8. Қабыну

Қабынудың iшкi кардинальдi бiрлiктерiн көрсетiңiз:

1. қызару, домбығу, альтерация

2. микроциркуляцияның бұзылуы, пролиферация

3. ауырсыну

4. ағза функциясының бұзылуы

5. зат алмасудың баяулауы

2

Қабынудың сыртқы белгiлерiн көрсетiңiз:

1. функциясының бұзылуы, қызару, домбығу

2. альтерация

3. экссудация

4. пролиферация

5. лейкоциттер эмиграциясы

1

Қабынуды шақыратын химиялық факторларға жатады:

1. жоғары температура

2. натрий хлоридтерi

3. тұз қышқылы, терiге әсер етушi әскери уландырғыш заттар

4. иiстi газ

5. метгемоглобин түзушілер

3

Қабынуды шақыратын эндогендi себептердi атаңыз:

1. тромбтар,тұздардың жиналуы, бала терiсiнiң физиологиялық экстраттарға жоғары сезiмталдығы

2. созылмалы қан жоғалту

3. қан айналуының жетiспеушiлiгi

4. дене температурасының жоғарылауы

5. эритроциттер тұну жылдамдығының жоғарылауы

1

Қабынуды неге типтiк патологиялық процесс деп атайды:

1. себептерiнiң әртүрлiгi

2. орналасу орнының әртүрлiгi

3. организмге биологиялық мәнi үшiн

4. оның дамуындағы себеп-салдар қатынасының қиындығы

5. негiзгi сипатының қай жерде орналасуына және немен шақырылғанына байланыссыз бiрдей өтуi

5

Қабынудың жергiлiктi белгiлерiне жатпайды:

1. домбығу

2. жергiлiктi температураның көтерiлуi

3. дене температурасының көтерiлуi, лейкоцитоз

4. ауырсыну

5. функциясының бұзылуы

3

Қабыну кезiндегi организмнiң жалпы реакцияларына жатады:

1. домбығу

2. дене температурасының көтерiлуi

3. жергiлiктi толақандылық

4. қабыну ошағында зат алмасудың жоғарылауы

5. эритроциттердiң тұну жылдамдығының төмендеуі

2

Гиперергиялық қабынуға жатады:

1. жедел типтi аллергиялық реакциялар бойынша қабыну,баяу типтi аллергиялық реакциялар бойынша қабыну

2. фибринозды перикардит

3. казеозды регионарлы лимфоаденит

4. өкпе туберкулезы

5. алапес

1

Бiрiншiлiк альтерация төменде көрсетiлгендердiң қайсысының тiнге әсер етуiнiң нәтижесi болып табылады:

1. физикалық, химиялық факторлардың, биологиялық факторлардың

2. клеткадан босаған лизосомды факторлардың

3. пирогенді факторлардың

4 .оттегiнiң белсендi метаболиттерiнiң

5. онкогенді факторлардың

1

Екiншiлiк альтерация төменде көрсетiлгендердiң қайсысының тiнге әсер етуiнiң нәтижесi болып табылады:

1. жоғарғы температураның

2. клеткадан босаған лизосомды ферменттердiң, тiнге сүт қышқылы мен үшкарбон қышқылдарының жиналуының

3. төмен температураның

4. тамырларда тромбтардың пайда болуының

5. иондаушы сәуленің

2

Қабыну кезiндегi бiрiншiлiк альтерация:

1. флогогендi фактордың әсер ету күшi мен ұзақтығына тәуелдi,оның пайда болуы үшiн флогогендi фактор әсерi қажет

2. оның дамуы үшiн флогогендердiң болуы шарт емес

3. тамырдағы тромбтардың пайда болуына жауап реакция

4. зиянды бастамамен шақырылған реакция, зақымдалу

5. қышқыл,сілті әсер еткенде пайда болады

1

Қабынудың басталуына ненiң зақымдалуы тән:

1. Гольджи аппаратының

2. ядролардың

3. цитоплазмалық мембраналардың, лизосомалардың

4. рибосомалардың

5. микросомалардың

3

Бiрiншiлiк альтерация аймағында тыныс алу коэффициенттiнiң төмендеуi немен байланысты:

