2.4 Сурет- «а» басқару органы

Дроссельді реттеу органдарының орнын ауыстыру орындаушы механизмдерінің конструкциясы «ашық», «жабық» дискретті белгілеріне сәйкес S1, S2 дискртетті құрылғыларының көмегімен толық жабық және толық ашық күйі туралы дабылмен және аналогтық датчик көмегімен U% ағымдағы күйін бақылау қамтамасыз етілген.

«А» басқару органының төмен иерархиялық деңгей объектісі ретіндегі құрылымдық сұлбасы 2.5. суретте көрсетілген.

2.5 сурет- «А» басқару органының U% басқару параметрімен төмен иерархиялық деңгей объектісі ретіндегі құрылымдық сұлбасы.

fвнеш -жұмыс ортасының сыртқы әсері.

Дроссельді органнан және «В» басқару органы ретіндегі орындаушы механизмнен тұратын төменгі деңгейлі жүйесін ойша шартты түрде белгілейік. Оның принципиалды технологиясы сұлбасындағы шартты графикалық белгілеулері электр двигалелі бар ИМПС(встроенный привод) –мен 2.6(а) суретте; 2.6(б) суретте гидроөткізгішпен және 2.6(в) суретте электромагнитті өткізгішпен көрсетілген.

2.6 Сурет- “в” басқару органы

Дроссельді органның орнын ауыстыру үшін электродвигательді ИМПС U*д «ашық», «жабық» деген екіканалды командамен де басқарылады, команда барлық жұмыс уақыты Тсм созылады. S1(«ашық») немесе S2(жабық) дискретті белгілері байда болғанда 2.6(г) суретте көрсетілгендей берілген команданың орымы түрлендіріледі. Дроссельді арматура үшін Тсм уақыты, яғни толық жүріс уақыты [5] каталогда келтіріледі. Тсм 5÷10 мен 300 с аралығындығы мәндерді қабылдайды.

Гидроөткізгішті және электромагнитті өткізгішті «В» басқарушы органы 2.6(д) суретте көрсетілгендей динамикалық характеристикасы бар. U*д командасы- бірканалды:

Гидро өткізгішті қолданғанда ол цилиндр ішінде қысымның дискретті сигналын береді, яғни «ашу» командасына сәйкес «1», «жабу» командасына сәйкес «0» күйі.

Электромагнитті өткізгішті қолданғанда токтың дискретті сигналын және номиналды өлшемінің кернеуін береді, яғни сигнал болса- «ашу» командасы, сигнал болмаса- «жабу» командасы.

Ескерту – команданың инверсті әсерлі откізу механизмдер түрінің конструкциялары да бар.

«В» басқару органының төмен иерархиялық деңгей объектісі ретіндегі құрылымдық сұлбасының түрі 2.7 суретте көрсетілген.

2.7 сурет - «В» басқару органының төмен иерархиялық деңгей объектісі ретіндегі “жабық-ашық” күйіндегі басқаруының құрылымдық сұлбасы.

S1 және S2- «ашық» және «жабық» дискретті сигналдары орындаушы механизмдерден жоғары көрсетілген құрылғылармен

құрылады.

Пневмо-гидрожетегі мен электромагнитті жетегіштердің жоғары жылдамдықта басқарылатын органын “B” есепке алған жөн, оның уақыты Тсм=0,5÷10 с.

Насоста реттелмейтін электр жетегінің технологиялық схемасында шартты графикалық белгілері 2.8 (a) суретте көрсетілген, ал оның динамикалық характеристикасы 2.8 (б) суретте көрсетілген.

2.8 суретте Басқарушы орган “Д”

Берілген басқарылатын орган “Д” шартты белгісімен берілген. U*д командасы дискретті сигнал болып табылады, оның кернеуінің амплитудасы 380 В немесе 6кВ, қозғалтқышқа келеді.

U% сигналы өзгеру жылдамдығының нөлдік мәннен номиналды мәнге өзгеруін қалыптастырады, яғни Твкл экспоненциалды формасы (“0” күйінен “1” күйге өтіп қосылу уақыты Твкл ).

Берілген басқару органының “қосулы” немесе “өшірулі” күйін тексергенде оған орынсыз айналу жылдамдығы тән, яғни бұл мақсатқа S1 “өшірулі ” және S2 “қосулы” дискретті сигналдар іске қосқыш құрылғыларды қалыптастырады(күштік контакторлар).

“Д” органының төменгі иерархиялық дәрежедегі басқару күйінің структуралық схемасы 2.7 суретте.

