13 Билет

1 Сурак

Біртекті өрістегі зарядтар

электр заряды – денелердің немесе бөлшектердің электрмагниттік әрекеттесу қабілетін сипаттайтын физикалық шама.  элементар заряд – шамасы электронның зарядына тең кішкентай оң немесе тең заряд (е≈1,6∙10^-19 кл).

   электр зарядтарының қасиеттері

- электр зарядтарының екі түрі бар: оң заряд және теріс. аттас зарядтар

  бір-бірінен тебіледі, әр аттас зарядтар бір-біріне тартылады.

- электр заряды инвариантты, яғни санақ жүйесінен тәуелсіз.

- электр заряды дискретті, яғни кез келген дененің немесе элементар

   бөлшектің заряды элементар зарядқа бүтін еселі болады.

- электр заряды аддитивті, яғни денелердің (бөлшектердің)  кез келген

  тұйық жүйесінің заряды осы жүйеге кіретін денелердің (бөлшектердің) 

  зарядтарының алгебралық қосындысымен анықталады.

     зарядтардың тұйық жүйесі –сыртқы қоршаған ортамен (денелермен) заряд алмаспайтын жүйе.

Зарядтар жүйесінің өріс кернеулігі жүйенің әрбір зарядтары жеке жеке туғызатын өріс кернеуліктерінің векторлық қосындысына тең. . Супепозиция принципі зарядтардың кез келген жүйесінің өріс кернеулігін есептеуге мүмкіндік береді.

3 Cурак

Шарлы разрядтаушы

ШАРОВОЙ РАЗРЯДНИК

разрядник, состоящий из двух металлич. шаров (электродов), разделённых возд. промежутком. Каждому диаметру шаровых электродов и определ. расстоянию между ними соответствует определ. значение пробивного (разрядного) напряжения. Применяется в качестве искрового промежутка для защиты электрич. аппаратов при перенапряжениях, для переключения элементов генераторов импульсного напряжения, для подсоединения нагрузки к мощным импульсным источникам тока, а также для соединения элементов электрич. схем испытат. аппаратуры высокого напряжения. Ш. р. можно использовать и для измерений высоких напряжений (до неск. MB). Измеряемое напряжение определяется Макс. расстоянием, при к-ром происходит пробой между шарами.

2 Сурак

Кернеу 2) электрлік электр тізбегінің не электр өрісінің екі нүктесі арасындағы потенциалдар айырмасы. Электрлік Кернеудің бірліктердің халықаралық жүйесіндегі өлшеу бірлігі – вольт

Кернеу бөлгіш

Кернеу бөлгішКернеу бөлгіш — шығыс кернеуді (кіріс кернеумен салыстырғанда) төмендететін электрлік схема.Кернеу күшейткішіКернеу күшейткіші — төменгі жиілікті тербеліс көзінен алынатын кернеуді қажетті шамаға дейін арттыратын күшейткіш.Күшейткіш шығысындағы кернеудің орныққан мәнінің кірісіне берілген кернеуге катынасы күшейткіштің күшейту коэффициенті делінеді.К= U_шығ/U_кір. Логарифмдік есептеу бойынша K_дб = 201 gU_шығ/U_кір= lg K Егер Күшейткіш бірнеше каскадтан тұрса, онда- оның күшейту коэффициенті оған кіретін барлық каскадтардың күшейту коэффициенттерінің көбейтіндісіне тең болады:К = K₁K₂K₃... Күшейткіштің схемаларын есептеу кезінде кернеу бойынша бастан-аяқ күшейту коэффициентін есептеуге тура келеді:К_ск = U_H/U_ист, мұндағы U_H — күшейткіштің жүкке беретін кернеуі, U_ист — дабыл көзінің электр қозғаушы күші.Кернеу тұрақтандырғышыКернеу тұрақтандырғышыКернеу тұрақтандырғышы. Қоректендіру көзі немесе жүктеме кернеуінің өзгерісі кезінде әрдайым шығыстағы кернеудің тұрақтылығын қамтамасыз