1. лизосоманың зақымдалуымен

2. митохондрияның зақымдалуымен, гликолиздiң жоғарылауымен

3. цитоплазмалық мембрананың зақымдалуы мен К иондарының шығуымен

4. веналық гиперемияның дамуымен

5. артериальді гиперемия дамуымен

2

Қабыну ошағында онкотикалық және осмотикалық қысымдардың жоғарылау себебiн көрсетiңiз:

1. биологиялық белсендi заттардың пайда болуы

2. клетка өнiмi кезiнде калий иондарының босауы,тамыр қабырғасының өткiзгiштiгiнiң жоғарлауына байланысты альбуминдердiң шығуы,белоктардың белсендi гидролизi

3. полисахаридтердiң жоғары гидролизi

4. белок синтезінің жоғарылауы

5. кетон денелердің пайда болуы

2

Қабыну ошағында қышқыл-негiздiк тепе-теңдiктiң бұзылуы көрiнедi:

1. газдық алкалозбен

2. газдық ацидозбен

3. газдық емес алкалозбен

4. газдық емес метаболикалық ацидозбен

5. бөліну ацидозбен

4

Қабыну ошағында тамырлардың бiрiншiлiк жиырылуы ненiң нәтижесiнде пайда болады:

1. парасимпатикалық ганглийлердің қоздырылуының

2. бүйрек үстi безiнiн кортизолдар шығуының

3. пресинаптикалық талшықтардан, адреналиннiң шығуының

4. бұлтты клеткалардан гистамин шығуының

5. қабыну ошағында вазопрессин түзiлуiнiң

3

Қабыну кезiндегi артериялық толыққандылықтың дамуына әкеледi:

1. қан ағуының бұзылуы

2. тамырлардың рефлекторлы кеңуi, қабыну ошағында түзiлген медиатор салдарынан бұлшық ет қабатының салдануы

3. қанның қоюлануы

4. веналардың басылуы

5. лейкоциттер эмиграциясы

2

Қабыну ошағында артериялық гиперемияның веналық гиперемияға ауысу себебiн көрсетiңiз:

1. тамыр өткiзгiштiгiнiң артуы мен қанның сұйық бөлiгiнiң шығуы,лейкоциттердiң қабырғалық тұруы,веноздық тамырлар микротромбозы

2. қабыну ошағында клеткалардың көбеюi

3. қанның тұтқырлығының төмендеуi

4. гипопротеинемия

5. тромбоцитопения

1

Жедел қабынудың көрiнуiне жатқызады:

1. кейбiр бөлiктерде температураның жоғарылауы

2. сол жердің температурасының төмендеуі

3. тургорының төмендеуі

4. ісіну

5. температураның төмендеуi

1

Қабынудың классикалық жергiлiктi белгiлерiне жатады:

1. терi жабындарының бозаруы

2. сезiмталдықтың жоғалуы

3. ЭТЖ-ның жылдамдауы

4. ауырсынуқызару,функция бұзылуы

5. дене температурасының жоғарылауы

4

Қабыну кезiнде веналық гиперемияның сыртқы белгiлерiне жатады, тек:

1. тургорының жоғарылауы,лейкоциттердiң қабырғалық тұруы,веноздық тамырлар микротромбозы

2. iсiну салдарынан туған iсiк

3. қабыну бөлiгi қою көк түстi

4. тургордың төмендеуі

5. аймақтың боздығы

1

Тамырдан лейкоциттердiң шығуы қалай аталады:

1. цитопемпис

2. экссудация

3. эммиграция (көшуi)

4. диапедез

5. хемотаксис

3

Қабыну кезiнде тамырдан эритроциттер шығуы қалай аталады:

1. эмиграция

2. диапедез

3. экссудация

4. цитопемпис

5. хемотаксис

2

Биогендi аминдерге жататын медиаторлар:

1. гистамин, серотонин

2. брадикинин

3. нейропептидтер

4. каллидин

5. простагландиндер

1

Қабынудың қатысушы жасушалық медиаторларына жатады:

1. оттегiнiң белсендi метаболиттерi

2. лимфокиндер

3. вазоактивтi аминдер (гистамин, серотонин)