Принципиалды технологиялық схемалардың шартты графикалық белгілері 2.9 (а) және (2.9) б суретте көрсетілген. Реттелетін-насос жетегіш тұрақты токты электрқозғалтқыш және бу – насосы немесе газды турбина төменгі дәрежедегі жүйелерге жатады(оны “C” органы дейміз).

Берілген орган 2 түрлі командамен басқарылады:

U*д -“қосу” дискретті командасы, ол екпінін жоғарылатуды қамтамасыз етеді n=nmin;

U*н “көп - аз” үзіліссіз командасы, ол өзгеру диапозынының Δn өзгеру айналымын реттейді.

Тұрақты токтағы қозғалтқышта U*д командасы бастапқы кернеу қозуын орнатады, U*н командасы берілген диапозонды үзіліссіз реттейді.

Басқарушы органның “C” динамикалық характеристикасы 2.9 (в) суретте күрсетілген.

Төмеңгі иерархиялық дәрежедегі басқарудың структуралық схемасы 2.10 суретте берілген.

2.10 суретте n(t) параметрлі төмеңгі иерархиялық дәрежедегі басқарудың структуралық схемасы

Мұнда S1, S2 дискретті күйлер “қосулы” немесе “өшірулі” .

Динамикалық қасиеті қарастрылып және басқару командаларының құрылымы (бірканалды, екіканалды) төмеңгі иерархиялық дәрежедегі басқарудың алгоритмін құрастыруға қажет.

2.5.2. Басқарудың ең төменгі иерархиялық деңгей объектісі ретінде «В» органының сипаты? Оның динамикалық сипаттамасы мен кіріс сигналдар структурасы?

2.5.3. Басқарудың ең төменгі иерархиялық деңгей объектісі ретінде «Д» органының сипаты? Оның динамикалық сипаттамасы мен кіріс сигналдар структурасы?

2.5.4. Басқарудың ең төменгі иерархиялық деңгей объектісі ретінде «В» органының сипаты? Оның динамикалық сипаттамасы мен кіріс сигналдар структурасы?

2.6. ТБ-дағы басқару органдарының ең қарапайым жүйесі

Қарастырылған әр түрлі процесстердің шынайы принципиалды технологиялық сұлбаларынан, ТБ-да жеке «А» «В» «С» «Д» басқару органдарынан басқа, олардың төменгі иерархиялық деңгей нысандарына жататын, нақты технологиялық мақсатпен пайда болған ең қарапайым S жүйесі де қолданылады.

2.11-2.14 суретте кейбір қарапайым жүйелер келтірілген.

Егер ең қарапайым S жүйесінің құрамында «В» немесе «Д» типті екі позициялы басқару органдарының n-саны болса, жүйенің күй комбинациясының N саны келесі кейіптеме бойынша анықталады:

(2.13)

Барлық мүмкін комбинациялар күй кестесі ретінде жазылуы мүмкін.

Комбинациялар арасынан келесілерін бөлуге болады:

Жұмыссыздық күйі (ТБ күйі «0»)

Жұмыс күйі (ТБ күйі «1»)

Жүйені жұмыссыздық және жұмыс күйлеріне кіріп-шығу кезіндегі өтпелі күй

Қатерлі, авариялық күй.

2.11 суретте көрсетілген жүйені шартты түрде «S-A» деп белгілейміз.

2.11 сурет «S-A» басқару органдарының ең қарапайым жүйесі.

Берілген жүйе бір U*н екі каналды үзіліссіз және үш каналды дискретті U*д командалар арқылы басқарылады.

Бір жүйенің бастапқы күйі келесідей:

«В₁, В₂, В₃» «0» күйімен сипатталады;

«А» қосымшы дискретті «жабық» белгісі (2.7сурет) арқылы және U=0% аумағымен сипатталады;

Жалпы күйі ТБ «0».

Байпасты ТБ үрдістегі, оның В_{1 ,} А және В₂ органдары бар негізгі жұмыс аумағының Д_у1<Д_у2 пуск қызметін жүзеге асыруға арналған.

Ресми емес түрдегі команданы беру үрдісін келесідей реттілікте көрсетуге болады:

В₃ «1» (бағыт күй өзгерісін көрсетеді);

Рұқсат етуші технологиялық шарттың болуына байлаысы, В₁ – «1», В₂ – «1», А – бекітілген мәнге ашылады;

А – бекітілген мәнге ашылса, В₃ «0»;

Сондай ақ , В₁, В₂ органдары А органының жарамсыз болған жағдайда жөндеу жұмыстарын қамтамасыз ету үшін органның кесінгіштіктері қызметін атқарады.

Жалпы «S-A» үрдіске үздіксіз – дискретті әсер етеді. 2.12 суреттегі жүйені шартты түрде «S-Б» деп белгілейміз.

2.12 сурет «S-Б» басқару органдарының ең қарапайым жүйесі.

Берілген жүйе екі каналды дискретті U*д командалардың берілуі арқылы басқарылады.

Жүйенің бастапқы күйі келесідей: В₁ «0», В₂ «0».

Жұмыс күйіне енгізудің тізбектілігі:

В₁ «1», В₂ «1» (бағдарша көрсетілген күйге өтуді көрсетеді).

Жүйе күй комбинациясының санымен сипатталады және ТБ арқылы жұмыс ортасының ағындарын дискретті басқару операциясын жүзеге асырады. Бұл жүйе әр түрлі технологиялық шарттарға байланысты қолданылады. Мысалы, жұмыс қуаты ТБ-да Рр>6.0МПа.

2.13 және 2.14 суреттегі , шартты түрде «S-В» және «S-Г» болып белгіленген жүйелер «насостық агрегат» атына ие.

2.13 сурет «S-В» басқару органдарының ең қарапайым жүйесі.

2.14 сурет. Басқарушы орган «S-I»-дің қарапайым жүйесі

Деректер жүйесінің айқындамалары олардың басқармасымен бағалас. Бағыттастың жұмыс ортасының рұқсатнамасы үшiн қолайлы кеpi клапанды қосындының орындарымен айырмашылығы болады. Бағыттастың жұмыс ортасының рұқсатнамасы үшiн қолайлы кеpi клапанды қосындының орындарымен айырмашылығы болады

Осы жүйелер "Д" В1 және В2-ге U*д-тың екi дискреттi екi каналды командаларының беруi және органның қозғаушысы приваднойға U* дтың бiр бiр арналы командалары жүргiзiледi.(командалардың құрылым және құрамы).

("0" Тс) жiберудi алдында жүйелердiң бастапқы күйi:"0" В1, "0" Д, "0" В2. Енгiзудi бейресми процедура жұмыс жасап тұрғанда

-В1-«1»;

-белгiнiң бар болуын суар В1 «1»Д «1»;

-белгiнiң бар болуын суар Д «1»В2 «1».

"1" үш дискреттi белгiлердiң бiр уақыттағы бар болуы "сорап агрегаты" барлық жүйенi күй жұмыс жасап тұрғанда мiнездейдi немесе "1" ТС

Жұмыс күйiнен қорытындысының процедурасы керi.

Көрcетiлген жүйенiң күйi тең 8-шi оның күйiнiң N комбинацияларының санымен бейнеленедi, (2.13 ) сәйкес

(2. 1-шi кесте) N=8 дердiң жалпы санына сәйкес сияқты болатын осы жүйенiң күйлерiн кестенi құраймыз

В1	D		B2		U
0	0		0		0
1	0	0			0
0	1	0			0
0	0	1			0
1	0	1			0
1	1	0		0
0	1	1		0
1	1	1		1

Бастапқы күйі

Алғашқы жіберілу кезеңі

Тыйым салынған күйі

Тыйым салынған күйі

Тыйым салынған күйі

Екінші жіберілу кезеңі

Тыйым салынған күйі

Жұмыс күйі

Сайып келгенде, әр түрлi күйлердi комбинацияның контралируя отднельныесi жүйенiң күйi негiзiнен белгiлеуге болады.

Жүйелердiң енгiзу-шығаруын бейресми процедуралар (пайдалануға нұсқау ) тәртiптiң технологияескогосы жүргiзу процедуралары толық суреттеледi.

Көрcетiлген процедуралар келтiрiлген (Тп ) iшкi бапты процесстiң жүргiзуi мысал ретiнде ықшамдаған

"S-B"және "S-Г" жүйе негiзiнен дәл осылай е процесс, өйткенiде дискреттi әсерлерде болады жұмыс орталарының ағындарының дискреттi басқаруды операциясы Тс арқылы орындайды

Бақылау сұрақтары

2.6.1. "S-А" бағдарлаушы органдардың ең оңай жүйесi, командалардың оның ПТСы, құрам және құрылымы және басқаруды процедура ма?

2.6.2. . "S-Б" бағдарлаушы органдардың ең оңай жүйесi, командалардың оның ПТСы, құрам және құрылымы және басқаруды процедура ма?

2.6.3. . "S-В" бағдарлаушы органдардың ең оңай жүйесi, командалардың оның ПТСы, құрам және құрылымы және басқаруды процедура ма?

2.6.4. . "S-Г" бағдарлаушы органдардың ең оңай жүйесi, командалардың оның ПТСы, құрам және құрылымы және басқаруды процедура ма?