5. Әдебиеттер:

Негізгі:

1. Савенкова Т.И. Логистика. – Москва: Омега-Л, 2010.

2. Тулембаева А.Н. Логистика. – Алматы: Триумф «Т», 2008.

3. Аникина Б.А. Практикум по логистике. – Москва: Инфра-М, 2007.

4. Сербин В.Д. Основы логистики. – Таганрог: ТРТУ, 2004.

Қосымша:

1. Альбеков А.У., Федько В.П., Митько О.А., Логистика коммерции. Ростов- на-Дону: Феникс, 2001.

2. Ардатова М.М. Логистика в вопросах и ответах: Учеб. Пособие. - М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2004.

3. Бауэрсокс Д. Дж., Клосс Д. Дж. Логистика: интегрированная цепь поставок/Пер. с англ. - М.: Олимп-Бизнес, 2001.

4. Бахарев В.О. Производственно-заготовительная и сбытовая логистика фир­мы. - СПб.: Изд-во СПбГУЭФ, 1997.

5. Берков М.В. Информационные технологии в логистике. - М.: Финансы и статистика, 1999.

6. Внешнеторговые операции и логистика: Учебное пособие/Под ред. Николаева Д.С. и др. - М.: АНКИЛ, 1998.

7. Голиков Е.А. Маркетинг и логистика: Учебное пособие. - М.: Изд. дом «Дашков и К», 1999.

8. Гордон М.П., Карнаухов С.Б. Логистика товародвижения. - 2-е изд., перераб., доп. - М.: Центр экономики и маркетинга, 2001.

9. Джонсон Дж.С. и др. Современная логистика. - 7-е изд. - М.: ИД «Вильямс», 2002.

1. Бақылау сұрақтары:

1. "Қоймалық технологиялық үрдіс" ұғымына анықтама беру.

2. Логистикадағы қоймаландыру үрдісіне не кіреді

3. Қойманың негізгі қызметтерін атап шығу.

4. Үлестіру жүйесінде қоймалардың оңтайлы санын қалай анықтауға болатынын айтып беру.

5. Қоймалардың жіктелуін және анықтамасын айту.

6. Үлестіру жүйеінде қоймалардың ең көп санын графикалық әдіспен анықтау кезінде қандай шығындар зерттеледі.

Сабақ № 6

1. Тақырып №6. Сақтау қоймалары үшін құрал-жабдықтар көлемін есептеу.

2. Мақсаты: Магистранттарды қойманың қуаты мен сақтау үшін жабдықтардың санын есептеу маңыздылығымен таныстыру.

3. Оқу міндеттері: Қоймалық зоналардың негізгі параметрлеріне түсініктеме беру.Қойманың қуаты мен сақтау үшін жабдықтар санын есептеумен таныстыру.

4. Білім беру және оқыту әдістері: шағын топтар, пікірталас, шолулар.

5. Тарату материалы:

Қоймадағы қор көлемі мен құралдардың әрбірінің сыйымдылығын біле отырып, сөрелер және басқада тауарды сақтауға арналған құралдардың қажетті көлемін анықтауға болады. Сөрелердің сыйымдылығы көптеген жәшіктердің сыйымдылығынан тұратындықтан, бірінші бір жәшіктің сыйымдылығын есептеу керек(Е_яч ):

Е_яч=V_ячj=l_ячb_ячh_ячj,

мұнда V_яч — бәр жәшіктің көлемі, м³;

l_яч, b_яч ,h_яч,,— сөре жәшіктері аумағының көлемі, м;

j — сөреге сыйятын тауар көлемінің массасы, т/м³.

Сөредегі жәшіктер санын білгенде, бір сөренің сыйымдылығын анықтауға болады(Е_ст):

n= Е_ячn_яч = l_ячb_ячh_ячjn_яч,

мұнда п_яч — бір сөредегі жәшіктер саны, дана.

Қажет сөре көлемі мына формуламен есептеледі

n=Q/E_ст=Q/ l_ячb_ячh_ячjn_яч (дана).

Сөрелер көлемінің аумағы белгілі болса, мына формуламен есептеледі:

n=Q/E_ст=l_стb_стh_стj (т),

мұнда l_ст ,b_ст ,h_ст — сөре көлемінің аумағы.

Бұл формуламен барлық жәшікшелер мен олардың ішінде сақталатын материалдардың орташа мағынасы j және  белгілі болғанда қолданады.

Үлкен көлемді сұйықтықтарды сақтау үшін 20 м³ дейінгі сыйымдылықтағы цилиндрлік резурвуарлар қолданылады.

Көлденең резервуарлардың сыйымдылығы 3—5- тен 80-100- дейін м³.

Түбі тегіс пайдалы көлемдегі резурвуарларды мына формула бойынша есептейді:

V_p = Пd²/4*h

мұнда d — резервуар диаметрі, м;

h — резервуар биіктігі, м.

Поддондар мен тараға қажеттілікті келесі әдіспен есептейді:

n_т.общ = n_т.хр+n_т.р+n_т.об+n_т.п,

мұнда n_т.общ – тараның қандай да бір түріне жалпы қажеттілік, дана.;

n_т.хр — қоймалық тараға қажеттілік, дана;

n_т.р — жөндеудегі тара бірлігінің көлемі, дана;

n_т.об — тұтынушыларда қалған тара бірлігінің көлемі, дана;

n_т.п — жолда келе жатқан тара бірлігінің көлемі, дана.

Тікелей өнімді сақтауға тараға қажеттілікті мына формула бойынша есептейді:

n_т.хр = Q_о.годt_хр/365q_т

мұнда Q_о.год— тауардың әрбір номенклатура бойынша жылдық жүкайналымы, т;

q_т — тараның жүксыйымдылығы, т;

t_хр— тауардың нормативті сақтау мерзімі.

Жөндеуде болатын тара көлемін мына формула бойынша анықтайды:

n_т.р = n_т.хр a_р (шт)

мұнда a_р — жөндеу коэффициенті.

Тұтынушыда қалған тара көлемін мына формула бойынша есептейді:

n_т.хр = Q_о.годt_потр/Тq_т

мұнда Q_о.год – қойманың жылдық жүкайналымы, т;

t_потр – тараның тұтынушыда қалған күндер саны;

Т— қойманың жылына жұмыс істейтін күндері.

Жолда келе жатқан тара көлемін есептеу формуласы:

n_т.хр = Q_о.годt_путиК_пер.о/365q_т

мұнда t_пути — тараның жолда келе жатқан уақыты, күн.

Қойманың немесе базаның негізгі өлшеуіші болып тауарлық- өтпелік қабілетні немесе қуаттылығын, яғни проект бойынша немесе эксплуатация кезінде қабылданған нормативті және технологиялық процесстерді сақтауы бойынша қойма базасының экономикалық қабілетін дәлелдеуі, белгілі бір уақыт ішіндегі максималдық айналым мүмкіндігін көрсетуді айтады. болып саналады.

Өткізетін қабілетті ақшалық түрде, тонна, метр кубта және т.б. жалпы қабылданған бірліктер бойынша өлшенеді.

Белгілі бір уақыт аралығына белгіленген қуаттылық немес өткізу қабілеті жылдық, тоқсандық, айлық болуы мүмкін.

Қойманың қуаттылығын анықтағанда конструкциялық ерекшеліктерін, құралдар эксплуатациясының шарттарын, жұмыс режимін ескеру қажет. Көрсеткіштер структурасы экономикалық, техникалық және ұйымдасу факторларының рационалды комплексті байланысуынан шығады. Сондықтан, қуаттылықтың максималды қабілеті келесілер арқылы іске асады: қоймада материалдырды рационалды орналастыру арқылы,сақтау технологияларына сәйкес құрал- жабдықтармен қамтамассыз ету және көтеру- транспорттық құралдарымен қамтаммасыз ету арқылы, сонымен қатар жұмыс күшінің өнімділігіне және кезектілігіне байланысты.

Қойманың қуаттылығы жылдық материалдық айналым мен оның ауқымдылығын көбейту жолымен табылады:

М = ЕК_об,

Егер осы ауқымдылықтың орнына тонна қойсақ, қуаттылықты анықтаудың резервті формуласын аламыз:

М = SaK_об,

Қойманың көлемдік бірлігінің қуаттылығын мына формуламен анықтайды:

М = SһaK_об,

Стелаждық сақтау мына формула бойынша:

М = SһaK_об,

мұнда S — қойманың жаслпы көлемі, м2;

а — қойманың жалпы қолданыс аймағының коэффициенті;

h — материалдарды стелаждарда жинақтау биіктігі , м;

к — стелажды аймағының деңгейін қолдану мүмкіндігінің коэффициенті.