- •Билет 1
- •1. «Фармация тарихы» түсінігінің анықтамасы.
- •2. Араб алхимигі ар-Разидің қызметі.
- •Билет 2
- •1. Фармация тарихының мәні.
- •2. Алхимияның жағымды және жағымсыз жақтары.
- •Билет 3
- •Фармация және медицина тарихын оқып-үйренуде қолданылатын дерек көздері.
- •Хvііі ғасырда фармацияның дамуына үлесін қосқан негізгі ғалымдарды атаңыз.
- •Билет 4
- •Фармация терминнің шығуы.
- •Қайта өрлеу дәуіріндегі дәрілік өсімдіктерді кім зерттеді.
- •Билет 5
- •Адамзат кеселдерін алғашқы емдеушілер ретіндегі әйелдің ролі.
- •Алғашқы ботаникалық бақтар мен дәрілік өсімдіктер бақшасы қайда пайда болды.
- •Билет 6 ( 1 – бөлік )
- •1. Патриархат кезеңіне өтуге себеп болған факторлар.
- •2. Медицинадағы Самюэль Ганеманның ролі.
- •Билет 6 ( 2 – бөлік )
- •Билет 7
- •1. Жеке және жалпы фармацияның ерекшеліктері.
- •2. Хіх ғасырда фармацияның дамуына үлес қосқан ғалымдарды атаңыз
- •Билет 8
- •1. Патриархат дәуірінің негізгі көрсеткіштері.
- •2. Фитохимиялық зерттеулердің дамуы қайдан басталды
- •Билет 9
- •1. Медицина тарихындағы Панацеяның ролі.
- •2. Алғашқы фармакопея қайда және қашан шықты
- •Билет 10
- •1. Медицина тарихындағы Гигеяның ролі.
- •2. Дәрілік қалыптардың дамуы қалай басталды.
- •Билет 11
- •Ежелгі Египеттегі әлемнің негізгі элементтері.
- •2. Фармацевтикалық өнеркәсіптер қашан және қайда пайда болды және дамыды.
- •Билет 12
- •Ежелгі Египетте ауруды түсіндіретін теорияларды атаңыз.
- •2. “E.Merk” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
- •Билет 13
- •Месопотамиядағы ауру туралы ілімнің ерекшеліктері туралы айтыңдар.
- •2. “Schering-Ploughs” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
- •Билет 14
- •Ежелгі Египетте ауруларды емдеуде қолданылған дәрілік қалыптар.
- •Билет 15
- •Ежелгі Үндістандағы медициналық білім беру орталықтарын атаңыз.
- •2. Аптекарлық бұйрық қайда қашан шықты.
- •Ежелгі Үндістан медицинасында алтынның қолданылуы.
- •2. І Петрдің жеке дәріханалар ашу туралы бұйрығы. Кремльде алғашқы дәріхананың ашылуы.
- •Билет 16 (2 – бөлік )
- •Билет 17 Ежелгі Қытайдағы «бес алғашқы элемент» теориясының мәні.
- •Медициналық колегияның құрылуы. Ресейде алғашқы ресми фармакопеяның шығуы.
- •Билет 18
- •2.Ресейдегі латын тілінде шыққан фармакопея.
- •Билет 19
- •Ежелгі Грецияда медицинаның дамуына әсерін тигізген факторлар.
- •2. Уставқа сәйкес аптекарға қойылатын талаптар. Аптекарлық таксаның маңызы.
- •2.Уставқа сәйкес аптекарға қойылатын талаптар. Аптекарлық таксаның маңызы.
- •Билет 20 ( 1 - бөлік)
- •. «Гиппократ анты» қайда және кім қабылдады. Медицинаның атасы.
- •Билет 20 ( 2 - бөлік)
- •2.1802 Жылы құрылған Медициналық коллегияның функциясы
- •Билет 21
- •Аристотель ілімі: негізгі нұсқаулықтары.
- •1836 Жылғы аптекарлық уставтың негізгі құрылымдары.
- •Билет 22
- •Теофрастың «Өсімдіктер туралы зерттеулер» кітабы қайда және қашан шықты.
- •2.Хіх ғасырдың алғашқы жартысындағы дәріханалардың құрылысы.
- •Билет 23
- •«Асклейпейон» терминінің шығу тарихы.
- •XIX ғасырдағы дәрілік қалыптарды атаңыз.
- •Билет 24
- •Ежелгі Грецияда дәрілік шикізат қорлары және сақтау бөлмелері.
- •Дәрі-дәрмектерді белгілері бойынша топтарға бөлу қайда және қашан шықты.
- •Билет 25
- •Қазіргі заманда атақты Рим дәрігері және фармацевті Клавдий Галеннің шығармаларының мәні.
- •2.А.Б. Лесневскаяның мектебі: Ресей фармация тарихындағы маңызы.
- •Билет 26 (1 – бөлік )
- •1. Клавдий Галеннің ғылым ретіндегі фармацияның дамуына қосқан үлесі.
- •Билет 26 (2 – бөлік )
- •Билет 27 (1 – бөлік )
- •1. Диоскоридтің еңбектері.
- •2. Қаздәріхана басқармасының қашан құрылды.
- •Билет 27 (2 – бөлік )
- •Билет 28 (1 – бөлік )
- •Авиценаның (Абу-Али ибн Сина) фармацияға қосқан үлесі.
- •2. Қаздәріхана басқармасының алғашқы төрағасы кім болды.
- •Билет 28 (2 – бөлік )
- •Билет 29 (1 – бөлік )
- •Азаматтық дәріханалар мен ауруханалар қайда және қашан пайда болды.
- •2. Қазақстан фармациясының негізін салушылар кімдер.
- •Билет 29 (2 – бөлік )
- •Билет 30
- •Химияның пайда болуы: қай дәуірде және қай елде.
- •2. Қазақстан фармациясының дамуына Сакен Хасенович Субханбердиннің дамуына қосқан үлесі.
2. “Schering-Ploughs” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
1851 жылы Берлинде дәріхана сатып алған Энест Фредерик Шерингте (1824-1889) фармацевтикалық фабриканың негізін қалаушы болды, ол алдымен «E.Shering» атымен белгілі болды, ал 1927 жылдан бастап бұл «CAF Kahlbaum Chemische Fabric» фирмасы болды және «Shering Kahlbaum AG» деп аталды.1929 жылы фабрика цехтарында 6700 адам жұмыс істеді.
«Шеринг» фирмасы қазіргі кезде жылдық сату көлемі 4 млрд.доллардан асатын ірі халықаралық фарацевтикалық фирма болып табылады. ХХ ғасырдың 40- жылдарының соңында фирма әлемдік нарыққа өзі жасаған фармацевтикалық өнімдерін ұсынды. Соңынан мемлекеттен тәуелсіз болғаннан кейін, компания ғылыми зерттеулер бағытындағы курсын жалғастыра берді. 1971 жылы медициналық тауарлар мен косметика шығаратын «Плау» фирмасымен біріккеннен кейін ол «Шеринг-Плау» («Shering-Plougha») атауына ие болды. Фирманың Еуропада, Канадада, Латын Америкасында және Азияда 20-ға жуық заводтары, сонымен бірге АҚШ-та, Францияда, Жапония мен Италияда ғылыми- зерттеу бөлімшелері бар. Бөлімдері мен өкілеттіліктерінде 21 мыңға жуық қызметкерлер жұмыс істейді.
Билет 14
Ежелгі Египетте ауруларды емдеуде қолданылған дәрілік қалыптар.
Ежелгі Египетте науқастарды емдеу үшін жағылма, сулы ерітінділер, шаю, бүрку, клизма (египеттіктер ашқан), компресс, қыша қою, пластырды қолдану, тұндырма, қайнатпа, пилюлалар және түтін салу тәсілдері қолданған. Меңдуанаі, дәрмене шөптері, жолжелкен жапырағы, түймедақ гүлдері, теңіз жуасы, арша жемістері, апиын, балқара,ғай және кастор майы, мирта, уксус, шарап, ладан препараттары кеңінен қолданылған. Жеке қосылыстардан- стрихнин, минеральды өнімдерден- селитра, мыс купоросы, ашудас, ас тұзы және мемфий тасы қолданылған. Жануар текті препараттардан мал майлары, өт, ми, бауыр, жануардың қаны кеңінен қолданылған.
“Eli Lilly” фармацевтикалық компаниясының даму тарихы.
30 жылдарда фармацевтикалық фирмалардың көпшілігі, мысалы «Parke Davis & Comp.», «Merck & Comp.», «Eli Lilly & Comp.», жаңа дәрілік заттарға кеңінен зерттеулер жүргізетін орталықтарды ашуы фармацевтикалық өнеркәсіптің әрі қарай дамуына ерекше әсерін тигізді. Мыалы, 1876 жылы негізі қаланған «Eli Lilli-дің» шағын зертханасы болды, бірақ ол өажетті сұрауларды қамтамасыз ете алмады. Қазіргі кезд бұл фирманың өсуі әрі қарай жалғасуда. Фирманың шетелдерде 36 филиалы бар. Олардың ішінде 13 елде 15 фабрикасы және Англияда үлкен ғылыми- зерттеу орталығы бар. Фирма 145елге танымал, оларда 20 мыңға жуық білікті мамандар жұмыс істейді.
Билет 15
Ежелгі Үндістандағы медициналық білім беру орталықтарын атаңыз.
Ежелгі Үндістандағы медицина мен фармацияның даму тарихын зерттеудің негізгі көзі Веда (үнді мәдениетінің ескерткіші) және Ману заңдар жинағы болып табылады. Осы тарихи жазбалардан біздің эрамызға дейінгі ІІ мыңжылдықта Үндістанда медициналық білім беру болғанын білеміз: Таксил және Бенарес университеттері болған. Университеттер жалғыз медициналық білім беру ошақтары болған жоқ. Провинциальды монастырлар жанында медицина мектептері жұмыс жасаған. Ежелгі үнді дәрігерлері ағза қалыпты жұмыс жасауы үшін бастапқы үш элементтің болуы қажет деп есептеген: олар ауа (эфир), шырыш және өт. Үнділердің «Аюр-Веде» кітабында (өмір кітабы) осы үш компоненттің тепе-теңдігі бұзылғанда ауруға ұшырайды деп айтылған. Б.э.д ХІ ғасырда көрнекті ежелгі үнді дәрігері Сушрута, аурудың пайда болу себептерін көрсете отырып, оған климатты, жыл мезгілдерін, космостық стихияларды, желды, киімнің нашар болуын, тұрғын үйді, бұзылған суды, зиянды жерлерді және т.б. жатқызды.