Файлды немесе буманы iздеу
1. Iске қосу (Пуск) батырмасын басып, Iздеу (Пойск) бөлiмiн таңдаңыз (1-сурет);
2. Файлдар және бумалар (файлы и папки) командасын таңдаңыз;
3. Атау (Имя) өрiсiнде iздестiрiлген файлдың атауын немесе аталудың бастапқы әрiптерiн енгiзiңiз.
Егер атау белгiсiз немесе iздестiрудi қосымша шарттармен жүргiзу қажет болса уақыт өзгерту және қосымша салымын қолдану қажет.
Iздестiрудi бастайтын терезенi iске қосу үшiн (Обзор) батырмасын басу қажет.
4. Iздеу (найти) батырмасын басыңыз.
Мәтiндi iздеу өрiсiнiң қосымша салымы арқылы (Искать текст) берiлген
текст бойынша файлды iздеу мүмкiндiгi бередi.
1-сурет «iздеу» терезесiнiң жалпы көрiнiсi.
Жақын арада қолданылған құжатты ашу жолы:
1. Iске қосу (Пуск) батырмасын басып құжаттар қатарын таңдаңыз.
2. Одан кейiн керектi құжат таңдаңыз.
Бiрақ кейбiр программалар құжаттар менюiнде ашық құжаттар атауларын орналастырмайды. Сондықтан керектi құжат жоқ болса, негiзгi менюде iздеу командасын пайдаланыңыз (Алдынғы пункты қарау).
Компьютердiң мазмұнын көру үшiн:
1. Менiң компьютерiм белгiшесiн 2 рет басыңыз.
Нәтижесiнде менiң компьютерiм терезесi ашылады (2-сурет)
2. Керектi дискiнiң белгiшесiн 2 рет басыңыз.
Нәтижесiнде дискiдегi барлық программалардың мазмұнын сақтайтын файлдар мен қапшықтар терезеде бейнеленедi.
3. Егер файлды немесе қапшықты ашу немесе программаны iске қосу қажет болса, онда керектi объектiнi 2 рет басыңыз.
4. Ағымдағы буманы ашу үшiн құрал-саймандар панелiндегi батырманы немесе Backspace пернесiн басыңыз.
2-сурет. Менiң компьютерiм терезесiнiң жалпы көрiнiсi.
Егер, құрал-саймандар панелi көрiнбесе Түр (Вид) менюiнен құрал-саймандар командасын таңдаңыз.
Компьютерде бума құрылымын толық көруге Windows жүйесiнiң сiлтеушi программасы мүмкiндiк бередi. Оны iске қосу үшiн негiзгi меню Iске қосу (Құжат) – құжаттар – сiлтеушi бөлiмiн таңдаңыз.
Жаңа буманы (файлды) құру
Сiлтеушi терезесiнде бума құратын буманы екпiндi етiңiз.
Файл – Құру – Бума (файл). Терезе жаңа атаумен бума (файл) пайда болады.
Белгiшедегi берiлген атауды өзгертiңiз.
Файлды немесе буманы көшiрудегi әрекет:
1. Менiң компьютерiм бумасында немесе сiлтеуiш тересiнде керек файлды немесе
буманы ерекшелеңiз.
2. Файл менюiнде көшiру бөлiмiн таңдаңыз.
3. Көшiрменi орналастыратын дисктi немесе буманы ашыңыз.
4. Түзету (Правка) менюiнен кiрiстiру (Вставить) командасын таңдаңыз.
Бiрнеше файлдарды немесе бумаларды ерекшелеу үшiн CTRL пернесiн басып тұру қажет.
Файлды (буманы) жылжыту.
Менiң компьютерiм немесе бағыттауыш терезесiнде қажет файлды немесе буманы ерекшелеңiз.
Түзету (Правка) менюiнен қиып алу командасын таңдаңыз.
Объектi орналастыруға арналған буманы ашыңыз.
Түзету (Правка) менюiнен кiрiстiру командасын таңдаңыз.
Объектiлердi (файл немесе буманы) жою
Менiң компьютерiм бумасында немесе бағыттауыш терезесiнде жойылатын файлды немесе буманы ерекшелеңiз.
Түзету (Правка) менюiнен жою командасын таңдаңыз.
Егер объектiлер қате жойылша, онда оларды қоржыннан қайта қалпына келтiруге болады. Жойылған файлдар қоржыннан толық жойылғанша сақталынады. Объектiлердi жою үшiн жылжыту операциясын қолдануға болады. Мауыстың көмегiмен файлдың немесе буманың белгiшесiн қоржынға жылжыту кезiнде SHIFT пернесiн басып тұру керек. Онда объект қоржынға орналастырылмай жойылады.
Бiрнеше объектiлердi қалпына келтiру үшiн оларды ерекшелеуде CTRL пернесiн басып тұрыңыз.
Файл менюiнен қалпына келтiру (Восстановить) командасын басыңыз.
Буманы жою кезiнде қоржындағы бума iшiндегi барлық файлдар салынады. Жойылған буманың iшiндегi файлды қалпына келтiру барысында бiрнеше буманың өзi қалпына келтiрiледi.
Файлды иiлгiш магниттiк дискiге көшiру:
Дискетаны дискжетекке орналастыру.
Сiлтеушi терезесiнде керек файлды немесе буманы ерекшелеңiз.
Файл менюiнде жөнелту (Отправить) командасын таңдап көшiрме жүргiзетiн дискiнi көрсетiңiз.
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС № 4
Каталогтармен жұмыс істеу: құру, атын өзгерту, өшіру, көшіру, орнын өзгерту. Файлдармен жұмыс істеу командалары. Norton Commander- ақпараттық терезенің панельдерімен жұмыс істеу. Каталогтармен, файлдармен жұмыс істеу.
Мақсаты: Дискілермен жұмыс жасай білуге үйрету, дискіні форматтау, диск бетіндегі физикалық ақауларды тексеру, дискіні, бумалар мен файлдарды вирусқа тексеру, архивтеу программаларын пайдалана білу дағдыларын қалыптастыру .
Негізгі ұғымдар:
Дискіні форматтау – операциялық жүйе және оның қосымшалары дискіге мәліметтер мен программаларды жазатындай, оқитындай және т.б. әрекеттерді орындайтындай жағдайға келтіру үшін оның бетін саны шектеулі секторларға, жолдарға бөлу, яғни дискінің бетін жұмысқа даярлау.
Дискіні тексеру стандарт қызметші программа (Проверка диска) көмегімен дискінің файлдық жүйесіндегі қателерді, секторлардағы ақауларды табуды және оларды жөндеуді білдіреді.
Дискіні дефрагментациялау стандарт қызметші программа (Дефрагментация диска) арқылы, компьютер жұмысының өнімділігін арттыру үшін, бір дискі көлемінде шашырай орналасқан файлдың бөліктерін бір-біріне жақын облыстарға жылжытып, дискідегі үзік-үзік орналасқан бос облыстарды жоюды қамтиды.
Архивтеу программалары – көлемі үлкен файлдарды сығып, көлемін кішірейтіп архивке орналастыруды білдіреді. Бұл тәсілдің файлдарды сақтаушы құрылғыларға көшіруде, желі арқылы тасымалдауда өте маңызды практикалық мәні бар. Файлдарды архивтеу үшін және архивтелген файлды қайтадан қалпына келтіру үшін арнайы архивтеу программалары қолданылады. Кең тараған архивтеу программаларына WINZIP, ARJ, WINRAR және т.б. программалары жатады. Файлды архивтеуде қандай программа қолданылса, оны қалпына келтіруде де тап сол программа қолданылуы қажет.
Компьютерлік вирустар – бұл дискідегі мәліметтердің бұзылуына, соның нәтижесінде компьютер жұмысында түрлі ақаулардың болуына себебін тигізетін, шағын көлемдегі файл түрінде болатын, арнайы жазылған компьютерлік программалар. Қазіргі ақпараттық технологиялар индустриясында вирустық программалардан қорғану маңызды мәселелердің бірі. Компьютерді вирустық программалардан қорғау үшін арнайы антивирустық программалар деп аталатын програмалар қолданылады. Олардың қызметі- компьютерлік вирустарды ұстап алу, іздеп тауып алу, жою, т.б. және олардың қызметі үнемі жетілдіріліп отырады. Кең тараған антивирустық программаларға Doctor Web, AVP, Norton Antivirus жатады.
