22. Узроставыя асаблівасці псіхічнага развіцця ў раннім юнацтве.

Ранні юнацкі ўзрост – п-д антагенезу 15-17г. (старэйшы школьны ўзрост).

Сац. сітуацыя раз-ця: 1)юнак знаходзіцца на парозе ўступлення ў самастойнае жыццё; 2) існуе залежнасць ад дарослых і, перш за ўсё ад бацькоў і ў г. плане юнак яшчэ дзіця. 3)у асобе актуалізуюцца патрэбнасці, звязаныя з тым, якім быць і кім быць (з-чы самавызначэння).

ВВД- дзейнасць, у якой фарміруюцца новыя віды дзейнасці і адбываюцца асобасныя змяненні. З’яўляецца асноўнай у дадзены перыяд развіцця.

ВВД – вучэбна-прафісійная дз-сць –у ходзе якой акрамя засваення ведаў вырашаюцца з-чы прафарыентацыі і прафісійнага самавыз-ня.

Новаўтварэнне – упершыню ўзнікшая на дадзеным узроставым этапе якасць ці ўласцівасць асобы, якая вызначае ўвесь ход развіцця асобы на гэіым этапе.

Новаўтварэнні: 1)светапогляд (Юн-ва хар-ца завяршан. фар-ня светапогляду; 2)сіс-ма каштоўнасных арыенціраў і сац. установак. 3) цэнтральнае новаўт-не: прафесійнае і асабовае самавызнач-не,

Агульна-эмацыйная, інтэлектуальная і грамадска-сацыяльная сталасць, з’яўленне гетэрасексуальнай цікавасці да супрацьлеглага полу, уменне арганізаваць свой час, засваенне мужчынскай-жаночай ролі, амацыйная незалежнасць ад бацькоў, форміраванне сацыяльна-адказных паводзін.

Юнакі і дз-ты здольны сістэматызаваць і абагульняць свае веды пра сябе, імкнуцца разабрацца ў сваіх Ψ-ых асаблівасцях, пачуццях, учынках, унутраных перажыванняў, прычынах сваіх паводзін, прыняцце свайго Я-вобраза.

23. Псих.Характеристика навучання. Навучанне і развіццё. Сутнасць, віды і механізмы навучэння.

Навучанне - сумесная дзейнасць настаўніка і вучня, якая забяспечвае засваенне ведаў школьнікамі і авалоданне спосабамі набыцця ведаў (А.К.Маркова). У працэсе навучання ўзаемадзейнічаюць 2 віды дзейнасці: деят-ть вучня (вучэбная) і деят-ть настаўніка (педагагічная). Л.С.Выгоцкий падкрэсліваў вядучую ролю навучання ў развіцці асобы як вырашальнай прычыны, рухаючай сілы развіцця. Прынцыпова важна палажэнне аб тым, што навучанне павінна забягаць наперад развіцця і падцягваць яго за сабой. Л.С.Выгоцкий вылучаў 2 зоны (ўзроўню) развіцця дзяцей: • Зону актуальнага развіцця, кот.характеризует асаблівасці псіхічных функцый дзяцей, якія склаліся на сённяшні дзень. • Зону бліжэйшага развіцця, кот.требует арыентоўкі на рэалізацыю ў дзіцяці магчымасцяў заўтрашняга дня. Навучэнне характарызуе факт набыцця чалавекам новых псіхалагічных якасцяў і ўласцівасцяў ў вучэбнай дзейнасці. Віды навучэння: 1.Характерны як для чалавека, так і для жывёл: • Навучаныя па механізме импритинга - хуткае, аўтаматычнае, амаль маментальнае прыстасаванне арганізма да пэўных умоў яго жыцця з выкарыстаннем практычна гатовых з нараджэння формаў паводзінаў (прыроджаныя інстынкты); • ўмоўна- рэфлекторнае навучэнне - возникнов.новых формаў паводзін як умоўных рэакцый на первоначльно нейтральны стымул, кот.раньше спецыфічнай рэакцыі не выклікаў (слова як некаторы спалучэнне гукаў); • оперантное навучэнне - набыццё ведаў, уменняў і навыкаў метадам спроб і памылак. 2. Характэрныя толькі для чалавека: • дапаможны навучэнне - праз прамое назіранне за паводзінамі іншых людзей, у выніку якога чалавек адразу пераймае і засвойвае назіраныя формы паводзін; • вербальнае навучэнне - набыццё чалавекам новых ведаў і вопыту праз мову і іншыя сімвалы. Механізмы навучэння: 1. фарміраванне асацыяцый. Гэты механізм ляжыць у аснове ўстанаўлення часавых сувязяў паміж асобнымі ведамі або часткамі вопыту. 2. перайманне. Выступае ў якасці асновы для фарміравання галоўным чынам уменняў і навыкаў. 3. Распазнаванне і абагульненне. Звязаны пераважна з фарміраваннем паняццяў. 4. Інсайт (здагадка). Предст.собой непасрэднае меркаванне чалавекам якой-небудзь новай інфармацыі, чагосьці невядомага ва ўжо вядомым, знаёмым па мінулым досведу. Інсайт з’яўляецца кагнітыўнай базай для развіцця інтэлекту дзіцяці. 5. творчасць. Служыць асновай для стварэння новых ведаў, прадметаў, уменняў і навыкаў, не прадстаўленых у выглядзе гатовых для засваення узораў.