Дәріс 4. Компьютерлік графика негіздері.

1. Компьютерлік графика ұғымы.

2. Растрлік және векторлық графика ұғымы.

3. Түрлі түсті моделдер.

Графикалық редактор – графикалық бейне түрiндегi суреттердi салуға және оларды өңдеуге арналған арнайы бағыттағы программа. Қазiргi кезде нүктелiк (немесе растрлық) және векторлық деп аталатын графикалық редакторлардың екi түрi белгiлi. Нүктелiк графикалық редакторларда кез келген сурет пиксельдер деп аталатын нүктелерден тұратын кiшкене бейнелер (мозаика) арқылы салынады, ал нүктелердiң әрқайсысы түрлi түске бояла алады.

Paint (Paintbrush)- Windows жүйесiнiң стандартты программалар тобына кiретiн қарапайым нүктелiк графикалық редактор. Paint өзiнiң мүмкiндiктерi жағынан профессионалды графикалық редакторлардан бiршама төмендеу болғанымен ол едәуiр күрделi әрi тартымды, түрлi-түстi және ақ-қара суреттердi, схемаларды, сызбаларды (чертеждер) даярлауға мүмкiндiк бередi. Бұл редакторды игеру онша қиын емес, оның құрамында сурет салу, сызу және оларды өңдеуге арналған стандартты қарапайым аспаптар жиыны бар, дайындалған бейнелер файлдардың кең тараған графикалық форматында сақталады.

Редакторды iске қосу үшiн (Windows 3.х) «Реквизиттер» тобындағы Paintbrush белгiсiн таңдаңыздар.

Ал, Windows хр жүйесiнде Iске қосу – Программалар- Стандартты- Paint командалар тiзбегiн орындасақ, экранда программаның терезесi пайда болады. Оның құрамында бiзге осыған дейiнгi таныс элементтермен (жұмыс аумағы, меню мен тақырып жолдары) бiрге бiрсыпыра жаңа элементтер де бар.

Терезенiң сол жақ шеткi қабырғасын аспаптар тақтасы орналасқан. Одан сiздер Paint-та кездесетiн барлық сурет салу аспаптарын көре аласыздар. Кез келген аспаптарды таңдау үшiн соның белгiсiне тышқан курсорын жеткiзiп, оны шерту жеткiлiксiз. Осында екйiн таңдап алынған аспаптың бейнесi (шартбелгiсi) айқын түстен ерекшеленедi.

Терезенiң төменгi жақтауы бойымен түстер палитрасы орналасқан. Paint-та бiр уақытта екi түспен сурет салуға болады: қалам түсiмен (мұнан былай оны қысқаша негiзгi түс деп айтамыз) және фон түсiмен (мұнан былай оны фондық деп айтамыз). Палитраның сол жақ шетiнде бiрi екiншiсiнiң iшiне орналасқан кiшкене екi тiктөртбұрыш тұр, осылардың үстiнгiсi – негiзгi түстi, ал астыңғысы – фондық түстердi көрсетедi. Кез келген сәтте түстердi өзгерту мұмкiндiгi бар. Ол үшiн курсорды палитрадағы жаңа түске апарып, тышқанның сол жақ батырмасын шерте отырып негiзгi түстi, ал оң жақ батырмасын басу арқылы – фондық түстi өзгертуге болады.

Аспаптар тақтасынығ төменгi жағында сызықтар қалындығын анықтайтын терезе орналасқан. Сызықтар қалындығын таңдап алған соң, соның көмегiмен түзу сызықты, доғаларды, тiктөртбұрыштар мен эллипс контурларын сызуға болады. Сызықтың қалындығы сондай-ақ мыналарға да әсер етедi:

• аэрозоль балонының сыясының енi;

• өшiргiш (ластик) енi;

• бояуш немесе қылқалам (кисть) енi.

Жұмыс аумағы – салынатын графикалық бейне орналаса алатын экранның тiктөртбұрышты ауданы (бөлiгi). Егерде мөлшерi жұмыс аумағынан да үлкен сурет салынса, онда терезе шеттерiнде жылжу сызғыштары пайда болады. Олар экран бетiнде жылжи отырып, бейненiң кез келген бөлiгiн көруге мүмкiндiк бередi. Ал егер жұмыс аумағынан кiшi сурет салынса, онда ол терезенiң жоғарғы сол жақ бұрышында қара жақтаулармен қоршалып көрсетiлетiн болады.AutoCad-пен жұмыс: