2.1. «Тексерудің клиникалық әдістері» стандарты

1. Тексерудің басты әдістері:

а) Субъективті – сұрастыру (паспорттық бөлім, шағымдары, ауру анамнезі, өмір анамнезі).

b) Объективті – қарау (жалпы, жергілікті), пальпация, перкуссия, аускультация.

2. Тексерудің қосымша әдістері:

а) Лабораторлы – ағзаның құпиясы мен керек есем заттар, шығарылымдар, қан, экссудаттар мен транссудаттарды зерттеу.

b) Құрал-саймадармен зерттеу әдісі: рентгенологиялық зерттеу, эндоскопиялық зерттеу, функциональды зерттеу, радиоизотопты зерттеу, ультрадыбысты зерттеу.

Іі. «ішкі аурулар» пәні бойынша кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.2. «Сұрастыру» стандарты

1. Паспорттық бөлім

   1. Аты-жөні;

   2. Жасы;

   3. Жынысы;

   4. Ұлты;

   5. Мекен-жайы;

   6. Жұмыс жері, мамандығы;

2. Науқастың шағымдары:

   1. Басты;

   2. Қосымша;

3. Ауру анамнезі (anamnesis morbi) – аурудың басынан бастап қазіргі кезге дейінгі дамуы:

   1. Ауру қашан басталды;

   2. Ол қалай басталды;

   3. Ол қалай өтті;

   4. Қадай зерттеулер жүргізілді, оның нәтижесі;

   5. Қандай ем қолданылды және оның нәтижелілігі қандай;

4. Өмір анамнезі (anamnesis vitae) - науқастың өмірінің маңызды кезеңдері бойынша медециналық өмірбаян (нәрестелік кезең, балалық шақ, жасөспірім кезеңі, ересек кезеңі):

   1. Жалпы өмірбаяны бойынша мәлімет;

   2. Үй-тұрмыс жағдайы

   3. Еңбек ету жағдайы;

   4. Басынан өткен аурулар;

   5. Отбасылық және тұқымқуалаушылық анамнезі;

   6. Аллергиялық анамнез;

« Ішкі ауралар» пәні бойынша іі кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.3. « Қарау» стандарты

Қарау ережелері:

1. Қарау жүргізіледі күндізгі жарықта немесе күндізгі жарық шамдарымен;

2. Науқасты қарау тікелей және бүйірінен жүргізіледі.

3. Науқасты вертикальды түрде қарау жүргізген өте жақсы;

Жалпы қарау- жалпы мағыналы симптомдарды анықтауға мүмкіндік береді:

а) Науқатың жалпы жағдайын бағалау:

- қанағаттанарлық;

- орташа ауыр;

- ауыр;

б) Науқастың сана-сезімін бағалау:

- анық;

- бұлыңғыр ( ступор, сопор, кома)

в) Науқатың төсектегі қалпын бағалау:

- активті;

- пассивті;

- мәжбүрлік;

г) Науқастың дене бітімін бағалау:

- нормастеникалық тип;

- астеникалық тип;

- гиперстеникалық тип;

Жеке қарау- әр дене мүшесін нақты жеке-жеке қараудан тұрады:

• басты қарау;

• бетті қарау, көз және қабаттар, мұрын, ауыз;

• мойынды қарау;

• тері және тырнақтарды қарау;

• тері асты май қабатының дамуы;

• лимфа түйіндерін қарау;

• бұлшықеттер жүйесін қарау;

• буындарды қарау;

« Ішкі ауралар» пәні бойынша іі кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.4. «Жалпы пальпация ережесі» стандарты

1. Бөлме жылы және тыныш болуы керек.

2. Нақастың қалпы және зерттеушіге зерттеу барысында бәрі ыңғайлы болуы қажет.

3. Зерттеушінің қолы жылы, тырнақтары қасқы, алынған болуы керек.

Терең пальпация өзіне төрт мезетті құрайды:

І мезет- қолды дұрыс орналастыру.

Науқастың іш қуысына оң қолдың алақанын жазып салып, саусақтарды аздап бүгеміз, себебі бүгілген саусақтар пальпация жасайтын аймаққа паралель орналасуы керек.

ІІ мезет- пайда болған тері қатпарлары кейін қолды жылжытқанда он керілуден сақтайды.

ІІІ мезет- оң қол саусақтарын құрсақ қуысына терең бекітеміз, ол науқас дем шығарғанда жүзеге асады, бұл кезде құрсақ кабатының бұлшықеттерінің босаңсуын сезінеміз.

ІV мезет- оң қол саусақтарын зерттелетін жүйе бойымен жылжытамыз, яғни артқы құрсақ қуысы. Бұл кезде қол зерттелеін жүйеден алшақтап жүреді, оның мына белгілерін анықтау үшін: локализациясын, формасы, диаметр (в см), консистенциясы (жқмсақ, қатты), беткейін сипаттау (майда, кедір-бұдыр), қозғалысы (араласқан), патологиялық өзгерістерді және ырыдаудың

« Ішкі ауралар» пәні бойынша ІІ кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.5. «Жалпы перкуссия ережесі» стандарты

1. Бөлмеде жылы және тыныш болуы керек.

2. Зерттеушінің қолы жылы болуы керек.

3. Зерттеуші мен науқас қалыптары зерттеу жүргізуге ыңғайлы болуы керек.

4. Плессиметр- саусақты теріге жанастырамыз.

5. Сұқ-саусақты плессиметр-саусағына перпендикуляр орналастырамыз.

6. Саусақтың әр қозғалысында соққы жасалып отырады.

« Ішкі ауралар» пәні бойынша ІІ кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.6. «Жалпы аускультация ережесі» стандарты

1. Бөлме жылы және тыныш болуы керек.

2. Аускультация жасау кезңнде науқас орындықта отырған немесе түрған не жатқан қалыпта жасалуы мүмкін, бұл науқастың жатқан күйіне байланысты.

3. Тыңдау кезінде стетоскоп дене тұсына тығыз жанастырылады.

4. Зерттеуші стетоскопты екі саусағымен тығыз ұстауы қажет.

5. Зерттеу кезінде зерттеуші өзіне ыңғайлы болу үшін науқас орынын өзгертеді.

« Ішкі ауралар» пәні бойынша ІІ кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.7. «Кеуде жасушасының палпациясы» стандарты

Пальпацияны екі алақанмен, я болмаса саусақтардың алақан беттерін кеуде клеткасының сол және оң бөліктеріне симметриялық аймақтарына қойып жасайды.

Пальпация анықтайды:

1. Кеуде клеткасының аурушаңдылығын.

2. Кеуде клеткасының эластикалығын.

3. Эпигастральды бұрыш енін

4. Дауыс дірілін.

« Ішкі ауралар» пәні бойынша ІІ кәсіби стандарттар 2012 ж.

2.7.1. «Кеуде клеткасының аурушаңдығын анықтау» стандарты

1. Насқасты белне дейін шешінуді сұраймыз.

2. Нақас тұрған немесе отырған қалыпта жасалады.

3. Пальпация екі қолдың қатысуымен жүргізіледі, екі қолдың саусақ ұщтарын кеуде клеткасына тығыз орналастырады.

4. палтпациялайды бұғана үсті аймақты, бұғананы, бұғана асты аймақты, кеудегі, қабырғалар және қабырғааралықтарды, сосын кеуде клеткасының бүйір аймақтарын және жауырын үсті, жауырын аралықтарына.