12. Қышқылды-негізді тепе-теңдік патофизиологиясы:

Газдық ацидозға не тән:

1. гипокапния

2. периодты тыныс алу

3. гипервентиляция, тыныс алу орталығының төмен қозғыштығы

4. тамыр қозғалтқыш орталығының тежелуі, артериялық қысым төмендеуі

5. гиперкапния, тыныс алу орталығының жоғарғы қозғыштығы

5

Газдық ацидозда келесi бұзылыстар байқалады:

1. бронх қуысының тарылуы, сыртқы тыныстың бұзылуы

2. қанның осмотикалық қысымының төмендеуi

3. тыныс алу орталығының төменгi қозғыштығы

4. дiрiлдер

5. бродикардия

1

Аталған факторлардың қайсысы газды алкалоздың дамуына әсер етедi:

1. тау ауруы, балалардағы гипервентиляциялық синдром

2. нефриттер

3. глюкокортикоидтардың гиперпродукциясы

4. дем алатын ауадағы СО₂ – нің жоғары концентрациясы, қан айналым жетіспеушілігі

5. тыныс алу орталығының тежелуі, өкпе ауруы

1

Газдық алкалозға не тән:

1. гиперкапния

2. сүйек тiнiнiң Nа+, Са2+ иондарының түсуi

3. сутек иондарының белок буферiмен байланысуы

4. гипокапния

5. сутегі иондарының зәрмен шығарылуы

4

Газдық алкалоз кезiнде келесi бұзылыстар байқалады:

1. диурездiң азаюы

2. периодты тыныс алу, қанның осмотикалық қысымының төмендеуi

3. артериялық қысымның жоғарылауы

4. сүйектердiң декальцинациясы

5. АДГ секрециясының жоғарылауы

2

Газдық ацидозға не тән:

1. гипокапния

2. гиперкапния, тыныс алу орталығының жоғарғы қозғыштығы

3. периодты тыныс алу

4. брадикардия

5. ісінулер

2

Аталған факторлардың қайсысы газды алкалоздың дамуына әсер етедi:

1. тау ауруы,гипервентиляция

2.нефриттер

3. гиповентиляция

4. дем алатын ауада оттегі мөлшерінің жоғарылауы

5. глбкокортикоидтардың гиперпродукциясы

1

Газдық алкалозға не тән:

1. гиперкапния

2. бүйректе ацидогенез жоғарылауы

3. сүйек тінінен Na⁺ ,Са⁺иондарының түсуі

4. эритроциттерден хлор ионының түсуі

5.сутегі иондарының белок буферімен байланысуы

4

Аталған факторлардың қайсысы газдық емес ацидозды шақыра алады:

1. ағзаға көп мөлшерде натрий цитратын енгiзу

2. ауадағы СО2 жоғарғы мөлшерi

3. бикарбонат енгізу

4. қызу

5. қантты диабет кезіндегі кетонемия, қан айналым жетіспеушілігі кезінде лактат жиналуы

5

Газдық емес алкалоз кезiнде қандай компенсаторлы механизм дамиды:

1. тыныс алудың жиiлеуi және тереңдеуi

2. Са²⁺ иондарының сүйек тiндерiнен шығуы

3. биокарбонаттық каналдың реасорбциясының тежелуі

4. қышқыл өнiмдерiнiң артығының бикарбонаттармен бейтараптануы

5. бауырда мочевинаның көп түзілуі

3

Газдық емес алкалоз кезiнде қандай бұзылыстар байқалады:

1. адренорецепторлардың белсендiлiгiнiң төмендеуi

2. нервтi-бұлшық еттiң қозғыштығының жоғарылауы, басылмайтын құсық

3. сүйектердiң декальцинациясы

4. диурездiң төмендеуі

5. тіндерде тұздардың жиналуы

2

Газдық ацидоз кезiнде бүйректе келесi процестер жүредi:

1. Н₂+иондарының зәрмен шығуы азаяды

2. К⁺ реабсорбциясы жоғарылайды

3. шумақ фильтрациясы күшейеді

4. бос және байланысқан қышқылдардың аммоний тұздарының, сутегі иондарының формасында зәрмен шығуы жоғарылайды

