Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Учебник по татарскому языку (Мухаммадия).doc
Скачиваний:
1
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
989.7 Кб
Скачать

Русия ислам университеты

Русия ислам университеты оештыру идеясе мөселман зыялылары арасында күптәннән яшәп килсә дә, аны тормышка ашыру моннан ун ел элек кенә мөмкин булды. 1998 елда барлыкка килгән университетның оештыручылары – Татарстан Җөмһүрияте Мөселманнарының Диния Нәзарәте, Русия Мөфтиләр Шурасы һәм Татарстан Фәннәр Академиясенең Шиһабетдин Мәрҗәни исемендәге Тарих Институты. Университетның нигезенә нәкъ менә шушы дин һәм фән берлеге салынган. Шушы рәвешле барлыкка килгән Русия ислам университеты ислам фәннәре һәм гарәп теленнән тыш дөньяви фәннәр дә укытыла торган тәүге уку йорты булды. Монда югары әзерлекле имамнарны гына түгел, алдынгы ислам теологларын, дин белгечләрен, гарәп теле белгечләрен әзерләү дә күздә тотыла.

Университетның төп бурычлары ул – Русиядә яңа буын мөселман зыялыларын формалаштыру, мәгариф өлкәсендәге традицияләрне торгызу, мөселман халыкларының әхлакый, рухи кыйммәтләрен кире кайтару.

Бүгенге көндә югары уку йорты эшчәнлегендә Изге Коръән һәм Пәйгамбәребез Мөхәммәд (с.г.в.) сөннәтенә салынган югары әхлакый идеалларга тәңгәл рәвештә тәрбияләү иң мөһим рольләрдән санала.

Татарстан хөкүмәте тарафыннан университет һәрдаим ярдәм тоеп яши. Җөмһүриятебез Президенты Минтимер Шәрип улы Шәймиев та, премьер-министр Рөстәм Нургали улы Миннеханов та әлеге уку йортына игътибарларын юнәлтәләр, ислам югары белеме үсешенә һәр яклап ярдәм итәләр.

Хәзерге көндә Русия ислам университеты белем бирү эшчәнлеген дини һәм дөньяви программаларга нигезләнгән федераль лицензиягә ия. Дини белем бирү ислам фәннәре факультетында “Коръән фәннәре” һәм “Шәригать фәннәре” белгечлекләре, ә дөньяви фәннәр бирү исә “Теология” юнәлешендә алып барыла.

2008 елдан университетны тәмамлаучыларга Дәүләт дипломы бирелә башлау да мөһим вакыйгага әверелә.

Русия ислам университетын оештыруда һәм аның актив эшчәнлегендә беренче ректор вазифасын башкарган (1998 елдан – 2006 елга кадәр) – Татарстан Диния Нәзарәте рәисе, мөфти Госман хәзрәт Исхаков булды.

2006 елдан Русия ислам университетын Татарстан Республикасы Фәннәр Академиясе әгъза-корреспонденты, сәясәт фәннәре докторы, ислам белгече, профессор Рәфыйк Мөхәммәтша улы Мөхәммәтшин җитәкли.

Бүгенге көндә Русия Ислам университеты ике факультеттан гыйбарәт – Теология һәм Ислам фәннәре, Коръән хафизлар әзерләү үзәге, Ислам финанслары һәм ислам икътисад үзәге.

? Сорауларга җавап бирегез (ответьте на вопросы):

1. Русия ислам унивепситеты кайчан ачылган?

2. Университетның оештыручыларын атагыз?

3. Хәзерге вакытта университетта нинди факультетлар бар?

4. Русия ислам университетының бүгенгесе турында сөйләгез?

5. Университетта нинди фәннәр укытыла?

6. Университетта кайсы белгечләр әзерләнә?

Биремнәр (задания)

1. Просклоняйте и переведите слова в прошедшем категорическом времени следуя образцу:

Образец: бара

Единственное число Множественное число

Мин бардым (я ходил) Без бардык (мы ходили)

Син бардың (ты ходил) Сез бардыгыз (вы ходили)

Ул барды (он ходил) Алар бардылар (они ходили)

уйла, кер (входи), укы, яз (пиши), сөйлә, эшлә, сана, күзәт, бар (иди).

2. Просклоняйте слова прошедшего категорического времени в отрицательном аспекте: уйла, сөйлә, кара (смотри), укы

3. Переведите на татарский следующие предложения (түбәндәге җөмләләрне татарчага тәрҗемә итегез):

1) В понедельник я ходил в библиотеку.

2) Во вторник ты ходил в музей.

3) В среду он поехал в Москву.

4) В четверг мы слушали лекцию.

5) В пятницу вы приехали из Мурманска.

6) В субботу они сдавали зачет.

7) В воскресенье я готовился к экзамену.

4. Җөмләләр төзегез (составьте предложения)

1) аларның, зур, матур, өйләре, һәм;

2) яши, минем, Әлмәттә, гаиләм;

3) барасыңмы, лекциягә, син бүген?

4) сигездә, сәгать, беренче, лекция, башлана;

5) бетә, беренче, минутта, унынчы, лекция, егерме;