Литералдар
Бедер-белгілер кестесі (таблица литералов; literal table) — программада кездесетін барлық бедербелгіден тұратын компилятор кестесі.
Айнымылылар
Айнымалылар - белгілі бір мәліметтер типін сақтай алатын және программаны атқару барысында мәнін өзгертуге болатын атауы белгілі объект.
Айнымалының аты немес идентификаторы - бұл жолдық және үлкен латын әріптер реті , сонымен қатар «$» және «_» символдарынан тұратын реттілік. Айнымалы аты цифрдан басқа кез келген символдан бастала алады.
Айнымалы құрғанда әрқайсысының аты мен типін көрсету керек.
Операциялар
Операция (лат. operatіo – іс-әрекет) – компьютердегі мәліметтермен орындалатын белгілі бір іс-әрекет. Алгоритм орындауда, бағдарламалау тілдерінде Операциялардың арифметикалық, логикалық, салыстыру, символдарды өңдеу сияқты түрлері бар. Операцияның мәнін, мағынасын, реттілігін таңбалар тізбегі анықтайды. Мысалы, арифметикалық Операция белгілері “+”, “–”, т.б. Операциялардың орындалу реті алдын ала бекітілген, олардың бір-бірінен басымдылығы қосымша жақшалар қою арқылы белгіленеді. Компьютерлік технологияда Операция ұғымына мәліметтер мен объектілер арқылы орындалатын көптеген әрекеттер жиыны да жатқызылады. Мысалы, “файл ашу”, “символ өшіру”, “ақпаратты қағазға шығару”, т.б.
Иемдену операциясы
Иемдену операциясы мына «=» символмен көрсетіледі.. Она вычисляет значение своего правого операнда и присваивает его левому операнду.Ол өзінің оң операндынығ мағынасын есептеп, оны екінші операндқа меншіктейді.
int a; a = 5; // а айнымалысына 5 мәнін меншіктеді
Айнымалыны хабарлап, бастапқы мағынасын қоюды үйлестіруге болады: (бұл пройесс айнымалыны инициализациялау деп ататлыды)
float k1 = 13.3; boolean b1 = true, b2 = true b3 = false;
Литералға мағына беруге болмайды:
5 = a; // қате
Әрбір айнымалы қолданар алдында оқу үшін пайдаланылады – оған бір мән беру керек. Әйтпесе коспиляцияда қате табылады. Мәнді класс алаңына қоспаса да болады.
Арифметикалық операциялар
Бұл бинарлық операциялар, яғни мұнда екі операнд қатысады. Екі операнд та сандық типті болу қажет.
+ —Екі операндты қосып, қосынды шешімін береді
- — Бірінщі операндтан екіншісін азайтады.
* — Операндтарды көбейтіп, шешімді қайтарады.
/ — Бірінші операндты екіншіге қалдықсыз бөледі, егер екеуі де бұтін болса, қалдықпен бөледі, егер операндтардың біреуі заттай болса.
% —Бірінші операндты екіншіге бөлгендегі қалдықты қайтарады.
қандай да бір арифметикалық операцияда әр типті аргументтер қолданылса, шығару алдында барлық аргументтер әмбебап түрге келтіріледі.
System.out.println(2+3); // 5 шығарады System.out.println(10%3); // 1 шығарады System.out.println(12%3); // 0 шығарады System.out.println(9/2); // 4 шығарады System.out.println(9/2.0); // 4.5 шығарады System.out.println(9d/2); // 4.5 шығарады System.out.println((double)7/2); // 3.5 шығарады System.out.println((double)(7/2)); // выведет 3.0, ведь к целым преобразуется уже результат деления нацело
Операция артықшылығы
Бір мағынада бірнеще операциялар қолданылу мүмкін.
Артқшылық мынадай болады:
Көбейту, бөлу, қалдық табу
Қосу жне азайту
Иемдену
Бірдей артықшылықты операциялар сөйлем сақталуы арқылы орындалады, яғни солдан оңға қарай.
Артықшылықты дөнгелек жакшалар көмегімен түзетуге болады:
System.out.println(7%3*4); // выводится 4 System.out.println(4*7%3); // выводится 1 System.out.println(4*(7%3)); // выводится 4
Char айнымалылар типі- сандық мағына сақтайтынын еске түсірейік, сондықтан да арифметикалыө операцияда қолданыла алады.
Мысалы:
Java класс Math
Java-дағы әзірлеушіге дайын библиотекалық класстар, әдістер бар Енді Math классын қарастырайық:
1. Math.abs(n) —n санының модулін қайтарады.
2. Math.round(n) —бүтін сан қайтарады, бөлшек n саның жуықтайды.
3. Math.ceil(n) —n санына оң жағынан жақын санды жуықтайды (мысалы: Math.ceil(3.4) жауабы 4.0 болады), Math.ceil(9.3) жауабы 10.0 болады ).
4. Math.cos(n), Math.sin(n), Math.tan(n) — n аргументінен тригонометриялық функциялар(бұрыш радиянмен ).
5. Math.acos(n), Math.asin(n), Math.atan(n) —кері тригонометриялық функциялар.
6. Math.toDegrees(n) — n градусты (бұрышты) радиянмен қайтарады.
7. Math.toRadians(n) — n радияндарын бұрышынпен(градусынпен) қайтарады.
8. Math.sqrt(n) — n-ның квадрат түбір асты шешімін шығарады .
9. Math.pow(n, b) —n санының b дәрежесін қайтарады,бөлшек сандарды да жазуға болады.
10. Math.log(n) —аргументі n болатын натурал логарифм шешімін қайтарады.
11. Math.log10(n) — аргументі n болатын оңдық логарифм шешімін қайтарады.
Барлық көрсетілген функциялар бөлшек сандарды қабылдайды, ал кайтарылған санның (жауаптың) типі аргумен не функция типіне байланысты
Бірақ тағы да мынандай константалар бар:
Math.PI — Пи саны, 15 оңдық сандар дәлдігімен 2. Math.E —Неппер саны (основание экспоненциальной функции), 15 оңдық сандар дәлдігімен.
Колданылу мысалы: System.out.println(Math.abs(-2.33)); // шығарады 2.33 System.out.println(Math.round(Math.PI)); // шығарады 3 System.out.println(Math.round(9.5)); // шығарады 10 System.out.println(Math.round(9.5-0.001)); // шығарады 9 System.out.println(Math.ceil(9.4)); // шығарады 10.0 double c = Math.sqrt(3*3 + 4*4); System.out.println(c); // катет аргументтері 3 және 4 болатын үш бұрыштың гипотенузасын шығарады double s1 = Math.cos(Math.toRadians(60)); System.out.println(s1); // косинус 60 градус болғандағы шешім қайтарады.