- •Билет 1
- •1. «Фармация тарихы» түсінігінің анықтамасы.
- •2. Араб алхимигі ар-Разидің қызметі.
- •Билет 2
- •1. Фармация тарихының мәні.
- •2. Алхимияның жағымды және жағымсыз жақтары.
- •Билет 3
- •Фармация және медицина тарихын оқып-үйренуде қолданылатын дерек көздері.
- •Хvііі ғасырда фармацияның дамуына үлесін қосқан негізгі ғалымдарды атаңыз.
- •Билет 4
- •Фармация терминнің шығуы.
- •Қайта өрлеу дәуіріндегі дәрілік өсімдіктерді кім зерттеді.
- •Билет 5
- •Адамзат кеселдерін алғашқы емдеушілер ретіндегі әйелдің ролі.
- •Алғашқы ботаникалық бақтар мен дәрілік өсімдіктер бақшасы қайда пайда болды.
- •Билет 6 ( 1 – бөлік )
- •1. Патриархат кезеңіне өтуге себеп болған факторлар.
- •2. Медицинадағы Самюэль Ганеманның ролі.
- •Билет 6 ( 2 – бөлік )
- •Билет 7
- •1. Жеке және жалпы фармацияның ерекшеліктері.
- •2. Хіх ғасырда фармацияның дамуына үлес қосқан ғалымдарды атаңыз
- •Билет 8
- •1. Патриархат дәуірінің негізгі көрсеткіштері.
- •2. Фитохимиялық зерттеулердің дамуы қайдан басталды
- •Билет 9
- •1. Медицина тарихындағы Панацеяның ролі.
- •2. Алғашқы фармакопея қайда және қашан шықты
- •Билет 10
- •1. Медицина тарихындағы Гигеяның ролі.
- •2. Дәрілік қалыптардың дамуы қалай басталды.
- •Билет 11
- •Ежелгі Египеттегі әлемнің негізгі элементтері.
- •2. Фармацевтикалық өнеркәсіптер қашан және қайда пайда болды және дамыды.
- •Билет 12
- •Ежелгі Египетте ауруды түсіндіретін теорияларды атаңыз.
- •2. “E.Merk” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
- •Билет 13
- •Месопотамиядағы ауру туралы ілімнің ерекшеліктері туралы айтыңдар.
- •2. “Schering-Ploughs” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
- •Билет 14
- •Ежелгі Египетте ауруларды емдеуде қолданылған дәрілік қалыптар.
- •Билет 15
- •Ежелгі Үндістандағы медициналық білім беру орталықтарын атаңыз.
- •2. Аптекарлық бұйрық қайда қашан шықты.
- •Ежелгі Үндістан медицинасында алтынның қолданылуы.
- •2. І Петрдің жеке дәріханалар ашу туралы бұйрығы. Кремльде алғашқы дәріхананың ашылуы.
- •Билет 16 (2 – бөлік )
- •Билет 17 Ежелгі Қытайдағы «бес алғашқы элемент» теориясының мәні.
- •Медициналық колегияның құрылуы. Ресейде алғашқы ресми фармакопеяның шығуы.
- •Билет 18
- •2.Ресейдегі латын тілінде шыққан фармакопея.
- •Билет 19
- •Ежелгі Грецияда медицинаның дамуына әсерін тигізген факторлар.
- •2. Уставқа сәйкес аптекарға қойылатын талаптар. Аптекарлық таксаның маңызы.
- •2.Уставқа сәйкес аптекарға қойылатын талаптар. Аптекарлық таксаның маңызы.
- •Билет 20 ( 1 - бөлік)
- •. «Гиппократ анты» қайда және кім қабылдады. Медицинаның атасы.
- •Билет 20 ( 2 - бөлік)
- •2.1802 Жылы құрылған Медициналық коллегияның функциясы
- •Билет 21
- •Аристотель ілімі: негізгі нұсқаулықтары.
- •1836 Жылғы аптекарлық уставтың негізгі құрылымдары.
- •Билет 22
- •Теофрастың «Өсімдіктер туралы зерттеулер» кітабы қайда және қашан шықты.
- •2.Хіх ғасырдың алғашқы жартысындағы дәріханалардың құрылысы.
- •Билет 23
- •«Асклейпейон» терминінің шығу тарихы.
- •XIX ғасырдағы дәрілік қалыптарды атаңыз.
- •Билет 24
- •Ежелгі Грецияда дәрілік шикізат қорлары және сақтау бөлмелері.
- •Дәрі-дәрмектерді белгілері бойынша топтарға бөлу қайда және қашан шықты.
- •Билет 25
- •Қазіргі заманда атақты Рим дәрігері және фармацевті Клавдий Галеннің шығармаларының мәні.
- •2.А.Б. Лесневскаяның мектебі: Ресей фармация тарихындағы маңызы.
- •Билет 26 (1 – бөлік )
- •1. Клавдий Галеннің ғылым ретіндегі фармацияның дамуына қосқан үлесі.
- •Билет 26 (2 – бөлік )
- •Билет 27 (1 – бөлік )
- •1. Диоскоридтің еңбектері.
