- •Билет 1
- •1. «Фармация тарихы» түсінігінің анықтамасы.
- •2. Араб алхимигі ар-Разидің қызметі.
- •Билет 2
- •1. Фармация тарихының мәні.
- •2. Алхимияның жағымды және жағымсыз жақтары.
- •Билет 3
- •Фармация және медицина тарихын оқып-үйренуде қолданылатын дерек көздері.
- •Хvііі ғасырда фармацияның дамуына үлесін қосқан негізгі ғалымдарды атаңыз.
- •Билет 4
- •Фармация терминнің шығуы.
- •Қайта өрлеу дәуіріндегі дәрілік өсімдіктерді кім зерттеді.
- •Билет 5
- •Адамзат кеселдерін алғашқы емдеушілер ретіндегі әйелдің ролі.
- •Алғашқы ботаникалық бақтар мен дәрілік өсімдіктер бақшасы қайда пайда болды.
- •Билет 6 ( 1 – бөлік )
- •1. Патриархат кезеңіне өтуге себеп болған факторлар.
- •2. Медицинадағы Самюэль Ганеманның ролі.
- •Билет 6 ( 2 – бөлік )
- •Билет 7
- •1. Жеке және жалпы фармацияның ерекшеліктері.
- •2. Хіх ғасырда фармацияның дамуына үлес қосқан ғалымдарды атаңыз
- •Билет 8
- •1. Патриархат дәуірінің негізгі көрсеткіштері.
- •2. Фитохимиялық зерттеулердің дамуы қайдан басталды
- •Билет 9
- •1. Медицина тарихындағы Панацеяның ролі.
- •2. Алғашқы фармакопея қайда және қашан шықты
- •Билет 10
- •1. Медицина тарихындағы Гигеяның ролі.
- •2. Дәрілік қалыптардың дамуы қалай басталды.
- •Билет 11
- •Ежелгі Египеттегі әлемнің негізгі элементтері.
- •2. Фармацевтикалық өнеркәсіптер қашан және қайда пайда болды және дамыды.
- •Билет 12
- •Ежелгі Египетте ауруды түсіндіретін теорияларды атаңыз.
- •2. “E.Merk” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
- •Билет 13
- •Месопотамиядағы ауру туралы ілімнің ерекшеліктері туралы айтыңдар.
- •2. “Schering-Ploughs” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
- •Билет 14
- •Ежелгі Египетте ауруларды емдеуде қолданылған дәрілік қалыптар.
- •Билет 15
- •Ежелгі Үндістандағы медициналық білім беру орталықтарын атаңыз.
- •2. Аптекарлық бұйрық қайда қашан шықты.
- •Ежелгі Үндістан медицинасында алтынның қолданылуы.
- •2. І Петрдің жеке дәріханалар ашу туралы бұйрығы. Кремльде алғашқы дәріхананың ашылуы.
- •Билет 16 (2 – бөлік )
- •Билет 17 Ежелгі Қытайдағы «бес алғашқы элемент» теориясының мәні.
- •Медициналық колегияның құрылуы. Ресейде алғашқы ресми фармакопеяның шығуы.
- •Билет 18
- •2.Ресейдегі латын тілінде шыққан фармакопея.
- •Билет 19
- •Ежелгі Грецияда медицинаның дамуына әсерін тигізген факторлар.
- •2. Уставқа сәйкес аптекарға қойылатын талаптар. Аптекарлық таксаның маңызы.
- •2.Уставқа сәйкес аптекарға қойылатын талаптар. Аптекарлық таксаның маңызы.
- •Билет 20 ( 1 - бөлік)
- •. «Гиппократ анты» қайда және кім қабылдады. Медицинаның атасы.
- •Билет 20 ( 2 - бөлік)
- •2.1802 Жылы құрылған Медициналық коллегияның функциясы
- •Билет 21
- •Аристотель ілімі: негізгі нұсқаулықтары.
- •1836 Жылғы аптекарлық уставтың негізгі құрылымдары.
- •Билет 22
- •Теофрастың «Өсімдіктер туралы зерттеулер» кітабы қайда және қашан шықты.
- •2.Хіх ғасырдың алғашқы жартысындағы дәріханалардың құрылысы.
- •Билет 23
- •«Асклейпейон» терминінің шығу тарихы.
- •XIX ғасырдағы дәрілік қалыптарды атаңыз.
- •Билет 24
- •Ежелгі Грецияда дәрілік шикізат қорлары және сақтау бөлмелері.
- •Дәрі-дәрмектерді белгілері бойынша топтарға бөлу қайда және қашан шықты.
- •Билет 25
- •Қазіргі заманда атақты Рим дәрігері және фармацевті Клавдий Галеннің шығармаларының мәні.
- •2.А.Б. Лесневскаяның мектебі: Ресей фармация тарихындағы маңызы.
- •Билет 26 (1 – бөлік )
- •1. Клавдий Галеннің ғылым ретіндегі фармацияның дамуына қосқан үлесі.