4. монокиндер

5. арахидон қышқылының метаболиттер (эйкозаноидтер)

3

Қабыну кезiнде экссудацияның тамырдан тыс факторларына жатады:

1. веналар тонусының жоғарылауы

2. қабыну ошағындағы гиперосмия, гиперонкия

3. лейкоциттердің жиекте тұруы

4. брадикининнiң түзiлуi

5. қанның қоюлануы

2

Қабыну кезiнде экссудацияның тамырлық факторларына жатады:

1. капиллярлардағы гидростатикалық қысымның жоғарылауы, қанның коллоидты-осмостық қысымының төмендеуi

2. тiндiк қысымның жоғарылауы

3. тіндерде коллоидтық-осмостық қысымның жоғарылауы

4. қанның ұюының жоғарылануы

5. тіндік қысымның төмендеуі

1

Қабыну ошағындағы экссудацияның негiзгi себебiн көрсетiңiз:

1. микротамырлардағы гидростатикалық қысымның жоғарылауы, тiндердiң ыдырауының жоғарылауы мен ондағы осмотикалық белсендi заттардың жиналуы

2. тамыр iшiнде онкотикалық қысымның жоғарылауы

3. тiндерде онкотикалық қысымның төмендеуi

4. микротамырлардың өткiзгiштiгiнiң төмендеуi

5. тіндік қысымның жоғарылауы

1

Қабынудағы тамыр өткiзгiштiгiнiң жоғарылау себебi:

1. веноздық толыққандылық кезiндегi тамырлардың созылуы

2. қабыну салдарынан артериялық гиперемияның дамуы

3. лизосома зақымдануынан түзiлген ферменттер,ошақта қабыну медиаторларының түзiлуi

4. венозды тамырлар тонусының жоғарылауы

5. артерия тонусының жоғарылауы

3

Эмиграция деп аталады:

1. тамырлардан эритроциттердiң шығуы

2 .қабыну ошағына лейкоциттердiң бағытты қозғалысы

3. қабыну ошағына қаннан лейкоциттер шығуы

4. қабыну ошағына қанның сұйық бөлiгiнiң шығуы

5. тамырлардан ұсақ дисперстi белоктардың шығуы

3

Қабыну ошағына бiрiншi шығады:

1. моноциттер

2. лимфоциттер

3. нейтрофилдер

4. эритроциттер

5. плазмоциттер

3

Лейкоциттер эмиграциясына жатқызады:

1. лейкоциттердiң қабырғалық тұруы,лейкоциттердiң тамыр қабырғасынан шығуы

2. эритроциттердің шығуы

3. фагоцитоз

4. микробтардың фагоциттермен жұтылуы

5. бактериялардың қорытылуы

1

Жасушалық табиғатты қабыну медиаторларына жатады:

1. лектиндер

2. нейропептиндер, серотонин

3. лейкотриендер

4. тромбоксан

5. комплементтер

2

Қабыну кезiнде қанның жанасу жүйесiн босататын фактор:

1. С-реактивтi белок

2. Хагеман факторы

3. жоғары молекулалы кининоген

4. фибриноген

5. С₅- комплемент факторы

2

Қабыну ошағында пролиферацияны қамтамасыз етедi:

1. мононуклеарлы фагоциттер, гистиоциттер

2. нейтрофилдер

3. лимфоциттер

4. базофилдер

5. эозинофилдер

1

Қабыну кезiнде екiншiлiк алтерацияны шақырады:

1. канцерогендер

2. флогогендер

3. гормондар

4. бiрiншiлiк алтерация өнiмдерi

5. нейромедиаторлар

4

Қабыну ошағында жаңадан түзiлген клеткалық медиаторларға қайсысы жатады:

1. гистамин

2. тромбоксан, активирлейтін факторлар

3. серотонин

4. брадикинин

5. калидин

2

Қабынудағы тамырлық өзгерiстердi алғаш суреттеген:

1. Вирхов

2. Конгейм

3. Мечников

4. Шаде

5. Менкин

2

Қабыну ошағында лейкоциттердiң биологиялық маңызын алғаш көрсеткен кiм:

