Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
ОТ шпора.docx
Скачиваний:
2
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
808.65 Кб
Скачать

25.Естуді қабылдау табалдырығы

Адам өмір сүру кезінде құлақтың ең жоғарғы сезімталдығы 3-4 кГц жиіліктен 1 кГц жиілікке ақырындап ығысады, оны телефон аппаратурасын жасан кезінде қарастыру керек, телефондық байланысымен әр түрлі жастағы адамдар пайдаланады

Imin ең төменгі интенсивтілігі немесе

Ртin =210-5 Па дыбыстық қысымы есту табалдырығы деп аталады.

Есту табалдырығы есту сезімталдығымен анықталады және жиілікке байланысты.

Imax дыбыстың интенсивтілігінің мәңі немесе Ртах = 20 Па дыбыстық қысымы ауыр тиетің табалдырық деп аталады

26.Электретті және пьезоэлектрлік түрлендіргіштер, жқмыс істеу принциптері, сипаттамалары

Электракустикалық түрлендіргіштер - дыбыс тербелістерін электрлік түрге және кері түрлендіруші аспаптар деп аталады

Электрлік түрлендіргіштер энергия түрлендіру принципі бойынша классификацияланады:

1. әрекетті қайталау (обратимости действия)

2. сыртқы энергия көзін пайдалануымен

Электрлік түрлендіргіштер әрекет қайталауы бойынша бөлінеді:

1. қайталанатын

2. қайталанбайтын

Энергияны түрлендіру принципі бойынша түрлендіргіштер бөлінеді:

1. электродинамикалық

2. электромагниттік

3. пьезоэлектрлік

4. электроконтактілік

5. электростатикалық

Энергия көздерін қолдануына байланысты түрлендіргіштер бөлінеді:

Пассивті(электромагниттік, электродинамикалық пьезоэлектрлік түрлендіргіштер

),активті(электростатикалық электроконтактілік түрлендіргіштер)

Пьезоэлектрлік түрлендіргіш — әрекеті пьезоэлектрлік эффектіге негізделген электр энергиясын механикалық энергияға (және керісінше) түрлендіргіш. Пьезоэлектрлік түрлендіргіш негізін топтарға біріккен, өзара электрлік және механикалық түрде байланысқан бірнеше пьезоэлементтер қүрайды.Оның қасиеттері Пьезоэлектрлік түрлендіргішке қажетті пішін жасауға, тербелістердің оптималды түрін таңдап, ол арқылы түрлендірудің жоғары тиімділігін қамтамасыз етуге мүмкіндік береді.Пьезоэлектрлік түрлендіргіш гидроакустикада, УД техникада, медицинадалазерлік техникада және т.б. қолданылады.

Пьезоэлектрлі түрлендіргіш кварц, тумалин, сегнетті тұз кристалдардың және т.б. пьезоэлектрлі әсерін қолдануға негізделген. Мембрана тербелген кезде, бейморфты кристалл элементі деформацияланып, оның граньдарындағы электр зарядтары пайда болады. Түрлендіргіш қайтымды, яғни пьезоэлементіндегі электр зарядтың өзгеруі кристалдағы және онымен байланысқан М мембрананың механикалық тербелуіне алып келеді.

Түрлендіргішті микрофон ретінде қолданғанда жиіліктік сипаттамасының біртексіздігі болған кезде, орташа сезімталдығын алуға болады. Егер де түрлендіргіш телефон немесе қатты дабыл ретінде қолданылса, оның орташа сезімталдығы ал жиіліктік сипаттамасының біртексіздігі болады.

Пьезоэлектрлі түрлендіргіштердің артықшылықтарына: құрылғының қарапайымдылығы, салыстырмалы арзан бағасы, кішігірім өлшемдері жатады, ал кемшіліктеріне-қоршаған орта температурасы мен ылғалдығының оның параметрлеріне үлкен әсер етуі және салыстырмалы аз сезімталдығы жатады. Кристалды және керамикалық пьезоэлементтер микрофон, телефонды және арнайы аппаратураның қатты дабылын жасау үшін кең қолданыс тапты.

Пьезоэлектрлік 

Sм=0,025 В/Па Sт=20 Па/В

10

Арнайы аппараттар үшін микрофондар және телефондар