5. бикарбонат реабсорбциясы тежеледі

4

Аталған факторлардың қайсысы газдық ацидозды шақырады:

1. тыныс алу орталығының тежелуі, жабық кеңістікте болу

2. коронарлы қан айналымының тежелуі

3. бүйрек қызметі бұзылуы

4. ұзақ басылмайтын құсық

5. ауада О₂ жоғары мөлшері

1

Аталған факторлардың қайсысы газдық алкалозды шақырады:

1. бүйрек функциясының бұзылуы

2. ұзақ басылмайтын құсық

3. тау ауруы

4. тыныс алу орталығының тежелуi

5. іш өту

3

Аталған факторлардың қайсысы газдық емес алкалозды шақырады:

1. бүйрек функциясының бұзылуы

2. тау ауруы

3. анемия

4. ұзақ басылмайтын құсық, ағзаға көп мөлшерде Nа+ цитратын енгiзу

5. бауырдың мочевина синтездеу функциясы бұзылуы

4

Ағзада газдық алкалоз кезiнде қандай бұзылыстар байқалады:

1. нерв- бұлшықет және тыныс алу орталығының қозғыштығының төмендеуі

2. бронхтар қуысының тарылуы

3. гемоглобиннің оттегіге туыстығы төмендеуі

4. ағзада судың ұсталуы

5. анурия

1

Аталған факторлардың қайсысы газдық емес ацидозды шақыра алады:

1. ағзаға көп мөлшерде натрий цитратын енгізу

2. ағзадағы Со₂ жоғарғы мөлшері

3. уремиялар, қантты диабет

4. қызу

5. асқазан сөлімен көп мөлшерде тұз қышқылын жоғалту, бикарбонаттардың шектен тыс түзілуі

3

Газдық емес ацидоз кезiнде қандай бұзылыстар байқалады:

1. сүйектердiң декальцинациясы

2. нервтiк-бұлшық еттiк қозғыштықтың жоғарылауы

3. тыныс алу орталығының қозғыштығының төмендеуi

4. гемоглобин туыстығының жоғарылауы

5. дірілдер

1

Газдық емес алкалоз кезiнде қандай компенсаторлы механизм дамиды:

1. тыныс алудың жиiлеуi және тереңдеуi

2. Са²⁺ иондарының сүйек тiндерiнен шығуы, гиперкалиемия

3. биокарбонаттық каналдың реасорбциясының тежелуі, белок буферiмен Nа ионының байланысуы

4. қышқыл өнiмдерiнiң артығының бикарбонаттармен бейтараптануы

5. клеткадан тыс сұйықтық пен негіздердің шектен тыс сұйылтылуы, тыныс алу орталығының қозуы

3

Газдық емес алкалоз кезiнде қандай бұзылыстар байқалады:

1. адренорецепторлардың белсендiлiгiнiң төмендеуi

2. нервтi-бұлшық еттiң қозғыштығының жоғарылауы

3.сүйектердiң декальцинациясы

4.диурездiң азаюы

5. тахикардия экстросистолия

2

Газдық ацидоз кезiнде бүйректе келесi процестер жүредi:

1. Н₂+ иондарының зәрмен шығуы азаяды

2. Nа+ реабсорбциясы жоғарылайды, бос және байланысқан қышқылдардың аммоний тұздарының формасында зәрмен шығуы жоғарылайды

3. шумақ фильтрациясы және каналшалық реабсорбцияның күшеюі

4.бикарбонат реабсорбциясының тежелуі

5. бүйрек артериясының спазмы, зәр түзілуінің төмендеуі

2

Газдық алкалоз кезiнде бүйректе келесi процестер жүредi:

1. Nа+ реабсорбциясы жоғарылайды

2. қан қысымы азаяды

3. бүйрек артерияларының спазмы

4. бикарбонаттар реабсорбциясы тежеледi, бүйрек каналшаларында Н+ иондарының секрециясы төмендейдi

5. бүйрек каналшаларының Н⁺ иондарының секрециясы төмендейді

4

Аталған факторлардың қайсысы газдық ацидозды шақырады:

