3.6. Мысты қорытпаның тоттануы

3.6.1. Жалпы сипаттама

Латунь деп мыс пен мырыш қорытпасын айтады. Кейде қосымша компоненттердің қоспалануымен болады; олар жоғары пластикалық қасиетке ие, құрылымдық жақсы деформацияланған.

Мысты қорытпалар құрылымдары көбіне біртекті. Себебі мыс коптеген компоненттермен қатты қоспаны береді. Раци- оналды таңдалған қорытпалар мыс негізінде, ереже бойын- ша, бірнеше есе тоттануға берікке ие. Бұл қорытпаларда мыс негізғі компонент болғандықтан, оның термодинамикалық беріктігі қорытпаға беріледі. Одан басқа, қоспаланған ком- поненттер қорғаныш қабатының беріктігін бірнеше есе арттырып, ал, таза мыста беткі қабатта қышқылды қабық есебінде осал болады. Мысты қорытпадағы тоттану үрдісі үшін осы негізгі жағдайлар үқсас келеді. Таза мыс ушін олар айтарлықтай тұзды қоспада және қышқылданбайтын қышқылдарда мықтырақ. Сондай-ақ; мысты қорытпалардың анағұрлым күшті тоттануы оттегі көп мөлшерде дендегенде, күшейтілген қоспалау аумағында болады. Ең берік мысты қорытпалар қышқылды жағдайда жэне қышқылдандырылған қышқылда кездеседі.

Түрлі латундардағы мырыш 10 нан 50 % аралығында құбылып, одан тыс үнемі қоспалы отырғызғыштар §п, АІ, РЬ енгізіледі. Мырьпп қүрамын байланысты бір фазалы қатты қоспалар ажыратылады: а - латундар, екіфазалылар а + /3 - латундар жэне таза Р - латундар. а - латунь 39 % 2п құрамы, Қорытпалар, біртексіз қүрылымға ие, қатты қоспа тузіп, а + Р - латунь 39 дан 47 % 2п, біртексіз құрылымға ие, дегенмен а + Р - латундар қатты қоспа кристаллитінен турыл, р - ла- ТУнь (мунц-металл) 47 ден 50 % 2п.

іоттану заттарьш бөліп алудың бірінші ретті көрсеткіші өндірістік конденсатпен құбыр буының іріктей қалыптауға қолданады. Өндіріске қабықшатүзу амминдерінің көмегімен қолданылады.

3.5. Нитриттік тоттану 3.5.1. Үрдістің жүру сипаты

Электростанцияларда, ауызсудың жақсы деаэраторына- қарамай, нитриті бар құрамға және нитратты қүрамда,

қазандықтың экрандық және қайнау құбырларыны гілік тоттануға ұқсас тоттана зақымдануы байқалад,^ талл бетінің зақымдануы темір оксидтерінің бұжытГ қалдықтарымен, диаметрі 15-20 мм терең язвалар орналаГ мен сипатталады. Нитритті тоттануды оттегіліктен келес' сипаттамалар арқылы ажыратуға болады:

а) нитритті тоттану нәтижесінде, құбырдың от жағындагы ішкі бетіне бағытталған язвалартүзілісі, ол кезде оттегілік тоттану бұл жерлерде сирек кездеседі;

б) Қазандық барабаны, су жіберу құбырлары жэне сулық үнемдегіш нитритті тоттанудан аз ғана зақымданады, бр уақытта оттегілік тоттану көбіне қазандық агрегатының тұп-тура осы элементтерін зақымдайды;

в) язвалардың өлшемі, нитритті тоттанудан алынып, оттегілік тоттануға қарағнада айтарлықтай маңызға ие;

Көрсетілген тоттану зақымдары бірінші рет бу қазандық- тарының орташа қысымында кездесті. Бұл жағдайда нитрит- тердің ауызсудағы мөлшері 0,2 ден 0,3 мг/дм³ дейін жетті; қазандық суында таза жағдайда 4 мг/дм³ дейін; тұзды қазан- дық суында 15 тен 20 мг/дм ³ жетеді.

Егер қазандық қысымы 7,0 МПа дейін жетсе тоттану агенттерірімен тек нитраттар пайда болуы мүмкін, ал ни- траттар ісжүзінде кереғар әсер етпейтіндігін, яғни жоғарьі қысымды қазандықта бұл екі байланыстың айтарлықтаи қауіпті екендігін, жоғары қысымды қазандыққа нитраттар- дың енуі тоттануды шақыратынын ескеру керек.

Нитриттар металл тоттануында екі бірдей роль атқарадьь Бір жағынан олар тоттануы буының катодты күшті деполяр- ланғыштар, электрохимиялық тоттану үрдісін жылдамда- тады, екіншіден, нитриттер қорғаныш қабықтарын түзетін қышқылдағыш құрамға ие. Неғұрлым нитриттер конден

^шлдың төменгі концентрациясында тотты тұрақтылык анық байқалып жэне қайнау температурасында олардьщ беріктілігі мығым келеді. Крнсталларалық тоттанудьщ екі түрі де тотты ортаның қышқылды-қалыптастыргыш құрамымен өзара байланысты.