2.2 Процесс және олардың қасиетiндегi үздiксiз реттейтiн әсердiң құрастыруы үшiн бағдарлаушы органдар.

Бағдарлаушы органдардың түрлерiне жататындар: -сұйық және газ сияқты жұмыс орталары үшiн әр түрлi конструкциялардың дросселдiк реттейтiн құбырлық арматурасы (су, мұнай, бу, газ); -дөңгелек және тiк төртбұрышты форманың дросселдiк ыстық, суық ауаның ағындары және жанудың өнiмдерi үшiн аппарат бағдарлаушы реттейтiн жапқыштары

-қыздыру элементтерiне электр энергиясының реттеуiн электр және электромеханикалық құралдар мысалы, (күш беретiн транзистор, тиристор күшейткiштерi, айнымалы резисторлар, автотрансформаторлар және тағы басқалар)

Аталған бағдарлаушы органдар ТАУ сәйкес қарапайым күшейткiш буынның қасиетін түсiндiрiп оларды реттейтiн органдарды классификациялайды.

Маңызды технологиялық сұлбалары және құрылымдық қою схемаларына дросселдiк реттейтiн органдары [5 ] бұл олардың шығыс шамаларының реттеудiң объекттерi сурет 2, 1 көрсетiлгендей . Мұнда: -fв - объекттен жұмыс ортасының ағыны (ішкі қоздырушы әсері ); -U(G ) - объекттен жұмыс ортасының ағыны - қабылдағышқа (басқарушы әсер ); -h* - F шама құбылғыш жұмыс элементiнiң жағдайының өзгерiс бағытталған механикалық үздiксiз iлгерлемелi орын ауыстыруы

- * - ол да механикалық үздiксiз айналдырушы орын ауыстыру, градустардағы

Реттейтiн органдардың 2, 1-сурет шартты график түрiнде белгiлерi а) маңызды технологиялық сұлбалары

б ) автоматты реттеудiң жүйелерiнiң құрылымдық схемалары

Дросселдiк реттейтiн органдардың негiзгi конструктивтiк техникалық мiнездемелерiмен [4 ] болып табылады: Ду олар - кiрiс және шығатын түтiктердi мм-дағы шартты өту диаметрі; -Pp және tр - жұмыс ортасының параметрлерi; - максимал өткiзу қабiлетi, ; - есiк аузындағы қиманың максимал ауданы, см

- F=Fтың жанында клапандағы максимал қысым айырымы -шығынның коэффициентi; - - жұмыс элементiнiң (бұрылыс ) орын ауыстыруын диапазоны. Мысалы, G максимал жаппай шығынының шамасымен пара, дросселдiк реттейтiн орган арқылы анықталады

Ескерту-G(Q) аумағын анықтау басқа жұмыс ортасында қолдану үшін лайықты формулалар пайдаланады ,олар анықтаманың әдебиетінде.

Басқарманың жүйесінің элементін кедергі реттеуіш орган келесі параметр және тәуелділіктермен сипаттайды

- ретті диапазоны (2.6)

G=f[h(u)]-шығынның мінездемесі (2.7)

F=f[h(u)]-сындарлы мінездеме (2.8)

(2.8) тәуелділік зауыттардың жасауыш тізімдемелерінде келтіреді [4], (2.6) және(2.7) тәуелділіктер бойынша есептер шығады [6] при жобалау немесе реттеу жүйесінің тоқайластыруында.

Ақырында кедергі реттеуіш органның үдерісіне деген жарқылдақ физикалық әсер кеңдік мінездеу болады ,яғни берілістің оның еселігінің

(2.9)

Кедергі реттеіш органның қосымша техникалық мінездемесіне Мкр қажетті (бұраушы момент) аумағы Н*м h(u) ауыспалылығының қамсыздандыруы үшін қарайды.

Реттеуіш органның h(u) ауыспалылығының механизациясы мен көмек автоматтандырудың техникалық ақы-пұлдары ара курс тәртіптің қара- түрлі үлгі және констукции жетектердің(елгезек тетіктердің) жүзеге асатын.

ПП операциясының жұмысшысының механизациясының астын сызамыз,ТПреттеуіш органның h(u) ауыспалылығының механизациясы бір басқарманың нысанының дайындығының қажетті шарттарынан оның автоматтандыруына болып табылады.

Ақырында кедергілік реттеуіш органдардың бір жұмыстың ортасының тасқынының үзіліссіз басқару реттеуші операциялары арқылы ТС жүзеге асады.

Бақылау сұрақтар

2.21. Қандай техникалық ақы-пұлдар үдеріске деген толассыз реттеуіш әсерлерді белгілі нысанға келтіреді?

2.2.2. Кедергілі реттеуіш органның сындарлы техникалық мінездемелері.

2.2.3.Басқарманың қандай операциясы мен кедергілі реттеуші органдарды жүзеге асады?

2.2.4. «А» приложениясынан ТО қандай кедергілі реттеуші органдарды орындайтынын қарастырдық?