12.Ά адренотежегіщтер.Жіктелуі. Фармакологиялық сипаттамасы.Қолдану көрсеткіші.Жанама әсері.

ά ₁ ά ₂ адренорецепторларды тежейтін синтетикалық препараттарға: фентоламин, тропафен.

Фентоламин – имидозолин туындысы. Айқын бірақ қысқа (көк тамырға 10-15 мин)

Жанама әсері: тахикардия (пресинаптикалык ά ₂ – адренорецепторлардың тежелуіне байл), АІЖ моторикасын жоғарылатады, асқазан бездері секрециясын күшейтеді, АІЖ нашар сіңеді, бүйрек арқылы шығарылады.

Тропафен – т-ның күрделі эфирі ά – адреноблокоторлық және атропин тәрізді қасиеті бар, артериялық қысымды төмендетеді, тахикардия шақырады.

ά – адреноблокоторлардың қажетті әсерінің бірі – шеткі тамырларды кеңейтеді.

Қолдану көрсеткіші: қан айналым бұзылыстарында (эндартерит, рейно ауруы), артериолдар спазма болған шоктарда (геморрагиялық, кардиогендік). Кейде гипертензивті кризде қолд.

13.Симпатомиметикалық және симпатолиттік дәрілер. Жіктелуі. Фармакологиялық әсері. Қолд көрсеткіші. Жанама әсері.

ά – β адренорецепторларды тікелей емес ынталандыратын симпатомиметиктерге алколоид – эфедрин. Солға бұрушы изомер.

Әсері: адреналинге ұқсас жүрек қызметін ынталандырады. Артериялық қысымды жоғарылатады. Көз қарашығын кеңейтеді, қаңқа бұлшықеті тонусын жоғарылатады, гипергликимия шақырады. Адреналиннен айырмашылығы әсері баяу дамиды және ұзаққа созылады. Қайталап енгізгенде – тахифилаксия дамиды, ОЖЖ ынталандырады, ішке енгізгенде біраз бөлігі дезаминденеді. 40% өзгермеген түрде бүйрек арқылы шығарылады.

Қолд: Бронхолитик түрінде, кейде артериялық қысымды жоғарылату үшін. Мұрын бітелуінде артровентрикулярлы тежелуде, офтольмологияда көз қарашығын кеңейту үшін. ОЖЖ қозд қабілеті кейде нарколепсияда қолд.

Симпатолитиктер адренергиялық талшықтардың варикозды кеңеюлер деңгейінде қозудың берілуін бұзады, әсері пресинаптикалық.

Белсенді симпатолитиктер – октадин (гуанидин сульфаты, исмелин, изобарин) жатады. Айқын симпатолитикалық қасиеті бар раувольфия өсімдігі алкалойды – резерпин препараты. Ол индол туындысы.

Әсері: ОЖЖ және бүйрек үсті милы қабатының катехоломиндеріне аз әсер етеді. Баяу дамитын артериялық қысымды төмендетеді, брадикардия дамиды. Көз қарашығын тарылтады, көз іші қысымды басады. АІЖ моторикасын жоғарылатады. Резерпин – жүректе, тамырда, бүйрек үсті безі милы қабатында норадреналинді төмендетеді. ОЖЖ тежейді.

Қолд: гипертониялық ауруларда. Октадин гипертензияға қарсы зат ретінде резерпинге қарағанда тиімді. Октадинді глаукомада қолд. Бейімделу баяу дамиды.

Жанама әсері: ішек моторикасының (жиі диарея), ас қорыту бездері секрециясының (асқазанның) жоғарылауы мен, брадикардия. Құлақ тұсындағы бездер ауруы, мұрын қуысының шырышты қабатының ісінуі, ағзада сұйықтықтың кідіруі болады. Гипертониялық ауруларды емдеуде ортастатикалық коллапсты октадин шақырады. Резерпинді қолд – ұйқышылдық, жалпы әлсіздік. Ұзақ қолд дипрессия, экстра пирамидалық бұзылыстар.

14.Наркозға арналған дәрілер. Жеке препараттардың ерекшелігі. Қолд. Асқанауы.

Сезімталдық және рефлекторлық реакцияларды басу мен, қаңқа бұлшық еті тонусін төмендету мен жүретін ОЖЖ қайтымды тежелуі. Афферентті импульстердің берілудің бұзылуы, қыртыс – қыртыс асты байл, аралық ми, орталық ми, жұлын қызметін өзгертеді.

Наркозға арналған заттар практикада қолд байл: