- •6.1. Шу өлшеулерінің сипаттамасы.
- •6.2. Жұмыс орындарындағы шудың өлшеуі
- •2 Кесте. Қосымшаның мөлшері
- •6.3. Организмге шу әсерін зерттеу
- •Дірілдің жіктелуі
- •Жиілік құрамы бойынша октавалық жиілігіне максимальды деңгейде Гц
- •Кесте № 2. Қосынды мөлшері
- •Кесте № 3. N-ға байланысты 10 lg n көрсеткіші
- •4 Кесте. Әсер ету ұзақтығына байланысты түзетулер саны
- •5 Кесте. Еңбек жағдайларының жұмыс орнындағы жергілікті және жалпы дірілдің деңгейіне байланысты кластары.
- •6 Кесте. Ауысымда жергілікті дірілдің әсер ету уақытының шред-ң жоғарылау мөлшеріне байланысты рұқсатталған жиынтығы
2 Кесте. Қосымшаның мөлшері
Әртүрлі есептеу деңгейлері L2 - L1 , дБ |
0 |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
7 |
8 |
10 |
Қосымша, үлкен деңгейіне қосылатыну |
3,0 |
2,5 |
2,2 |
1,8 |
1,5 |
1,2 |
1,0 |
0,8 |
0,6 |
0,4 |
3 кесте. N-ға байланысты 10 lg n мағынасы
Деңгей саны немесе көздері, n |
1 |
2 |
3 |
4 |
5 |
6 |
8 |
10 |
20 |
30 |
50 |
100 |
10 lg n, дБ |
0 |
3 |
5 |
6 |
7 |
8 |
9 |
10 |
13 |
15 |
17 |
20 |
Пример. Определить среднее значение для измеренных уровней звука 84, 90 и 92 дБ А.
Определяем разность первых двух уровней — она равна 6 дБ.
По табл. 2 добавка для значения разности 6 равна 1 дБ, т. е. их сумма равна: 90 + 1 = 91 дБ. Далее полученный уровень 91 дБ вычитаем из третьей величины — 92 дБ: их разность равна 1 дБ; величина добавки будет равна 2,5 дБ. Таким образом, суммарный уровень равен: 92 + 2,5 = 94,5 дБ, или округленно 95 дБ.
По табл. 3 величина 10 Ig n для трех измеренных уровней равна 5 дБ. Окончательный результат для среднего значения равен: 95 – 5 = 90 дБ А.
Тұрақсыз шудың нақты сипаты болатын деңгейдің энергия бойынша эквиваленттілігі әрбірінің әсер ету уақытымен фактылы деңгейлерінің орта алу нәтижесінде анықталады.
Есептеуді келесі түрде жүргізуге болады. Әрбір өлшенген деңгейге (белгі есептеледі) оған сәйкес әрекет уақытына (сағатпен немесе жалпы әрекет уақытының %-мен) 4 кесте бойынша түзету енгізеді. Содан кейін алынған деңгейлерді 2 кестеге сәйкес орналастырады.
4 кесте. Әсер ету уақыта байланысты түзетулер мөлшері.
уақыт, сағат |
8 |
7 |
6 |
5 |
4 |
3 |
2 |
1 |
1/2 |
1/4 (15мин) |
1/12 (5мин) |
% |
100 |
88 |
75 |
62 |
50 |
38 |
25 |
12 |
6 |
3 |
1 |
Қосымша, дБ |
0 |
- 0,6 |
- 1,2 |
- 2 |
- 3 |
4,2 |
- 6 |
- 9 |
- 12 |
- 15 |
- 20 |
1 мысал. 8 сағаттық жұмыс кезінде шу денгейі 80, 86, 94 дБ, 5, 2 және 1 сағат ішінде. Бұл уақытқа байланысты 4 кестеден түзетулер –2, -6, -9 дБ-ға тең. Оларды шу деңгейімен қосып 78, 80, 85 дБ аламыз. Содан кейін 2 кесте бойынша бұл нәтижелерді қостап қосамыз: бірінші және екінші 82,2 дБ, ал олардың үшіншімен қосындысы 86,8 дБ. Бұл сандарды дөңгелектегенде, дыбыс эквивалентті деңгейінің нақты мағын аламыз – 87 дБ. Сонымен, осы шулар 8 сағат ішінде 87 дБ мен әсер етеді.
2 мысал. 119 дБ А үзілісті шуы 6 сағаттың жұмыс уақытында 45 мин (яғни жұмыс уақытның 11%) әсер етті, паузада фонды шу деңгейі (яғни жұмыс уақытның 89%) 73 дБ А болады. 4 кестедегі түзетулер – 9 және – 0,6 дБ, оларды сәйкесінше шу деңгейлерімен қосқанда 110 және 72,4 дБ болады. Екінші деңгей бірішіден аз, соңдықтан оны ары жүргізбеуге болады. Қорытынды смена уақытында дыбыстың эквивалентті деңгейі 110 дБ А, бұл рұқсат етілген 85 дБ А-ден 25 дБ асады.
