Лексика – грамматикалық тапсырмалар

1-тапсырма. Мәтінді оқып шығып, мазмұны бойынша абзацқа бөліңіз, ат қойыңыз.

2-тапсырма. Негізгі мазмұнын білдіретін сөздерді теріп жазып алыңыздар.

4-тапсырма. Берілген сөздермен етістік тіркестерін құраңыз.

Тауар ................, ұсыныс... ............, сұраныс... ............, бәсеке... .........,

баға.... ............., экономика... .................

5-тапсырма. Сөздерге анықтама беріңіз.

.............. экономика, ............ тауар, ............фирма, ........... баға, ............ басқару, ................ саясат.

6-тапсырма. Тірек сөздер мен сөз тіркестерін меңгеріңіз.

Тірек сөздер мен сөз тіркестері

(қандай?)		(не істеу?)
қалтарыстағы) ресми қылмыстық мемлекеттік ұлттық отбасылық	экономика	өндіру айырбастау тұтыну орындау көрсету

13 –сабақ (ОСӨЖ) Лексикалық тақырып: Нарық

1-тапсырма. Мәтінді оқып, аударыңыз.

Нарық – бұл өндіріс факторларын немесе оның нәтижелері мен шарттарын айырбастауға байланысты болатын өндірістік қатынастардың белгілі бір бөлігі немесе жүйесі.

Нарық – бұл сатушылар мен сатып алушылар арасындағы тауар және қызмет көрсету үрдісіне байланысты қалыптасатын экономикалық қатынастардың жиынтығы.

Бұл анықтамаларға ортақ нәрсе – ол нарықты өндірістің емес, айырбастың категориясы, нарықтық қатынастардың субъектісі - өндірушілер мен тұтынушылар емес, сатушылар мен сатып алушылар деп көрсетілу.

Шын мәнінде тауар ақша, нарықтық байланыстар сату-сатып алумен шектелмейді.

Бұл жерде басымдылық айырбас пен айналым саласындағы қатынастарға емес, өндірісте болатын қатынастарға тиісті болуы керек, себебі тек осы жерде ғана өнім жасалады және оның тауарға айналуын сипаттайды.

(Сөж) 13- сабақ Нарықтың мәні, құрылымы.

Тапсырма. Мәтінді мазмұндаңыз.

Нарық- бұл сатушылар мен сатып алушылар арасындағы экономикалық қатынастардың белгілі бір жүйесімен сипатталатын тауар айырбасының саласы.

Нарық- тауарларды сатуып алу, сатумен байланысты орын алатын қатынастар жиынтығы. Осы тұрғыдан алғанда, нарықты әртүрлі тауар өндірушілер мен тұтынушылардың арасында болатын экономикалықбайланыстар мен қатынастар жүйесі деп сипаттауға болады.

Дүниежүзілік нарық – сатушылар мен сатып алушылар арасындағы тауарлар мен қызметтерді айырбастау жүйесі түрінде көрінетін бүкіләлемдік шаруашылықтың құрамдас бөлігі. Ол халықаралық еңбек бөлінісінің, валюталық несие және қаржы қатынастарының негізінде құрылып, орнықты. Дүниежүзілік нарық өндірістік кооперация арқылы ішкі нарықпен байланыста болады.

Ұлттық нарық – бір елдің мемемлекет шекарасының аумағымен шектелген жалпы ішкі нарық. Ұлттық нарықта белгілі дәрежеде өндірістің нәтижелері мен шарттарына байланысты экономикалық қатынастар дамиды. Бұл қатынастар, нарық қызметінің шарты-ақша және тауар айналысының болуын анықтайтын тауар – ақша форма түрінде көрінеді.

Сұрақтар:

1. Нарық дегеніміз не?

2. Дүниежүзілік нарық дегеніміз не?

3. Ол ненің негізінде құрылып орнықты?

4. Қандай байланыста болды?

5. Ұлттық нарық дегеніміз не?

6. Ұлттық нарықта экономикалық қатынас қалай дамиды?

7. Ақша және товар айналысының болуын анықтайтын тауар қандай түрде көрінеді?

14-сабақ Лексикалық тақырып: Кәсіпкерлік. Предприниматель

Кәсіпкерлік дегеніміз – белгілі бір істі істей білу. Іс істеу – адамның белсенділігі (активность) және іскерлігі (деловитость). Белсенділік, іскерлік адамдардың мінез-құлқымен байланысты болатын шығар. Өзіңіз ойлаңызшы: халерик пе, сангвиник пе, флегматик пе әлде меланхолик пе? Адамдардың белсенділігі әртүрлі болады: саяси, әлеуметтік, экономикалық, әскери, тарихи т.б.

«Кәсіпкерлік» деген ұғым өмірде экономикалық белсенділікке қолданылады. Кәсіпкерлік – ежелден келе жатқан адамдардың іскерлік белсенділігі, қабілеті. Ал, оның дамуы орта ғасырдан басталды: көпестер, саудагерлер, қол өнері қызметкерлері. Кәсіпкерлік қабілеттілік – адамдардың ерекше дарындылығы.

Кәсіпкер – бұл тәуекелге (риск) баратын адам. Тәуекелге бару үшін істелетін істі айқын талдап, қорытындысында не болатынын білген жөн. Кәсіпкерлікпен айналысу үшін: