I Резорбтивті әсері үшін қолданылатын препараттар(асқазан- ішек жолдарынан жақсы сіңетіндер)

А Ұзақ емес әсер ететіндер (4-6 с): сульфадимезин, этазол, сульфазин, уросульфан.

Б Ұзақ уақыт әсер ететіндер (12-24 с): сульфапиридозин, сульфадиметоксин

В Өте ұзақ уақыт ә е(≥ 7кун): сульфален

II Ішек қуысына әсер ететін препараттар (асқазан-ішек жолдарынан нашар сіңетіндер): фталазол

III Жергілікті қолд.препараттар:сульфацил-натрий,cульфазиннің күміс тұзы.

Қолданылу көрсеткіштері:

I Резорбтивті әсері үшін қолданылатын с: кокктармен шақырылған инфекцияларда, менингитте, тыныс алу мүшелерінің аураларында, зәр шығару жолдарымен өт жолдары ауруларында және т.б. инфекцияларда қолд. ЖӘ: дисп.бұзылыстар, бас ауыру, әлсіздік, ОЖЖ жағынан бұзылыстар, анемия, тромбоцитопения, сирек аллергия,тері бөртпесі,қызба.

II Ішек қуысына әсер ететін с: бациллярлы дизентерия, энтерколит, операциядан кейін ішек инфекциясының алдын алу үшін қолд. ЖӘ:уыттығы төмен,жанама әсерді шақырмайды.

III Жергілікті қолд.с: көз инфекцияларында(коньюктивит, блефарит), қасаң қабықтың ойық жарасында, жұқпалы және күйік жараларында қолданылады. ЖӘ: жоқ.

Сульф. триметоприммен біріктірілген препараттары: жұптасқан перп.ң микробқа қарсы белсенділігі жоғары, бактерицидтік әсер көрсетеді.

Бактрим(сульфаметаксазол+триметоприм)- бактерияға қарсы жоғарғы әсер көрсетеді.ЖӘ:дисп.бұзылыстар,бөртпе,есекжем,қышыма,лейкопения, тромбоцитопения. Қарсы к: 6жасқа дейінгі балалар, жүктілік кезінде.

Лидаприм(сульфаметрол+триметоприм),сульфатон(сульфамонометоксим+триметоприм)Потесептил(сульфадимезин+триметоприм) әсерлері бактримға ұқсас.

33. Синтетикалық бактерияларға қарсы дәрілер.

Хинолон туындыларының қатарына-налидикс қышқылы жатады. Препарат асқазан-ішек жолдарынан жақсы сіңеді, бүйрек арқылы шығарылады. Ішек таяқшасымен, протеймен және басқа да микроорганизмдермен шақырылған зәр шығару жолдарының инфекцияларында қолд. ЖӘ: дисп.бұзылыстар, аллергиялық р, көрудің нашарлауы,бас ауыру, тұрақтылық. Қарсы к: бауыр,бүйрек ауруларында, жүктіліктің 3 айында, 2 жасқа толмаған балаларға болмайды.

Құрамында фтор атомы бар хинолон туындысы-фторхинолон. Ол асқазан-ішек жолдарынан жақсы сіңеді, гематоэнц.тосқауылдан жақсы өтеді, бүйрек арқылы шығарылады. ЖӘ: дисп.бұзылыстар, тері бөртпелері, бас ауыру, бас айналу, ұйқысыздық. Жалпы фторхинолондарды науқастар жақсы көтереді.Қарсы к: жүкті және бала емізетін, 18 жасқа дейінгі науқ.тағайындауға болмайды.

Жаңа фторхинолондарға моксифлоксацин жатады. Препарат ішектен жақсы сіңеді. Қан сарысуымен 48% байланысады,бауырда 50% метаболизмге ұшырайды,бүйрек арқылы, өтпен ішекке түсу арқылы шығарылады. ЖӘ: дисп.бұзылыстар. Сонымен қатар жаңа фторхинолондарға гатифлоксацин,гемифлосацин, левофлоксацин жатады.

33. Глюкокортикоидтар.

Табиғи гормондардың және олардың эфирлерінің препараттары: Гидрокортизон, гидрокортизон ацетаты.

Синтетикалық препараттар: преднизолон, дексаметазон, синафлан, беклометазон, триамцинолон, флуметазон пивалаты.

