8.3. Жылу желілерінің консервациясы

Жазғы уақытта кәсіпорындардың жылу желілері, қалалар- дың тұрғын кварталдарындағы жылу, поселкелердің орталық жылу, кіші қазандық жылу көздері жұмыс істемейді, негізі олар суға толтырылып резервте немесе қажет болса жөндеу жұмыстары кезінде бос тұрады. Егер желілер сумен қалса, онда дұрыс бекітілмеу кесірінен құбырлардың жартысы жоғарғы ылғалдылыққа қатысты атмосферада жартылай жүктелген күйде болады. Құбыр металы бұл жағдайда үздіксіз тоттануға ұшырайды. Жұмыс уақытында металдардың бетінде пайда болатын тоттанудың қатты өнімдері мен шлам аса ұсақ порлардан тұрады, және дренаждау кезінде су оларда тұрып қалады. Нәтижесінде тұрып қалу кезінде металл шық нүктесінен төмен ылғалдылықта қалдықтарда капилярлы конденсация есебінен суланады. Бұндай жағдайларда тоттану үдерісі өте тез дамиды, себебі, порларды толтыратын су элек- тролит болып табылады. Осыған байланысты жаз уақытында жылу желілерін консервациялау қажет.

Консервацияның сенімді ұсыныстарына [12] сай натрий силикатын қолдану арқылы қорғаныс оксидті қабыршағын жасау технологиясы болып табылады. Егер консервацияны жүргізгеннен кейін консервацияланушы ерітінді дренаж- далады, онда қабыршақтың қорғаныс қасиеті 3 айға дейін сақталады. Бірақ лабораториялық және кэсіпорындық зерт- теулер консервация технологиясы қатесіз ұйымдастырылған және тікелей су эсері болмаған қабыршақ ерітіндісін дрени- ровать еткенде қорғаныс қасиеттері 6 айдан кем емес уақыт бойы сақталады. Қазандықты резервке шығару кезінде консервацияланушы ерітіндіні дренаждау міндетті емес. Бұл жағдайда құрылған қабыршақ қыздыру беттерінде кон- сервацияланушы ерітіндіні сақтаудың барлық уақытында қорғаныс қасиеттерін жоғалтпайды.

МЖСТ 13078-67 консервация үшін натрий силикатын МЕМ 13078-67 сәйкес қолданады. Бұл топпен сары немесе сүр түсті қоспа, механикалық қоспасыз, жарақтанбаған көзді болады. Өнімдеғі 8Ю₂ қүрамы 31-33 %, Ка₂0 10-12 % шама- сында, тығыздығы (1,36-1,5) х 10 кг/м³.

Сұйық шыны-сілтілік реагент, қоспалауда рН көрсеткіші, коспа буферлігіне байланысты 8,5-8,6 көтерілуі мүмкін.

Натрий силикаты тоттануды аралса баяулатқыш сана- лып, яғни анодты үрдіс ретінде тежеп, (металл бетіне оның катионының шығуы), және катодты (металлға оттегінің енуі) жүреді. Оттегілік тоттану үрдісінң тежелуі Ка₂8іО. қолдануда орта рН көтерілуі және ондағы 8і0²"₃ иондармен, металл бетінде Ғе₃0₄><Ғе8і0₃ байланысы түріндегі ферроси- ликатты қабыршақты түзуге қатысады.

Жалпы және түрақты тоттану жылдамдығы консерва- цияланушы қоспадағы натрий силикатының концентраци- ясына байланысты. Жалпы тоттанудың жалпылама тотта- нуы натрий силикатының концентрациясында 100 мг/дм³ бақыланып, ал максималды, тұрақты тоттану 470 мг/дм³. Натрий силикаты концентрациясында 1000 мг/дм³ шамасын- да және хлоридтер мен сульфаттар мөлшерінің қүрамьгаа 50 мг/дм³ дейін түрақты болып, түрақты тоттану ісжүзінде тежеледі.

Консервацияланушы қоспада хлоридтердің және сульфат- тардың мөлшерін көтеру қоспадағы натрий силикатының концентрациясын да көтеруді қажет етеді. Энергетикалық Құрылғыны ісжүзінде қалыптау жағдайында, бүл мөлшер 200 мг/дм³ көтеріліп, натрий силикатының концентрациясы, Қорғаныш қабыршағьш түзу үшін, 1,0-1,5 г 8і0₂ да мг/дм³

+ Ғе = ЗҒе²⁺, , ; ^ *

нәтижесінде үшвалентті темір иондары генерирленеді. Бұл иондар оттегінің қатысуымен еківалентті темірге дейін қышқылданып, және тоттану циклі басылады.