- •Билет 26 (2 – бөлік )
- •Билет 27 (1 – бөлік )
- •1. Диоскоридтің еңбектері.
- •2. Қаздәріхана басқармасының қашан құрылды.
- •Билет 27 (2 – бөлік )
- •Билет 28 (1 – бөлік )
- •Авиценаның (Абу-Али ибн Сина) фармацияға қосқан үлесі.
- •2. Қаздәріхана басқармасының алғашқы төрағасы кім болды.
- •Билет 28 (2 – бөлік )
- •Билет 29 (1 – бөлік )
- •Азаматтық дәріханалар мен ауруханалар қайда және қашан пайда болды.
- •2. Қазақстан фармациясының негізін салушылар кімдер.
- •Билет 29 (2 – бөлік )
- •Билет 30
- •Химияның пайда болуы: қай дәуірде және қай елде.
- •2. Қазақстан фармациясының дамуына Сакен Хасенович Субханбердиннің дамуына қосқан үлесі.
Билет 17 Ежелгі Қытайдағы «бес алғашқы элемент» теориясының мәні.
. Ежелгі Қытайдағы дәрітану. Дәстүрлі қытай медицинасының негізі бес «алғашы элемент» (металл, су, ағаш, от, жер) туралы ежелгі қытайдың философиялық ілімі болып табылады. Ес бастысы ретінде қарама қарсы емдеу принципі қабылданды, яғни ыстық этиологиялы ауруларды суықпен емдеді және керісінше. Негізінен ежелгі қытай медицинасында өсімдік текті дәрілік заттарды қолданды. Ежелі Қытайдың медицинасы туралы ең көп тараған «Ней-цзин» - «Ішкі құрылыс туралы трактат» дерек көзінде белгілі бір принципке сәйкес тағайындалған дәрілік өсімдіктердің 900 атауы берілген. Ежелгі Қытайда дәрілік заттарды фармакологиялық қасиеттері бойынша жіктеу алғаш жасалды. Іш жүргізетін, түшкіртетін, қан шығаратын және басқа да заттар жеке топтарға бөлінді. Ежелгі қытай емшілерінің арқасында, әлемдік фармакопеяға қоршаған табиғаттан көптеген дәрілік заттар енгізілді. Терапия дәрілерді мұқият таңдаумен және жіктеумен ерекшеленді.
Медициналық колегияның құрылуы. Ресейде алғашқы ресми фармакопеяның шығуы.
1736 жылы ІІ Екатеринаның жарлығымен Медициналық канцелярияның орнына Медициналық коллегия құрылды. Оның негізгі міндеті – отандық дәрігерлер мен дәріханашылар кадрын дайындау, Ресей фармакопеясын құру, оны көп мөлшерде шығарып тарату болды. Армия санының өсуіне, әскери бөлімшелерде медицина бөлімдерінің құрылуына байланысты Медициналық коллегия өз қызметін полк дәріханаларына арналған Әскери фармакопеяны шығарудан бастады, ол 1765 жылы латын тілінде басылып шықты. Медициналық коллегия бірінші Әскери фармакопеяны жасау кезінде алфавиттік жүйені қолданды және дәрігерлердің оң пікіріне ие болған, емдеу практикасында өздерін ақтаған дәрілік заттар ғана таңдалып алынды. Фармакопеяның бірінші бөліміне 191 дәрілік зат кірді, оның 82 дәрілік өсімдіктер, 88 – гален препараттары, қалғандары химиялық препараттар. Химиялық препараттар дәріханада дайындалды, олардың ішінде сынап және сурьма препараттары маңызды орын алды. Фармакопеяның екінші бөлімі 47 күрделі дәрілік қалыптың жазбаларын қамтыды (пластырлар, жағылмалар). Фармакопеяда сонымен бірге полк дәрігеріне қажетті хирургиялық саймандардың тізімі берілді. Фармакопеяның екінші басылымы 1779 жылы шықты. Ғылым академиясының дәрілік өсімдіктер флорасын және халық медицинасын зерттеу бойынша экспедициясының нәтижелері, дәрігерлер мен дәріханашылардың көп жылғы тәжірибесі латын тілінде тұңғыш жалпы мемлекеттік орыс фармакопеясын дайындауға және шығаруға мүмкіндік берді (1778 жыл). Фармакопеяға 770 дәрілік зат кірді, оның ішінде: 316 - өсімдік текті, 29 – жануарлардан алынған, 147 – химиялық және 278 күрделі қоспалар жазбасы. 1793 жылы латын тілінде екінші орыс фармакопеясы шықты. 1802 жылы ол орыс тіліне аударылып басылды. Фармакопеяның мақсаты – дәрігерлер мен фармацевтерді дәрілік шикізаттармен таныстыру болды. Фармакопеяда экстрактардың, дәрілік сулардың, сироптардың, пластырлардың, жағылмалардың, бальзамдардың, балауыздардың, сабындар мен спирттердің дайындау әдістері сипатталды. 1798 жылы латын тілінде екінші орыс фармакопеясы шықты Pharmocopoea Bossia