Жаттығу жұмыстары:
1-жаттығу. Дискетаны форматтау.
Дискетаны салыңыз, әрі қарай
Проводник программасын немесе Мой компьютер бумасын пайдаланып Диск 3,5 (А:) белгісін тауып, белгілеп алыңыз.
Жоғарғы мәзірдегі Файл -> Форматировать командасын немесе контекстік мәзірдегі (тышқанның оң жақ батырмасын шерту арқылы шақырылатын мәзір) Форматировать командасын орындаңыз.
Пайда болған терезеде өзіңізге қажет шарттарды (мысалы, форматтаудың түрі Полное немесе Быстрое) қабылдаңыз да, орындауға жіберіңіз.
Ескерту!!! Форматтау сол дискідегі барлық мәліметтерді жояды.
Дискіге бірнеше объектілерді (бумалар, файлдар) көшіріңіз.
Дискідегі бос орынды қараңыз, ол үшін
Тышқанның көрсеткішін Диск 3,5 (А:) белгісіне апарыңыз, сол кезде экранда дискінің көлемі және ондағы бос орынның көлемі туралы мәлімет шығады немесе
Диск 3,5 (А:) дискісінің контекстік мәзіріндегі Свойства командасын орындау керек.
2-жаттығу. WinZip архивтеу прораммасын пайдалану
1. Өз бумаңызда Архив1 деп аталатын бума құрыңыз.
2. Құрылған Архив1 бумасына архивтеуге қажет файлдарыңызды, бумаларыңызды орналастырыңыз. Архив1 бумасының көлемін тексеріңіз, жазып алыңыз.
3. Құрылған Архив1 бумасының белгісінде тышқанның оң жақ батырмасына шертіңіз және пайда болған контекстік мәзірден Добавить в архив командасын орындаңыз.
4. Архивтеу параметрлерін көрсетіңіз (архивтің аты Doc.zip)
5. Архивтелген буманың көлемін жазып алған бастапқы бума көлемімен салыстырыңыз.
6. Өз бумаңызда Архив2 деп аталатын жаңа бума құрыңыз.
7. Doc.zip архивінен *.doc кеңеймелі файлдарды алып Архив2 бумасына орналастырыңыз, ол үшін
Архивтелген бума белгісіне екі рет шертіңіз де, пайда болған терезедегі (архиватор терезесі) саймандар панелінен Найти командасын орындаңыз.
Искать командасының терезесіне ізделінді файлдың аты немесе шаблоны (кеңеймесімен қоса) жазылады да орындауға жіберіледі.
Результаты поиска терезесіндегі шыққан файлдардың бәрін белгілеңіз және Извлечь в командасын орындаңыз.
Пайда болған терезеде қалпына келтірілген файлдар барып орналасатын Архив2 бумасының маршруты көрсетіледі және ОК орындалады.
8. Архив2 бумасын дискетаға көшіріңіз.
3-жаттығу. Дискіге қызмет көрсету.
Дискетаның ( Диск 3,5(А:)) жұмыстық бетін тексеру. Ол үшін :
Мой компьютер терезесінен Диск 3,5(А:) белгілеп алынады.
Осы терезенің Файл мәзірінен немесе контекстік мәзірден Свойства командасы орындалады.
Пайда болған терезедегі Сервис жапсырмасының тобындағы Проверка диска бөліміндегі Выполнить проверку командасы орындалады.
Параметры проверки диска тобындағы Проверять и восстанавливать поврежденные сектора тұсына тышқанмен шертіп белгі қойыңыз., орындауға жіберіңіз.
4- жаттығу: Дискетаны вирусқа тексеру.
1. Дискетаны салыңыз.
2. Диск 3,5(А:) үшін ашылған контекстік мәзірден антивирустық программаны (Kaspersky AntiVir) іске қосыңыз.
3. Келесі дискетаны вирусқа тексеріп көріңіз.
ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС № 5