Глюкокортикоидтар зат алмасуына, май алмасуына,су- тұз алмасуына әсер етеді. Олар қабынуға қарсы зат ретінде де қолданылады,с.қ. ревматизмде, тері қабынуында(экзема), аллергиялық р, және тб ауруларда қолд.

ЖӘ: қан жасау өзгереді,бүйрекүсті безінің жетіспеушілігі,эйфория.

Гидрокотизон- парентералды және жағылма түрінде тағайындайды. Бүйрек жетіспеушілігінде гидрокортизон гемисукцинаты пайдаланылады оны көктамырға енгізеді.

Преднизолон- қабынуға қарсы белсенділігі гидрокортизоннан 3-4 есе артық.Дексаметазон гидрокортизоннан 30 есе белсенді,оған ұқсас препарат бетаметазон.Триамцинолон гидрокортизоннан5 есе белсенді. ЖӘ: бұлшықет атрофиясы, тәбет жоғарылауы, депрессия.

Синафлан мен флуметазон пивалатықабынуға қарсы және аллергияға қарсы белсенділіктері жоғары. Оларды крем түрінде қолд. ЖӘ: суперинфекция.

35.Туберкулезге қарсы заттар:

А Синтетикалық заттар: изониазид, этамбутол, ПАСҚ, бепаск, этионамид, протионамид, пиразинамид, тиоацетазон.

Б Антибиотиктер:рифампицин, стрептомицин, циклосерин, канамицин, флоримицин.

• I топ. Тиімділігі жоғары препараттар:изониазид, рифампицин.

• II топ.Тиімділігі орташа препараттар: этамбутол, стрептомицин, этионамид, протионамид, пиразинамид,канамицин, циклосерин, флоримицин.

• III топ.Тиімділігі төмен препараттар: тиоацетазон, ПАСҚ.

I Изониазид- туб.бардық түрінде, серозды қуыстарды жуу үшін пайд.

ЖӘ: нейротоксикалық әсер, көру жүйесінің төмендеуі, ОЖЖ(ұйқысыздық, тырысу, псих.бұзылыстар, есте сақтау)бұзылуы, ауыз құрғау, лоқсу, іш қату, жеңіл анемия.

Рифампицин- туб.барлық түрлерін емдеу.

ЖӘ: бауыр қызм.бұзылуы, лейкопения,диспепсиядық бұзылыстар, зәрдің, қақырықтың, көз жасының қызыл түске боялуы.

II Синтетикалық заттар: жалпы әсері РНҚ синтезін тежейді, туб қарсы.

ЖӘ: көрудің бұзылуы(қызыл мен жасыл түсті ажырата алмауы), дисп.бұзылыстар,аллерг.реакциялар, ОЖЖ бұзылыстары. Қарсы к: бауыр ауруы.

Антибиотиктер:туб.белсенді әсер көрсетеді, белок синт.бұзады, бактериоцидтік әсер көрсетеді.ЖӘ: псих.бұзылыстар, бас ауыру, бас айналу, дірілдеу, тырысу, депрессия, құлақ шулауы, естудің бұзылуы. Қарсы к:бауыр ауруы.

III Синтетикалық заттар: Туберкулез микобактериясына бактерицидтік қасиет көрсетеді. ЖӘ: диспепсиялық бұзылыстар, кристаллурия, гепатит, зоб, аллергиялық р, терілік қызба. Қарсы к: бүйрек, бауыр аурулары.

36. Вирустарға қарсы заттар. Олардыалу инфекция терапиясыныңішіндегіеңқиыны.

Синтетикалық заттар:

• Нуклеозидтердің аналогтары:зидовудин, ацикловир, видарабин, ганцикловир,трифлуридин, идоксуридин.

• Пептидтер туындысы:саквинавир

• Азамантан туындысы: мидантан, ремантадин

• Индолкарбон қышқ. туындысы:арбидол

• Фосфонқұмырсқа қышқ. туындысы: фоскарнет

• Тиосемикарбазон туындысы: метисазон

Биологиялық заттар: Интерферондар

Соңғы жылдары ретровирус препараттарына көңіл бөлінуде (ЖИТС емдеуде қолд). Ретровирустарға қарсы препараттар: