- •I. Тарау. Тау жыныстары ретіндегі грунттардың физикалық қасиеттері
- •1.1. Грунттардың жаратылысы, құрамы
- •1.2. Грунттың қатты түйіршіктері
- •1.3. Грунт құрамындағы судың түрлері мен қасиеттері
- •1.4 Грунт құрамындағы газдар
- •1.5 Грунттардың құрылымы, текстурасы және құрылымдық байланыстары.
- •1.6. Грунттардың физикалық қасиеттерінің сипаттамалады.
- •1.7.Грунттардың жіктелу көрсеткіштері.
- •II тарау. Грунттардың механикалық қасиеттері
- •2.1. Грунт механикасының негізгі заңдылықтар
- •2.2. Грунттардың сығылғыштығы. Нығыздалу заңы.
- •2.3. Грунттардың суөткізгіштігі. Ламинарлық сүзілу заңы
- •2.4. Грунттардың ығысу кедергісі. Кулон заңы
- •2.5 Сызықтық деформациялану принциптері
- •Ι ι ι тарау. Грунттардың кернеулі күйін анықтау
- •3.1. Грунттағы кернеулердің кеңістік есеп жағдайында таралуы
- •3.1.1. Қадалған күштің әсері. Буссинеск есебі
- •3.1.2. Бірнеше қадалған күшретдің әсері.
- •3.1.3. Біркелкі таралған жүктің әсері.
- •3.2. Грунттағы кернеулердің жазық есеп жағдайында таралуы.
- •3.3. Іргетастардың табандары бойынша тірек қысымдарының таралуы.
- •IV тарау. Грунттардың деформацияларын анықтау және іргетастың шөгуін есептеу.
- •4.1 Грунттардың деформацияларының түрлері және маңызы.
- •4.2 Тұтас жүктің әсерінен грунт қабатының шөгуін анықтау.
- •4.2 Есептеу схемасы
- •4.3 Іргетастың шөгуін «грунт қабаттарының деформациясын біртіндеп қосу» әдісімен шешіледі.
- •4.4 Іргетастардың шөгуін «эквивалентті қабат» әдісімен есептеу
- •4.5 Шөгудің уақыт бойынша дамуы. Грунттардың фильтрациялық (сілемдері) консолидациясының теориясы.
- •4.6 Грунттардағы реологиялық құбылыстар
- •Грунттардың шекті кернеулі күйінің теориясы және оның қолдануы.
- •5.1 Жалпы түсініктер
- •5.2 Шамасы үнемі ұлғаятын жүктің әсерінен негізде туындайтын кернеулі күйдің кезеңдері.
- •5.3 Шекті тепе-теңдік күйінің сусыма және иілгіш грунттарға раналған шарттары.
- •5.4.Грунтты негізге түсетін алғашқы қауіпті жүкті анықтау
- •5.5 Грунтты негізге түсетін шекті қауіпті жүкті анықтау
- •5.6 Құламалардың орнықтылығын анықтау
- •5.7 Грунттардың сүйеме қабырғаларға түсіретін қысымын анықтау.
- •5.7.1.Жалпы түсініктер
- •5.7.2.Сусыма грунттың сүиеме қабырғаға түсіретін қысымын анықтау
- •5.7.3. Байланысқан (балшықты) грунттың сүиеме қабырғаға түсіретін қысымын анықтау.
- •Әдебиет
3.1.2. Бірнеше қадалған күшретдің әсері.
Егер
сызық деформацияланатын жартылай
кеңістіктің бетіне бірнеше қадалған
күштер әсер ететін болса, (3.4 - сурет),
онда кез – келген М нүктесі үшін тік
кернейді
деформациялар
мен кернеулердің тура тәуелділіктеріне
негізделген (3.7) формуласын пайдаланып
қарапайым қосу арқылы есептеп табылады:
Мұнда
– коэффиценттерін 6.1 кесте (1) немесе
3.1 кесте (6)
/z
байланысты
қабылдайды.
3.4
– сурет. Бірнеше қадалған күштердің
схемасы.
3.5 – сурет. Біркелкі таралған жүктердің әсерінен туындайтын кернеулерді анықтауға арналған есептік схема.
3.1.3. Біркелкі таралған жүктің әсері.
Бұл есептің толық шешімі төрт бұрышты аудан бойынша таралған күштің әсерінен сол төртбұрыштың ортасы мен бұрышынан тік бағытта төмен орналасқан нүктелердегі тік кернеулерді анықтауға арналып, мынадай басқы жорамалдарға негізделіп шығарылған. (3.5 - сурет)
Изотропты сызық деформацияланатын жартылай кеңістіктің бетіне таралған күш иілгіш іргетас арқылы берілуге тиісті.
Иілгіш іргетастың табанының шегінуінің шамалары оның астындағы сызық деформацияоанатын жартылай кеңістіктің бетінің деформациясымен бірдей болуға тиісті.
Төртбұрышты иілгіш іргетастың бұрышынан төмен тік бағытта орналасқан нүктелердегі тік кернеулерді А.Лявтың (1935) Буссинесктің есебіне негізделіп шығарылған теңдеуімен анықтау,а болады. (1,4) Бұл формуланы пайдаланып іргетастың ортасынан төмен қарай тік бағытта жатқан нүктелер үшін де тік кернеулерді табуға болады. Қазіргі кезде бұл күрделі формулалар құрылыс нормаларында мынадай қарапайым түрде келтірілген.
Төртбұрышты
аудан арқылы негіздің бетіне таралған
күштің Р
әсерінен (3.5 - сурет) сол ауданның ортасынан
(О) төмен OZ осі бойыншажатқан нүктелер
(
) үшін грунт сілемінде туындайтын тік
кернеулерді
мына формула арқылы есептеледі:
(3.11)
Ал
осы ауданның бұрышынан (С) төмен oz осінің
бағыты бойынша орналасқан нүктелер
үшін грунтта туындайтын тік кернеулерді
мына формуламен есептелінеді:
(3.12)
Мұнда
р
- таралған күштің қарқындылығы,
және
мәндері
3.1 кесте (4) бойынша мынадай тәуелділіктегі
параметрлер арқылы қабылданатын
коэффициенттер:
(3.13)
(3.14)
(3.12) формула төртбұрышты аудан арқылы таралып түскен күштің әсерінен сол ауданның ішіндегі немесе сыртындағы көз келген нүктеден төмен қарай oz осі бағытында грунтта туындайтын тік кернеулерді есептеп табуға мүмкіндік береді. Ол үшін «бұрыштық нүктелер әдісі » қолданылады. Бұл әдісті қолдану кезінде бұрыштық нүкте (С) жүк әсер ететін төртбұрышты ауданға қатысты орналасуына байланысты мынадай жағдайларда қарастырылуы мүмкін.
1 – жағдай. С нүктесі күш таралған төртбұрышты ауданның ішінде жатады. (3.6,а - сурет). Онда осы нүктеден төмен қарай z тереңдігіндегі нүктедегі тік кернеу I,II,III және IV төртбұрыштарының бұрыштық кернеулерінің қосындысы ретінде быалй анықталады:
мұнда
- 3,1 кесте (4) бойынша I,II,III және IV аудандар
үшін (3,12) формуланы ескеріп, қабылданатын
бұрыштық коэффиценттер, р – таралған
күштің қарқындылығы.
2 – жағдай. С нүктесі күш таралған төртбұрыштың жиегінде жатады (3,6,а - сурет). Осы нүктеден төмен z тереңдігіндегі тік кернеу мынаған тең:
мұнда
I және Iтөртбұрышының бұрыштық
коэффиценттері, 3,1 – кесте (4) арқылы
анықталады.
3 – жағадй. С нүктесі күш түскен төртбұрыштың сыртында, оның қабырғасына қарсы орналасса, осы нүктеден төмен z тереңдіктегі тік кернеуді былай анықтауға болады (3.6,б - сурет):
мұнда
бұрыштық коэффиценттер
қалған аудандарға (II,
IV)
арналғандықтан «минус» белгісімен
қабылданады.
4 – жағдай. Егер С нүктесі күш түскен ауданның кез – келген бұрышына қарсы сырттай орналасса, онда бұл нүктеден төмен z тереңдіктегі тік керреуді былай есептеуге болады.(3.6,б - суретте):
Мұнда
бұрыштық коэффиценттер
есептеудің шартына байланысты жалған
аудандарға (II,III,IV) арналған.
3.6 – сурет. Бұрыштық нүктелер әдісіне арналған схемалар.
3.7 – сурет. Грунттағы кернеулерді жазық есеп жағдайында анықтаудың схемасы.
