18. Төменде келтірілген факторлардың қайсысы климаттық факторларға жатады:

5. жауын-шашын мөлшері.

19. Толеранттық дегеніміз:

3. экологиялық факторлардың деңгейінің ауытқуларына организмнің төзімділік шектері;

20. Ноосфера дегеніміз - бұл:

3. адамның саналы әрекетінің сферасы;

№15 ЕМТИХАН БИЛЕТІ

1 Блок. Тест сұрақтары.

1. Экологиялық-экономикалық тұрғыдан алғанда жауын-шашындар қандай табиғи ресурстар тобына жатқызылады?

1. сарқылмайтын (таусылмайтын);

2. В.Шелфорд қандай заң ұсынды:

3. толеранттық заңын;

3. Қайталанған сукцессия дегеніміз бұл:

5. бұзылған территорияларда өсімдіктер қауымдастығының қалпына келу процессі.

4. Биоценоз бен биотоптың қосындысы қалай аталады:

5. экологиялық жүйе.

5. Табиғаттағы мына құбылыстар биосфераның тірі затының қызметімен байланысты:

4. заттардың экожүйедегі толассыз айналымы;

6. Эндемиктер қатарына жататын түрлер:

1. шектеулі ғана географиялық ауданда тіршілік ететін түрлер;

7. Демографиялық жарылыстың нәтижесі мынадай болуы мүмкін емес:

3. күн активтілігінің артуы;

8. Экологиялық сукцессия нәтижесінде:

2. климакстық қауымдастық қалыптасады;

9. Экожүйенің өнімділігі неге тәуелді емес:

5. экватор радиусының ұзындығына.

10. Толерантыттық дегеніміз бұл:

1. организмдердің жаңа тіршілік жаңдайларына бейімделуге қабілеттілігі;

11. Экологияның қолданбалы маңызы неден білінеді?

4. экологиялық заңдылықтарды табиғат қорғаудың практикалық мәселелерін шешу үшін пайдаланудан;

12. Биосфераның тірі затына не жатады:

2. вирустар;

13. "Экожүйе" терминiн алғаш енгiзген:

2. А.Тенсли;

14. Шөлдік экожүйенің биотикалық факторларына не жатады:

2. жантақ өсімдігі;

15. Төменде келтірілгендердің қайсысы глобалдық (әлемдік) экологиялық проблемалардың бірі болып есептеледі:

2. озон қабатының жұқаруы;

16. Төменде келтірілген экологиялық факторлардың қайсылары эдафикалық факторларға (топырақ факторларына) жатады?

3. топырақтың химиялық құрамы мен физикалық қасиеттері;

17. Стенобионттарға қандай организмдер жатады:

5. барлық экологиялық факторлар бойынша толеранттылық ауқымы тар организмдер.

18. Экология" терминін ұсынған ғалым?

1. Э. Геккель;

19. Аудан немесе көлем бірлігіне шаққандағы дара организмдердің орташа саны нені көрсетеді:

4. популяция тығыздығын;

20. Туылым дегеніміз - бұл:

5. уақыт бірлігі арасында дүниеге келген дара организмдер саны.

№16 ЕМТИХАН БИЛЕТІ

1 Блок. Тест сұрақтары.

1. Экологиялық-эконмикалық тұрғыдан алғанда күн радиациясы қандай табиғи ресурстар тобына жатқызылады?

4. сарқылмайтын (таусылмайтын);

2. Ю.Либих өзінің минимум ережесін қай жылы ұсынды:

5. 1840 ж.

3. Бастапқы сукцессия - бұл қандай процесс:

3. жаңа пайда болған жерлерде өсiмдiктер қауымдастығының қалыптасуы;

4. Толеранттық дегеніміз:

1. экологиялық факторлардың деңгейінің ауытқуларына организмнің төзімділік шектері;

5. Биосфераның тірі затының орта түзушілік қызметінің нәтижесінде жердің географиялық қабықшасында пайда болған маңызды өзгеріс:

1. алғашқы мұхит суларының және атмосфераның химиялық құрамы өзгерді;

6. Эврибионттарға қандай организмдер жатады:

1. негізгі факторлардың көпшілігі бойынша толеранттылық ауқымы кең;

7. Демографиялық жарылыс дегеніміз:

3. жер халқының экспоненциалды түрде өсуі;

8. Жердегі тіршіліктің тұрақтылығы қандай жағдайда сақтала алады:

1. адамның шаруашылық әрекетінің барлық салалары белсенді қызмет істеген жағдайда;

9. Жердің ең үлкен экожүйесі:

1. биосфера;

10. Қауымдастық құрамындағы турлердің арасындағы бәсекелестік қарым-қатынастарды зерттейтін экологияның бөлімі:

3. синэкология;

11. Экологиялық өлім-жітім дегеніміз - бұл:

2. организмдердің өздерінің физиологиялық жағдайының нәтижесінде ғана опат болуы;

12. Биологиялық процестер мен құбылыстардың периодты түрде ауытқып отыруы қалай аталады:

3. биологиялық ырғақ;

13. Қауымдастықтың ішінде болатын түр аралық бәсекелестікті зерттейтін экологияның бөлімі:

5. демэкология.

14. Планетаның озон шымылдығын ыдырататын негізгі агенттердің бірі:

5. күкіртті газдар.

15. Төменде келтірілгендердің қайсысы автотрофты организмдерге жатады:

3. жасыл өсімдіктер;

16. Табиғи ортаның абиотикалық факторлары:

3. топырақ құрамындағы химиялық элементтер;

17. Агроценозды қандай фактордың мысала ретінде қарастыруға болады:

4. антропогендік;

18. Тіршіліктің өткен дәуірлердегі және қазіргі кездегі таралу аймағы қалай аталады?

5. биосфера.

19. В.Шелфордтың толеранттық заңының мәні мынада:

1. экологиялық факторлар жиынтығының ішінде қай фактор оптималды мөлшерде болса, тірі организмге сол фактор күштірек әсер етеді;

20. Организмге әсер ете алатын қоршаған ортаның тірі компоненті қалай деп аталады:

3. биотикалық фактор;

№17 ЕМТИХАН БИЛЕТІ