйымдастыра білу» (Шығарма жазу)

Жапон кереметі туралы өзіңіз не білесіз? Жазбаша тапсырма.

3 тапсырмадағы мақал-мәтелдерді аудару.

осөж

3

10-14.11.14

Уақытыңды бағалай біл. Мазмұндау, аудару. Базаршы жігіт пен ақылды қыз. Мазмұндау.

сөж

3

17-21.11.14

Ұлттық экономика. Мазмұндау.

12. Тәжірибелік сабақ

3

17-21.11.14

Ұлттық теңге. Мазмұндау.

өсөж

3

17-21.11.14

Ұлттық байлық дегеніміз не? Мазмұндау.

Құстар мекені. Мазмұндау

сөж

3

24-28.11.14

Нарықтық экономика. Мазмұндау.

13. Тәжірибелік сабақ

3

24-28.11.14

Нарық. Аудару

өсөж

3

24-28.11.14

Нарықтың мәні, құрылымы. Мазмұндау, аудару.

сөж

3

01-05.12.14

Кәсіпкерлік. Мазмұндау, аудару.

14. Тәжірибелік сабақ

3

01-05.12.14

Джордж Сорос – милиардер и филантроп. Аудару

өсөж

3

01-05.12.14

Рынок. Аудару

сөж

3

08-12.12.14

Әлемнің бай адамдары. Мазмұндау, аудару.

15. Тәжірибелік сабақ

3

08-12.12.14

«Егер мен бай адам болсам, не істер едім?» Шығарма

өсөж

3

08-12.12.14

Грамматикалық тапсырмаларды орындау. Барлық 15 сабақ бойынша ТЕСТ

сөж

3

ІІ семестр 2012 ж.

19-23.01.2015

Бәсекеге қабілетті тауар өндіру.

Мәтінді оқып, мазмұндаңыз, аударыңыз.

16. Тәжірибелік сабақ

3

19-23.01.2015

Бәсеке – нарықтық механизмнің басты элементі. Аудару және мазмұндау

өсөж

3

19-23.01.2015

Бәсекелестік. Баяндама

сөж

3

26-30.01.2015

Жарнама.

Аудару және мазмұндау

17. Тәжірибелік сабақ

3

26-30.01.2015

Скрытая реклама. аудару

өсөж

3

26-30.01.2015

Реклама. Аудару және мазмұндау.

сөж

3

02-06.02.2015

Жарнаманың тарихи кезеңдері.

Аудару және мазмұндау

18. Тәжірибелік сабақ

3

02-06.02.2015

Бүгінгі қоғамдағы жарнаманың алатын орны. Сұхбат

өсөж

3

02-06.02.2015

Функции рекламы.

Аудару және мазмұндау

сөж

3

09-13.02.2015

Жарнама, оның түрлері.

Аудару және мазмұндау

19. Тәжірибелік сабақ

3

09-13.02.2015

Виды рекламы. Аудару

өсөж

3

09-13.02.2015

Функции рекламы. Аудару

сөж

3

16-20.02.2015

Дүниежүзілік сауда ұйымы

Аудару және мазмұндау

20. Тәжірибелік сабақ

3

16-20.02.2015

Сауда. Сауда орталығы. Мазмұндау

өсөж

3

16-20.02.2015

«Қазақстанның Сингапурға теңесер болашақ көкжиегі қашан көрінер екен?» Мазмұндау

сөж

3

23-27.02.2015

Еуропалық Одақ.

Аудару және мазмұндау

21. Тәжірибелік сабақ

3

23-27.02.2015

Еуропалық төлем одағы.

Аудару және мазмұндау

өсөж

3

23-27.02.2015

Еуропа экономикалық қоғамдастығы. Аудару және мазмұндау

сөж

3

02-06.03.2015

Еуразия экономикалық қауымдастығы

22. Тәжірибелік сабақ

3

02-06.03.2015

Валюта. Аудару және мазмұндау

өсөж

3

02-06.03.2015

Пластиковые карточки, как элемент карточки. Аудару және мазмұндау

сөж

3

09-13.03.2015

Қаржы және қаржы нарығы.

Аудару және мазмұндау

23. Тәжірибелік сабақ

3

09-13.03.2015

Лизинг. Аудару және мазмұндау

өсөж

3

09-13.03.2015

Ломбард қашан пайда болды?

Аудару, Мазмұндау

сөж

3

16-20.03.2015

ҚР- ның банк жүйесі, қызметі.

Аудару және мазмұндау

24. Тәжірибелік сабақ

3

16-20.03.2015

Ақша деген не? Аудару

өсөж

3

16-20.03.2015

Home bankinq» - үйде және жұмыс орнында банктік қызмет көрсету. Мәтінді оқыңыз және мазмұндаңыз

сөж

3

23-27.03.2015

Ипотекалық несие.

Аудару және мазмұндау

25. Тәжірибелік сабақ

3

23-27.03.2015

Кредит-несие. Аудару және мазмұндау

өсөж

3

23-27.03.2015

Қарыз алушының несиелік қабілетін бағалау. Мазмұндаңыз және аударыңыз

сөж

3

30.03-04.04.2015

Маркетинг - бизнес өзегі.

Аудару және мазмұндау

26. Тәжірибелік сабақ

3

30.03-04.04.2015

Менеджмент. Мазмұндау, аудару

өсөж

3

30.03-04.04.2015

Нанотехнология.

Аудару және мазмұндау

сөж

3

06-10.04.2015

Салықты не үшін төлейміз?

27. Тәжірибелік сабақ

3

06-10.04.2015

Салықтардың пайда болуы және экономикалық мәні. Аудару, үш сөйлемге синтаксистік талдау жасау

өсөж

3

06-10.04.2015

Салық реформасы. Аудару, үш сөйлемге синтаксистік талдау жасау

сөж

3

13-17.04.2015

Меншік және жекешелендіру.

Аудару және мазмұндау

28. Тәжірибелік сабақ

3

13-17.04.2015

Жекешелендіру саясаты.

Аудару және мазмұндау

өсөж

3

13-17.04.2015

Әлемдік шаруашылық.

Аудару және мазмұндау

сөж

3

20-24.04.2015

Еңбек және еңбек тәртібі.

Аудару және мазмұндау

29. Тәжірибелік сабақ

3

20-24.04.2015

Биржа дегеніміз не?

Аудару және мазмұндау

өсөж

3

20-24.04.2015

Уақыт – алтыннан да қымбат. Шығарма

«Уақыт туралы» өлеңді жаттау

сөж

3

27.04-01.05.2015

Құнды қағаздар.

Аудару және мазмұндау

30. Тәжірибелік сабақ

3

27.04-01.05.2015

Инфляция. Аудару және мазмұндау

өсөж

3

27.04-01.05.2015

Акция. Аудару және мазмұндау

сөж

3

Соседние файлы в предмете [НЕСОРТИРОВАННОЕ]