1. Шаде

2. Вирхов

3. Мечников

4. Конгейм

5. Менкин

4

Қабынудың физико-химиялық теориясын құрастырған:

1. Шаде

2. Мечников

3. Вирхов

4. Конгейм

5. Менкин

1

Қабынудың гуморалды медиаторларына жатқызады:

1. эйкозаноидтер

2. комплемент өнiмдерi, кининдер

3. простагландиндер

4. биогендi аминдер: гистамин, серотонин

5. лизосомальды ферменттер

2

Қабынуда фагоцитоздың қорғаныс ролi негiзiнде жатыр:

1. нысананы оттегi қатысуымен және қатысуынсыз қорыту

2. фагоциттер,макрофагтар өлiмi

3. антигендi детерминант босатылуы нәтижесiнде клеткалық және гуморалдық иммунитет байланысы қамтамасыз етiледi

4. қабыну процесiнiң орналасуы

5. экссудаттың пайда болуы

1

Қабыну кезiнде артериальды гиперемияға тән:

1. қан ағысының жоғарылауы, қабыну аймағының қызаруы

2. қан келуiнiң жоғарылауы, қан ағысының баяулауы

3. қан кетуiнiң төмендеуi, ісіну

4. қан келу уақытының жоғарылауы

5. лимфа жасалудың азаюы

1

Қабыну кезiнде кинин жүйесiнiң негiзгi әсерi:

1. капиллярлар мен посткапиллярлық венулалардын кеңуi

2. артериальді спазммы

3. хемотаксистiң басылуы

4. тромбоксан өнiмдерiнiң әлсiреуi

5. пролиферацияның белсендiлiгi

1

Қабыну кезiнде Кребс цикл ферменттерiнiң белсендiлiгi ненiң жиналуына әкеледi:

1. зәр қышқылы

2. альфа-кетоглютар және пирожүзiмiнiң қышқылы

3. гомогентизин қышқылы

4. олеин қышқылы

5. линоль қышқылы

2

Қабынудағы артериальды гиперемияға тән:

1. қан ағу жылдамдығынын жоғарылауы және қызмет етушi капилляр санының артуы

2. капилляр iшiлiк қысымнын жоғарылауы

3. қан ағу жылдамдығының төмендеуi

4. қан ағысының көлемдiк жылдамдығының төмендеуi

5. қан ағысының сызықтық жылдамдығының азаюы

1

Қабынуда артериальды гиперемияның веналық гиперемияға ауысу себебiн көрсетiңiз:

1. прекапиллярлы сфинктерлердiң кеңуi

2. лейкоциттердiң қабырғалық тұруы, веналық тамырлар тромбозы

3. артериолалардың бұлшықет қабатының салдануы

4. екiншiлiк алтерация әсерiнен веноздың тамырлар десмосомалардың зақымдалуы

5. қан ағысының сызықтық жылдамдығының жоғары болуы

2

Арахидон қышқылы туындысының медиаторларына жатады:

1. простагландиндер, лейкотриендер

2. интерлейкиндер

3. лимфокиндер

4. катионды белоктар

5. гистамин,серотониндер

1

Қабыну кезiнде ауырсыну мынаған байланысты:

1. қан айналудың бұзылуымен

2. зат алмасудың жоғарылауымен

3. сезiмтал нервтердiң iсiну сұйықтығы және сутегi иондарымен тiтiркенумен,қабыну ошағында гистамин, брадикардиннiң пайда болуымен

4. тамыр өткiзгiштiгiнiң жоғарылауымен

5. белоктың жоғарғы гидролизімен

3

Қабыну ошағында рН-тың қышқылдық жаққа жылжуы мынаған байланысты:

1. тотығу-фосфорланудың белсендiлiгiмен

2. кребс циклинде органикалық қышқылдарын қолданылмауымен,гкликолитикалық ферменттер белсендiлiгiмен

3. гидролитикалық ферменттердің активацирлеуімен

4. клеткалар цитолизiмен

5. зат алмасудың жоғарылауымен

2

Қабыну ошағында температураның жоғарылауы мынаған байланысты:

