Кесте № 2. Қосынды мөлшері

L2-L1 қосылыстың денгей-лерінің айырмашылығы, дБ	0	1	2	3	4	5	6	7	8	10
Жоғарғы денгейге қосыла-тын қосынды, дБ	3,0	2,5	2,2	1,8	1,5	1,2	1,0	0,8	0,6	0,4

Кесте № 3. N-ға байланысты 10 lg n көрсеткіші

Деңгейінің көрсеткіші немесе саны, n	1	2	3	4	5	6	8	10	20	30	50	100
10 lg n, дБ	0	3	5	6	7	8	9	10	13	15	17	20

Мысалы: В ткацком цехе измерялись уровни виброскорости пола рабочего места в точке А (в направлении оси Z) спектральным методом в октавных полосах частот 2; 4; 8; 16; 31,5 и 63 Гц. Получены следующие результаты замеров:

1) на среднегеометрической частоте 2 Гц — 84, 90, 91, 92, 88, 85 дБ;

2) на среднегеометрической частоте 4 Гц — 82, 88, 86, 84, 80, 85 дБ и т. д.

Прежде чем оценить полученные данные, сравнив их с соответст­вующими допустимыми величинами, необходимо рассчитать среднее значение для измеренных уровней виброскорости на каждой частоте. Так, для частоты 2 Гц для определения среднего значения складываем попарно 84 и 90; 91 и 92; 88 и 85 дБ (см. табл. 2), при этом разница данных уровней равна соответственно 6 (добавка 1); 1 (добавка 2,5); 3 (добавка 1,8), а сумма — соответственно 90+1; 92+2,5; 88+1,8, т. е. 91; 94,5; 89,8. Затем складываем последовательно полученные уровни — сначала 91 и 94,5; разница 3,5; добавка 1,8; сумма 96,3 (94,5+1,8). Далее прибавляем к 96,3 оставшиеся 89,8; разница 6,5, добавка 1; получаем 97,3, округленно 97 дБ (Lсум). Окончательный результат для среднего значения получаем с помощью табл. 3.

L_cp. = 97 - 8 (6 уровней) = 89 дБ.

Таким образом, среднее значение уровня виброскорости пола на октавной частоте 2 Гц равно 89 дБ. Далее аналогичным образом определя­ем среднее значение из проведенных замеров уровней виброскорости пола на других частотах.

4 Кесте. Әсер ету ұзақтығына байланысты түзетулер саны

Уақыт, сағ	8	7	6	5	4	3	2	1	1/2	1/4 (15 мин)	1/12 (5 мин)
%	100	88	75	62	50	38	25	12	6	3	1
Түзету, дБ	0	-0,6	-1,2	-2	-3	4,2	-6	-9	-12	-15	-20

Тұрақты дірілді 2 тәсілдердің біреуімен зерттеулерді (спектальды және интегралды) санитарлы нормалармен салыстырады.

Дірілдің жағдайы жұмысқа әсер ету деңгейі 12 рет аспауы керек. Интегральді бағалау бойынша немесе әртүрлі октавалық сызықта рұқсат етілмейді. Дірілдің шектеулі әсер ету деңгейі ок.дірілдің әсер ету ұзақтығына байланысты 8 сағ.

Тұрақты емес діріл үшін уақыт ішінде тербелмелі дірілмен қатынаста сменаның жартысында ғана болса, онда бағалауды дірілі эквивалентті корректирленген деңгейі бойынша немесе діріл тездеткішпен жүргізеді.

Импульсивтивті жергілікті дірілдің мөлшерін діріл жылдамдығының мағынасы немесе оның логорифметикалық деңгейімен, импульстің ұзақтылығын және шек мөлшерін бойынша өлшейді.

Зерттеу қорытындыларын протоколды түрде тіркейді. Аяғында діріл факторына анализ беріледі, ПДУ мөлшері жоғарыласа, бұл жағдайда анықталған діріл деңгейінің жоғарылағанын көрсетеді. Сонымен қатар еңбек жағдайының факторларының дірілге жағымсыз әсер етуін: үлкен динамикалық және статикалық ауырлықтар (қол машиналарына салмақтың анықтау, қолға берілетін, басу үшін) ұзақ уақыт қолайсыз позада жұмыс істеу, жалпы және жергілікті суытылуы және т.б.

СанПин “Гигиенические требования к ручным инструментам и организации работ” сәйкес жинақтағы қол инструментінің массасы 5 кг-нан аспау керек. Басу күші 1 қолдық машина үшін 100 н-нан, 2 қолдық машина үшін – 150 н-нан аспау керек. Қол интрументінің тұтқасының температурасы 21,5-43,5 ⁰С аралығында болу керек. Оптимальді болып 25-тен 32⁰С дейінгі диапазон саналады. Мұнда ауа температурасы әр түрлі жұмыс түрлерінде жыл мезгілі және жұмыс ауырлығы бойынша (жабық жылытылатын бөлмелер үшін) 16,5⁰С –тан аспау керек, ылғалдылық 40-60%-тен артық емес, ауаның жылжу жылдамдығы 0,3 м/с-тан жоғары емес болу керек.

Ашық ауада жұмыс істегенде жылдың суық мерзімінде жұмысшылардың кезеңді демалуы мен жылынуы үшін арнайы жылытылатын бөлмелер ұйымдастырылуы керек, мұнда температура суық уақытта 22-24⁰С, ауалық жылжу жылдамдығы 0,2 м/с-тан аспау керек.

Өндірістік діріл көрсеткіштері бойынша еңбек жағдайларының жіктелуі

Еңбек жағдайының қауіптілік және зияндылық дәрежесі дірілдің уақыттық сипаты есепке алынып анықталады.

Жұмышылардың тұрақты, тұрақсыз діріл көздерімен қатынаста болуында еңбек жағдайын бағалау үшін бұл қатынастың ұзақтығын есепке алып діріл жылдамдығының дБ-дегі эквиваленттік корректирленген деңгейін есептейді.

Анықталған деңгейлер нормативтермен салыстырылады. Сосын ШРЕД жоғарылауы бойынша еңбек жағдайының зияндығы мен қауіптілігі дәрежесін анықтайды (5 кесте).