1. бүйрек функциясының бұзылуы

2. ұзақ басылмайтын құсық

3. қандағы төмен СО₂ –нің парциальді қысымы, гипервентиляция

4. ОЖЖ- ң органикалық зақымдалуы

5. тыныс алу орталығының тежелуi, қан айналысының жетiспеушiлiгi, ауада СО₂ жоғары мөлшерi

5

Аталған факторлардың қайсысы газдық алкалозды шақырады:

1. бүйрек функциясының бұзылуы

2. ұзақ басылмайтын құсық

3. тау ауруы , анемия

4. тыныс алу орталығының тежелуi

5.қан айналысының жетіспеушілігі

3

Аталған факторлардың қайсысы газдық емес ацидозды шақырады:

1. тау ауруы

2. бүйрек функциясының бұзылуы

3. тыныс алу орталығының тежелуi

4. қан айналысының жетiспеушiлiгi

5. көп мөлшерде тер бөлінуі

2

Аталған факторлардың қайсысы газдық емес алкалозды шақырады:

1. ағзаға көп мөлшерде Nа+ цитратын енгiзу

2. бүйрек функциясының бұзылуы

3. тау ауруы

4. анемия

5.қант диабеті

1

Ағзада газдық ацидоз кезiнде қандай бұзылыстар байқалады:

1. нервтi-бұлшық ет қозғыштығының жоғарылауы

2. тыныс алу орталығының қозғыштығының төмендеуi

3. гиперкапния

4. гипокапния

5. гиповентиляция

3

Ағзада газдық алкалоз кезiнде қандай бұзылыстар байқалады:

1. бронхтар қуысының тарылуы

2. гемоглобиннің оттегіге туыстығы төмендеуі

3. ағзаның сусыздануы, диурездің жоғарылауы

4. гиперкапния

5. бронхиальді бездердің гиперсекрециясы

3

Газдық ацидоз кезiнде қандай компенсаторлы механизм дамиды:

1. Н+ иондарының босауымен белок буферiнiң диссоциациясы

2. тыныс алудың жиiлеуi және тереңдеуi

3. бикарбонаттың зәрмен бөлінуі

4. екінегізді фосфаттың зәрмен бөлінуі

5. бүйректе Na+ реабсорбциясының жоғарылауы, қышқылдық өнiмдерiнiң клеткадан тыс сұйықтармен бейтарапталуы

5

Газдық алкалоз кезiнде қандай компенсаторлы механизм дамиды:

1. тыныс алудың сиреуi

2. Н+ иондарының босауымен белок буферiнiң диссоциациясы, тыныс алудың жиiлеуi және тереңдеуi

3. бүйрекпен қышқыл өнiмдерiнiң бос қышқылдар түрiнде еселеп шығуы

4. бос күйінде сутегі иондарының зәрмен бірге шйғуының күшеюі

5. гиперкапния мен гипоксемияның өсуі

2

Газдық емес ацидоз кезiнде қандай компенсаторлы механизм дамиды

1. плазмаға эритроциттерден хлор ионының шығуы және бикарбонаттардан натрий хлорының шығарылуы

2. бүйректе бикарбонаттың қайта сiңiрiлуiнiң тежелуi

3. бүйрекпен қышқыл өнiмдерiнiң бос қышқылдар түрiнде еселеп шығуы, белок буферiмен Н₂+ иондарының байланысуы

4. тыныс алу орталығының көмір қышқыл газына сезімталдықтың төмендеуі

5. көмір қышқылының организмде ұсталуы

3

Негiз мөлшерiнiң абсолюттi және салыстырмалы жоғарылауы және Н2+ иондарының концентрациясы төмендеуiнде болатын қышқылды-сiлтiлi жағдай аталады:

1. ацидоз

2. алкалоз

3. гипокапния

4. гипоосмия

5. гиперкапния

2

Қанда абсолюттi немесе салыстырмалы артық қышқылдың реасорбциясы және Н2 иондарының концентрациясының жоғарылауымен сипатталатын қышқылды-сiлтiлi жағдайының бұзылуы, бұл:

1. ацидоз

2. алкалоз

3. гипокапния

4. гипоосмия

5. гиперкапния

1

Қанның қалыпты рН шектеулi мөлшерде өзгередi:

1. 7,35-7,45.