- •2. Қаздәріхана басқармасының қашан құрылды.
- •Билет 27 (2 – бөлік )
- •Билет 28 (1 – бөлік )
- •Авиценаның (Абу-Али ибн Сина) фармацияға қосқан үлесі.
- •2. Қаздәріхана басқармасының алғашқы төрағасы кім болды.
- •Билет 28 (2 – бөлік )
- •Билет 29 (1 – бөлік )
- •Азаматтық дәріханалар мен ауруханалар қайда және қашан пайда болды.
- •2. Қазақстан фармациясының негізін салушылар кімдер.
- •Билет 29 (2 – бөлік )
- •Билет 30
- •Химияның пайда болуы: қай дәуірде және қай елде.
- •2. Қазақстан фармациясының дамуына Сакен Хасенович Субханбердиннің дамуына қосқан үлесі.
1836 Жылғы аптекарлық уставтың негізгі құрылымдары.
Дәріханалық устав 1836 жылы капиталы барлардың барлығына дәріхана ашуға рұқсат берді, бірақ дәріхананы маман-дәріханашы немесе провизор басқара алатын еді. ХІХ ғасырдың басында Ресейдің барлық губернияларында жыл сайын тек 15 дәріхана ғана ашылып отырды. 1804 жылы 16 дәріхана, 1810 жылы – 14, 1827 жылы – 18 жеке дәріхана ашылды. 1828 жылы дәріханалар саны 423-ке, 1838 жылы – 572, 1848 жылы – 689-ға жетті. 1851 жылы бүкіл Ресей бойынша 743 дәріхана жұмыс істегенмен, 150-ден астам қалада дәріхана мүлде болған жоқ.
В 1836 г. был издан новый Аптекарский устав, просуществовавший с некоторыми изменениями и дополнениями до 1917 года. Основные статьи устава, которые претерпевали изменения, публиковались в периодической фармацевтической печати и таким образом становились доступными широкой фармацевтической общественности. Кроме того, устав вошел в XIII том Свода законов Российской империи как часть Врачебного устава и переиздавался в 1857, 1892, 1905 годах: “Аптеки разрешалось учреждать как в столицах, так и во всех городах и местечках Империи всякому кто пожелает, но с тем, чтобы учредитель или содержатель, буде сам намерен управлять аптекой, а в противном случае избранный им управляющий, имели по испытании в Фармацевтической науке звания аптекаря или провизора и были не моложе двадцати пяти лет от роду”10. Уставом вновь был восстановлен режим петровской аптечной монополии. Устав определил устройство аптек: “чтобы как для хранения материалов, так и для приготовления и отпуска медикаментов, находились в ней особые отделения. Почему при аптеке надлежит иметь: а) комнату рецептурную; б) другую материальную, расположенную так чтобы ни сырость, ни излишняя теплота не могли изменять качества хранящихся в ней материалов и медикаментов; в) кокторию и лабораторию, которые, впрочем могут быть помещены и вместе; г) сухой подвал; д) ледник и е) сушильню для врачебных растений и приличное сухое место для хранения трав, цветов, корок, корней и т.п.”11. Контроль за деятельностью аптек осуществляли инспектора врачебных управ (позднее врачебных отделений губернских правлений), которые раз в год проводили внезапные ревизии аптек на предмет правильности отпуска и приготовления лекарств, а также соблюдения санитарного режима. Поскольку эти должности занимали врачи, изучающие в университете лишь основы фармации, они не имели производственного опыта и специальных знаний в области фармацевтической химии и фармацевтического анализа. Следовательно, проверить подлинность и доброкачественность препаратов, как путем внешнего осмотра, так и с помощью реактивов, они не могли, поэтому проверки обычно ограничивались формальными вопросами деятельности аптек.
Билет 22
Теофрастың «Өсімдіктер туралы зерттеулер» кітабы қайда және қашан шықты.
Теофраст ботаника бойынша көптеген еңбектерін жазды. «Өсімдіктер туралы зерттеулер» кітабы дәрілік өсімдіктерге арналған. Онда өсімдіктердің шырыны, шайырлар, бальзамдар, улы өсімдіктер сипатталған. Әртүрлі ауруларда өсімдіктерді пайдалануды сипаттай отырып (мирра, кассия, корица, кардамон, гальбан, ассафетида, стиракс, шафран, лотос, укроп және т.б.), Теофраст оларды қалай дайындау керектігін көрсетеді (томар дәрі, пион, золототысячник). Ол жөтел кезінде алтейді қолдану туралы, іріңді жарада – мальваны, ленталы құрттарды құртатын зат тетінде папоротник туралы сипаттады. Ол өсімдіктердің сиыр сүтінің қасиетіне тигізетін әсері туралы қызықты байқауларын келтіреді, дәрілік өсімдіктерді сақтау бойынша кеңестерін береді. Осы шығармасынан біз фармацияның дамуы кезіндегі теориялық және қолданбалы ботаника және фармакогнозия туралы шынайы көріністі аламыз.
