2)Толық ток заңдылықтарын жалпы-лай келіп,Максвелл оның теңдеуі мы-на түрде ұсынды:
Себебі толық ток
Сонымен бұл өрнек магнит өрісінің қозғалыстағы заряд арқылы немесе айнымалы электр өрісі арқылы қоза-тындығын көрсетеді.3)Максвелдің үшінші теңдеуі ди-электриктегі электр өрісіне арналған:
Яғни,бұл өрнек еркін зарядтардың қо-сындысын қамтитын кез келген тұйық контурдан өтетін векторлар ағынына арналған Остроградский-Гаусс теоре-масы. 4)бұл теңдеу айнымалы магнит өрісіне арналған Остроградский-Гаусс теоремасы түрінде беріледі:
Сонымен,Маквелл теңдеулерінен мы-надай қорытынды жасауға болады: Электр өрісі зарядтардың не айныма-лы магнит өрісінен пайда болуы мүм-кін;сол сияқты магнит өрісі дене тогы бар өткізгіштің немесе айнымалы эле-ктр өрісінің әсерінен қоза алады. Сөй-тіп,электр және магнит өрістері бір-бірімен өте тығыз байланысқан құйынды өрістер туғызады.
Электр және магнит өрістерінің салыстырмалығы.
Максвелл теңдеулері қозғалмайтын К инерциялық жүйеден v жылдам-дықпен К’ инерциялды емес жүйеге өткенде электр және магнит өрісін си-паттайтын Е және В векторлары бы-лай өзгереді:
;
;
;
;
Электромагниттік сәуле шығарудың затпен өзара әсерлесуінің кванттық табиғаты. Спонтанды және еріксіз сәуле шығару. Лазер физикасының элементтері. Кванттық көшу- квант жүйесінің секірмелі тірде бір энергетикалық күйден екінші күйге өтуі.
Спонтанды сәуле шығару сыртқы әсерге байланыссыз, өздігінен сәуле шығару. Шығарылған сәулелер когерентті емес. Атом жоғары күйден қздігінен төмен түседі.
Еріксіз сәуле шығару- сыртқы әсердің ықпалынан сәуле шығару, шығарылған сәулелер толқынының жиілігі, фазасы, поляризациясы атомға түсетін толқынмен дәл болады, былайша айтқанда когерентті. Атом жоғарғы деңгейден еріксіз төменгі күйге көшеді.
Сәуленің еріксіз жұтылуы- сыртқы әсердің ықпалынан түскен сәуле жұтылып, атом жоғарғы күйге көшеді. Жұтылу еріксіз сәуле шығару процесіне керісінше процесс. Атом төменгі күйден жоғары күйге көшеді.
Лазер- оптикалық сәуле шығаратын кванттық генераторлар көзі. Ультра күлгін, көрінетін және инфроқызыл сәулелер аралығын қамтиды.
Лазерді алу үшін мынадай мәселелерді шешу керек:
Инверсиалық қоныстануыө бар активті зат болуы тиіс.
2)Кері байланыс болуы тиіс, оны айналар арқылы жүзеге асырады оларды оптикалық резонатор деп атайды.
3)Ортаның күшейту коэф бірден кем болмауы тиіс.
Элементар бөлшектер және олардың классификациясы. Олардың әсерлесу типтері. Бөлшектердің өзара түрлену олардың өмір сүруінің басты шарты болып табылады. Элементар бөлшектер-барлық алғашқы материяны құрайтын, әрі қарай бөлінбейтін бөлшектер. Элементар бөлшектер 4 топқа бөлінеді: фотондар, лептондар, мезондар ж/е бариондар. Элементар бөлшектер 4 әсерлесу күштерінде қатысады: күшті (ядролық), электромагниттік, әлсіз ж/е гравитациялық күштер.
Фотондар-жарық кванты, электромагниттік ж/е гравитациялық (күштерде) әсерлесулерінде қатысатын бөлшек. Массасы ж/е заряды жоқ, нолге тең.
Лептондар-жеңіл бөлшектер,тек күшті әсерлесуінде қатыспайтын бөлшектер. Лептондар спині жарты бүтін сондықтан Пали принципіне бағынып, фермиондар қатарын түзейді.
Мезондар-массалары лептондар ауырлау да бариондардан жеңілдеу, барлық әсерлесуіне қатысатын, орнықсыз бөлшектер. Спиндері нөл сондықтан бозондар қатарын түзейді.
Бариондар-массалары аур бөлшектер, барлық әсерлесуінде қатысады,протоннан басқалары орнықсыз бөлшектер. Бариондар қасиеттеріне орай нуклондар мен гиперондар болып 2ге бөлінеді. Спиндері жарты бүтін, сондықтан фермиондар қатарын түзейді
Ядроның байланыс энегиясы.Массалық ақау-нуклондардан ядро түзелгенде оның массасы азаяды, яғни ядроның массасы оны қараушы нуклондардың массаларынан аз болады.
[Zmp+(A-Z)mn]>Me
Δm=[(Zmp+(A-Z)mn)-Mя]
Ядролық күштер тартылыс күштері болғандықтан, осындай зор тартылыс күшімен әсерлескен бөлшектердің потенциалдық энергиясы өте үлкен болады. ал энергия мен массаның өзара байланыста болатыны Эйнштейннің мына формуласынан E=mc² белгілі. Яғни, энергияның сақталу ж/е түрлену заңдарына байланысты массаның өзгерісіне сәйкес энергияда өзгеріп отырады. Ядроның түрленуі кезінде белгілі бір энергия бөлініп шығады. Олай болса атом ядросы түзелгенде н/се ыдырағанда қажетті энергияның бөлінуін ядронын байланыс энергиясы д.а.
Eб=Δ mc²
Eб=[(Zmp+(A-Z)mn)-Mя] *c²