2. 7,1-7,3.

3. 7,8-7,85.

4. 7,45-7,65.

5. 6,8-7,0.

1

рН көрсеткiшi бiлдiредi:

1. Н₂ иондарының терiс иондық логарифм концентрациясын

2. Н₂ иондарының табиғи логарифм концентрациясын

3. Н₂ иондарының оң ондық логарифм концентрациясын

4. бикарбонат иондарының терiс ондық логарифм концентрациясын

5. бикарбонат иондарының оң ондық логарифм концентрациясын

1

Науқас стационарға түскенде келесi клиникалық көрiнiстер байқалады: iштiң төменгi бөлiгiнiң қатты ауырсынуы, iш өтуiнiң жалғасуы, жоғары дене ыстығы. Мынандай диагноз қойылды: Дизентерия. Науқаста қандай патологиялық қышқылды-сiлтiлi тепе-теңдiк дамиды:

1. газдық ацидоз

2. газдық емес алкалоз

3. газдық емес ацидоз

4. газдық алкалоз

5. қанның рН қалыптылығы

3

Көмiр қышқылының - рСО2 парциалдық қысымының қалыпты жағдайдағы төменгi және жоғарғы шекараларын көрсетiңiз:

1. 30–34.мм с.б.бойынша

2. 36–44.мм с.б.бойынша

3. 50–55.мм с.б. бойынша

4. 55–60.мм с.б. бойынша

5. 44–50.мм с.б.бойынша

2

Стандарттық бикарбонаттардың қалыпты маңызының төменгi және жоғарғы шек араларын көрсетiңiз:

1. 15-20.ммоль/л

2. 18-25.ммоль/л

3. 21-30.ммоль/л

4. 25-35.ммоль/л

5. 30-40.ммоль/л

3

Негiз мөлшерiнiң абсолюттi және салыстырмалы жоғарылауы және Н2+ иондарының концентрациясы төмендеуiнде болатын қышқылды-сiлтiлi жағдай аталады:

1. ацидоз

2. алкалоз

3. гипокапния

4. гипоосмия

5. гиперкапния

2

Науқас стационарға түскенде келесi клиникалық көрiнiстер байқалады: iштiң төменгi бөлiгiнiң қатты ауырсынуы, iш өтуiнiң жалғасуы, жоғары дене ыстығы. Мынандай диагноз қойылды: Дизентерия. Науқаста қандай патологиялық қышқылды-сiлтiлi тепе-теңдiк дамиды:

1. газдық ацидоз

2. газдық емес алкалоз

3. газдық емес ацидоз

4. газдық алкалоз

5. қанның рН қалыптылығы

3

Буферлiк негiздiң қалыпты маңызын көрсетiңiз:

1. 25,5.ммоль/л

2. 30,4.ммоль/л

3. 36,4.ммоль/л

4. 41,7.ммоль/л

5. 50,3.ммоль/л

4

Артық негiздiң қалыпты маңызының төменгi және жоғарғы шекараларын көрсетiңiз:

1.-5+5,5.ммоль/л

2.-2,5+2,5.ммоль/л

3.+5+7,5.ммоль/л

4.+2,5+3,5.ммоль/л

5.-6,5–6,5.ммоль/л

2

рН өмiрлiк сәйкестiктiң төменгi және жоғарғы шекараларын көрсетiңiз

1. 6,95-7,34.

2. 6,40-7,30.

3. 7,80-7,95.

4. 6,80-7,80.

5. 6,50-7,40.

4

Қышқылды-негiздiк жағдайдың бүйректiк реттелуi бекiтiледi:

1. сутек иондарының секрециясының Na+ иондарының алмасуы, аммониогенез, фосфаттардың секрециясы газды емес алкалозда

2. сүт қышқылының гликогенге айналуы

3. органикалық қышқылдардың тәулiк-аралық өнiмдердiң қышқылдық еместерiне айналуы

4. төмен молекулярлы белок катоболизмі

5. калий экскрециясы

1

рН солға жылжу қалай аталады және ненi бiлдiредi:

1. рН 7,35.

2. алкалоз

3. ацидоз

4. рН 7,45.

5. гипокапния

3

рН оңға жылжу ненi бiлдiредi:

1. рН 7,35.

2. ацидоз

3. алкалоз

4. рН 7,15.

5. гиперкапния

3

рН өмiрлiк сәйкестiктiң төменгi және жоғарғы шекараларын көрсетiңiз:

1. 6,95-8,95.

2. 6,80-7,80.

3. 7,95-8,95.

4. 8,40-9,40.

5. 8,00-9,00.

2

Газдық емес ацидоз кезiндегi өте маңызды және тез көмектесетiн компенсаторлы механизмдi атаңыз:

1. өкпелiк физиологиялық механизм

2. клетка iшiлiк сұйықтықтармен қышқыл өнiмдерiнiң артығын бейтараптау, бүйректiк физиологиялық механизм

3. терiлiк физиологиялық механизм

4. бауырлық физиологиялық механизм

5. тыныс алу орталығының СО₂- ге сезімталдығының төмендеуі

2

Метаболикалық ацидоз сипатталады:

1. гипокалиемия

2. гипокальциемия

3. гиперкальциемия, гипонатремия

4. гиперкалиемия, гипернатриемия

5. гиперкалиемия, гипокальцемия

4

Метаболикалық ацидоз компенсациясы жүргiзiледi:

1. тыныс алу орталығының қозғыштығының төмендеуiмен

2. тыныс алу орталығының қозғыштығының жоғарылауымен

3. гипокалиемия

4. өкпе вентиляциясының төмендеуі

5. гипокапния

2

Метоболикалық ацидоздың мүмкiн болатын салдары:

1. сүйектiң жұмсаруы мен декальцинациясы

2. артериялық гипертензия

3. сүйек кальцинозы

4.жасуша гипергидратациясы

5. дірілдеу

1

Қандай патологиялық қышқылдық-негiздiк жағдайда сiлтiнiң iшек арқылы жоғалтуына әкеледi (ұзақ диарея):

1. газдық алкалоз

2. газдық емес алкалоз

3. эндогендi ацидоз

4. декомпенсирленген алкалоз

5. газдық емес ацидоз

5

Қандай патологиялық қышқылдың-негiздiк жағдайда қышқылдық тамақпен ұзақ қолдануына әкеледi:

1. экзогендi ацидоз, газдық емес ацидоз

2. газдық ацидоз

3. газдық алкалоз

4. бөлiнетiн ацидоз

5. хлордиарея

1

Ағзадағы органикалық және бейорганикалық қышқылдардың жиналу кезiндегi ацидоз мынаған жатады:

1. метаболикалық ацидозға

2. бөлiнетiн ацидоз

3. экзогендiк ацидозға

4. газдық ацидозға

5. декомпенсирленуге

1

Қандай патологиялық қышқылдық-негiздiк жағдайда сiлтiнiң iшек арқылы жоғалтуына әкеледi (ұзақ диарея):

1. бөлінетін ацидоз

2. газдық алкалоз

3. газдық емес алкалоз

4. эндогенді алкалоз

5. газдық емес ацидоз

1

Қандай патологиялық қышқылдың-негiздiк жағдайда қышқылдық тамақпен ұзақ қолдануына әкеледi:

1. экзогендi газдық емес ацидоз

2. газдық ацидоз

3. қышқылды- сілтілі тепе-теңдік бұзылуының аралас формалары

4. газдық алкалоз

5. метаболикалық

1

Газдық емес алкалоз кезiндегi бұзылыста тыныс алу жиiлiгi қалай өзгередi және негiзiнде қандай механизм жатыр:

1. тыныс алу жиiлiгi көбеедi

2. сутегі иондарының концентрациясының азаюына байланысты тыныс алу жиілігі азаяды

3. тыныс алу өзгермейді

4. гиперкапния салдарынан тыныс алу орталығының қозғыштығы артады

5. қанда сутек иондарының концентрациясы азаю кезінде тыныс алу орталығы тежеледі

2

Анық көрiнетiң гиперкапния әкеледi:

1. қан қысымы төмендейді және бүйректің қанмен қамтамасыз етілуі төмендейді

2. мидың қанмен қамтамасыз етілуі жоғарылайды

3. бүйректің қанмен қамтамасыз етілуі жоғарылайды

4. артериальді қысым жоғарылайды

5. зәр түзу жоғарылайды

1

Ағзаға көп мөлшерде салицилаттарды енгізу мыналардың дамуына әкеледі:

1. экзогенді алкалоз

2. экзогенді ацидоз, газдық емес ацидоз ерекшеліктерінің біріне

3. газдық ацидоз

4. газдық алкалоз

5. қан рН- ы сілтілі жаққа ауысуы

2

Газдық емес алкалоз кезiндегi бұзылыста тыныс алу жиiлiгi қалай өзгередi және негiзiнде қандай механизм жатыр:

1. тыныс алу жиiлiгi көбеедi, тыныс алу орталығы қозады

2. тыныс алу өзгермейдi

3. гиперкапния салдарынан тыныс алу орталығының қозғыштығы артады

4. тыныс алу жиiлiгi азаяды, қанда сутек иондарының концентрациясы азаюы кезiнде тыныс алу орталығы тежеледi

5. гипоксемия салдарынан тыныс алу орталығының қозғыштығы артады

4

Анық көрiнетiң гиперкапния әкеледi:

1. мидың қанмен қамтамасыз етiлуiнiң жоғарылауы, артериола спазмы

2. бүйректiң қанмен қамтамасыз етiлуiнiң жоғарылауы

3. қан қысымның төмендеуiне, бүйректiң қанмен қамтамасыз етiлуiнiң төмендеуi

4. зәрдiң түзiлуiнiң жоғарылауына

5. қан қысымының жоғарылауы, бүйректің қанмен қамтамасыз етілуінің жоғарылауы

3

Газдық ацидоз мына нәтижелерден дамиды:

1. ағзадан көмiрқышқыл газының шығарылуының қиындауы, гиповентиляция

2. ағзадан көмiрқышқыл газының көптеп шығарылуы

3. ағзадан көмiрқышқыл газының қалыпты шығарылуы

4. гипервентиляция

5.дем алатын ауада СО-ның болуы

1

Ағзаға көп мөлшерде салицилаттарды енгiзу мыналардың дамуына әкеледi:

1. экзогендi алкалоз

2. экзогендi ацидоз

3. газдық ацидоз

4. газдық алкалоз

5.декомпенсирленген алкалоз

2

Ағзадан көмiрқышқыл газының көптеп шығуы мыналардың дамуына әкеледi:

1. газдық емес ацидоз

2. газдық емес алкалоз

3. сiлтiлiк жаққа рН араласуы

4. қышқылдық жаққа рН орналасуы

5. тыныс алу орталығының төмен қозғыштығы

3

Тау ауруы мыналардың дамуына әкеледi:

1. газдық ацидоз

2. қышқылдық жаққа рН-ң араласуы

3. метаболикалық ацидоз

4. сiлтiлiк жаққа рН-ң араласуы

5. газдық емес алкалоз

4

Газдық алкалоздың асқынуында дамуы мүмкiн:

1. артериялық гипотония, коллапс

2. артериялық гипертония

3. артериялық гиперемия

4. артериялық гиперкапния

5. бүйрек жетіспеушілігі

1

Анық көрiнетiн гиперкапния газдық ацидоз кезiнде мыналарға әкеледi:

1. бронхтардың кеңеюiне

2. бронхтар секрециясының азаюына

3. бронхтар секрециясының көбеюiне, бронх қуысының тарылуына

4. тыныс алу орталығының төмен қозғыштығы

5. көмір қышқылының ағзада ұсталуы

3

Гиповентиляция мыналардың дамуына әкеледi:

1. газдық алкалоздың

2. метаболикалық алкалоздың

3. сiлтiлiк жаққа рН-тың араласуы

4. газды емес ацидоз

5. газдық ацидоздың, қышқыл жаққа рН-тың араласуы

5