1. экссудациямен

2. қабыну ошағына лейкоциттер көшуiмен

3. қабыну ошағында зат алмасудың жоғарылауымен,артериалдық толыққандылықтың дамуымен

4. веналық гиперемиянын дамуымен

5. ацидозбен

3

Қабыну ошағында экссудацияның жоғарылауы мынаған байланысты:

1. қабыну ошағы тiндерiнде коллоидты-осмостық қысыммен төмендеуiмен

2. капилляр өткiзгiштiгiнiң жоғарылауымен,ткандарда коллоидты-осмостық қысымның оғарылауымен

3. капиллярларда гидростатикалық қысымның төмендеуiмен

4. ткандарда гидростатикалық қысымның жоғарылауымен

5. лимфотүзілудің жоғарылауы

2

Қабыну ошағына клеткалардың шығуының жалғасын көрсетiңiз:

1. лимфоциттер-моноциттер-базофилдер

2. моноциттер-лимфоциттер-нейтрофилдер

3. лимфоциттер-моноциттер-нейтрофилдер-базофилдер

4. нейтрофилдер-лимфоциттер-моноциттер

5. базофилдер-моноциттер-лимфоциттер-нейтрофилдер

4

Қабыну компонентi ретiнде экссудацияның қорғаныс маңызы:

1. айналыстағы қанның комплемент жүйесi арқылы бөтен дененi жойып жiберудi қамтамасыз ету, қабыну ошағын қан және лимфа микротамырларын басу арқылы шектеу

2. фибробластар жүйесiн интенсивтендiру

3. қабыну ошағында қысымның өсуi нәтижесiнде нерв үштарын механикалық тiтiркендiру

4. қабыну ошағында флогогендер мен цитолиз өнiмдерiнiң тоқырауы

5. фагоцитоз

1

Пролиферацияның негiзгi жасушалық эффекторларын атаңыз:

1. цитокиндердi белсендiрiлушi мононуклеарлы фагоциттер, фибробластар

2. тромбоциттер

3. нейтрофилдер

4. оттегiмен қоректенудi қамтамасыз етушi эритроциттер

5. иммунды комплекстер

1

Қабыну ошағында микротамырлардағы гидростатикалық қысым жоғарылауы мынаған байланысты:

1. тамыр өткiзгiштiгiнiң жоғарылауына

2. венулалар лимфотамырлар тромбозына және спазмына

3. қызмет етушi капилляр санының артуына

4. интерстициалды кенiстiктердiң экссудатпен толуына

5. лимфокиндер әсерінен

2

Қабыну ошағында микротамырлар өткiзгiштiгiнiң жоғарылауына байланысты:

1. флогогендердiң жергiлiктi өсуiне

2. қабыну ошағында зат алмасудың жоғарылауына

3. гистамин,серотонин,брадикинин әсерiне

4. қан қоюлануымен

5. лимфаның көп түзілуі

3

Жедел қабыну ошағына келесi физико-химиялық өзгерiстер тән:

1. гиперонкия,гиперосмия,ацидоз

2. гиперосмия,гипоонкия

3. гипоосмия,алкалоз

4. ацидоз,гипонкия

5. клетка ішінде калий концентрациясының жоғарылауы

1

Қабыну кезiнде тамырлар өткiзгiштiгiн жоғарлататын қабыну медиаторларына жатады:

1. гепарин,гистамин

2. гистамин,брадикинин

3. интерферон,серотонин

4. серотонин,гепарин

5. баяу әсер көрсететін аллергия субстанциясы

2

Клеткалық мембраналардың фосфолипидтерiнен түзiлетiн қабыну медиаторларына жатады:

1. простогландиндер, лейкотриендер,тромбоциттер белсендiлiгiнiң факторы

2. гистамин

3. брадикинин

4. брадикинин,калидин

5. комплемент

1

Қабынудың жедел фазасының жауабын сипаттайтын симптомға жатады:

1. қызба, ЭТЖ жоғарлауы, нейтрофильды лейкоцитоз

2. селкiлдеу

3. iсiну

4. тәбеттiң төмендеуі

5. ұйқышылдық

1

Қабыну бұл: