36. Байланыс кабельдерін экрандау не үшін қажет.

Коаксиалды және сымдық кабельдердің тізбегін шуылдарды қорғайтын радиалды құрылғы экрандалу болып табылады. Экрандау құрылғысы және атқару принциптерін басты сыртқы және ішкі шуылдардан қорғау болып табылады. Сыртқы шуылдардан қорғау үшін қамтиды. Экрандар- кабельдердегі сымдардағы байланыс шулардағы және АТ тізбектерін сыртқы және ішкі ЭМ әсерлерден қорғайды. Кабельді экран- электр тасымалдаушы материалынан жасалған кабель конструкциясының элементі. Экрандалған коаксиал тізбектің ауысу өшулігі экрандамаған тізбегінен 30..50дб артық. Электромагнитті экрандалу- экрандалған эффектіні қамтамасыз етеді.

37. Симметриялық және симметриялық емес тізбектер нені білдіреді.

Симметрлік- екі сымды бір фазалы және үш сымды үш фазалы тізбектер. Кедергі келтіруші әсерлер тудырады.

Симметрлік емес- жерді өткізгіш сым ретінде пайдаланатын барлық тізбектер. Қауіпті немесе кедергі келтіруші әсерлер тудырады.

38. Сыртқы әсерлердің қандай түрлері бар.

Е- электрлік электрлік өрістің әсерінен

Н-магниттік магниттік өріс әсерәнен

І- гальваниканың жерде адасушы топтардың болуынан.

500нв электр таратушы желі.

Сыртқы әсерлер жоғары вольтты тізбектердің АТС тізбектеріне әсері. Сыртқы әсер етушіге жатады: электр энергия жолдар, электрленген темір жолдар, атмосфералық әсерлер (найзағай), радиостанциялар, электр қуатымен істейтін өндірістін тұрмыстық қондырғылар т.б. осылармен бірге кабельді байланыс жолының әсерінен кабель қабығының тотығып бұзылуы да болуы мүмкін.

41. Разрядниктер не үшін қажет? Олардың кандай түрлері бар.

Қызмет жасаушы станциялық жұмысшыларды және байланыс аппаратурасын қорғау үшін, разрядниктерден және сақтандырғыштардан тұратын қорғаныс құрылғы қолданады. Бұл құрылғыларды станцияның кіре берісіне орнатады. Қалааралық кабельді байланыс жолдарын қорғау үшін тек бір ғана разрядник қолданылады. Қауіпті кернеу шамасын азайту мақсатында қолданады.

42.Каскадты қорғаныс принципін түсіндіріңіз:Егер байланыс кабелі рельске жақын жатса,онда оны қорғау үшін каскадты қорғау әдісі қолданылады.Әуе желілеріне найзағай тура ұрған кезде сымдарда өте үлкен кернеу пайда болады,олар 1100-1200кв дейін болуы мүмкін.Бір разрядникті қорғаныс сұлбалары байланыс аппаратураларын бұндай үлкен кернеулерден қорғауды қамтамасыз ете алмайды. Сондықтанда,қауіпті кернеу шамасын азайту мақсатында каскадты қорғанысты қолданады.

43.Тростың (рельстегі) экрандалу әсерінің принципін түсіндіріңіз:Кабелдерді найзағайдан қорғау үшін мыс,биметалл және болат тростарды пайдаланады.Байланыс кабелдерін жоғары вольтты желі әсерінен,нөсер жауыннан және радиостанцияларын қорғау үшін экран қабаттарын пайдаланады.Экран қабаттарымен қатар,тағы да қорғаныс түрі ретінде желілерге ілінген және электрлендірілген темір жолдарда қолданылатын тростарды пайдаланады.Тросты кабелдерден жоғары кабель жатқан тереңдіктің дәл жартысына,бірақ 0.4м аз емес жерге төсейді.Тростар аралығы 0.4-1.2м.

44.Экрандау коэффициенттерінің қандай түрлері бар:Кэ=Еэ/Е=Нэ/Н.Өшулік Аэ=эл l1/Кэ|.Қорғаныс әрекетінің коэффициенті.Бұл төменгі желілік -3400Гц ауқымындағы экрандау эффектісі.

45.Кристалл аралық тотығу дегеніміз не:Кристалл жіктері арқылы металлдың бұзылуы және де ол кабельдерді айтарлықтай алыс ара қашықтықтарға тасымалдау кезіндегі діріл салдарынан пайда болады.Кристалл аралық тотығу-бұзылудың ең қауіпті түрі,өйткені оны бірден анықтау мүмкін емес.Металл өзінің иілгіштігі мен мықтылығын жоғалтады.

46.Топырақтық тотығу дегеніміз не:Қорғаныс қабаттарының металлдары мен оларды қоршаған топырақ арасындағы электрохимиялық әсерлер нәтижесінде пайда болатын тотығу түрі.Топырақ тотығуы жердің дымқылдығына,химиялық құрамына және жердің құрылысына байланысты болады.Тотығу құмды және құрғақ жерлерде аз,ал дымқыл жерлерде көп болады.Тотығудың тездігі жердің өзіндік кедергісіне және қышқылдықтың азды,көптігін көрсететін жердің химиялы сипаттамасын қарайды.

47.Электрлік тотығу дегеніміз не:Жердегі адасушы тоқтар себебінен кабельдің металл қабықшасының бұзылу процессі.Электрлік тотығу жер астындағы кыдырма немесе адасқан тоқтардан тұрады.Мұндай тоқтар жерге жалғанған тұрақты тоқ шығу козінен,көбінесе электрлендірілген темір жолдардан тарайды.Электрлік тотығуды қоргау катодтық,электрлік дренаж қорғау шаралары қолданылады.