Negatywne postawy rodzicielskie :

• Postawa unikająca – którą cechuje ubogi stosunek uczuciowy lub zupełna obojętność. Przebywanie z dzieckiem sprawia rodzicom trudności i nie należy do przyjemności. Przy tej postawie występuje zaniedbywanie dziecka pod różnymi względami - zarówno jego potrzeb uczuciowych, jak i w zakresie opieki nad nim. Zaznacza się niedbałość i niekonsekwencja w przestrzeganiu zasad, lekkomyślność lub wręcz obojętność wobec niebezpieczeństwa. Potrzeby dziecka nie są zaspokajane lub zaspokajane są w minimalnym stopniu.

• Postawa odtrącająca – charakteryzuje się nadmiernym rygoryzmem, jawną wrogością lub zaniedbywaniem, stosowaniem nadmiernych kar, oschłością, agresywnością werbalną i fizyczną. Rodzice nie lubią dziecka i nie życzą go sobie, żywią wobec niego rozczarowania. Często dziecko uznawane jest za ciężar ograniczający swobodę. Opiekę nad nim uważają za odrażającą lub przekraczającą ich siły, dlatego nieraz poszukują osób lub instytucji, które przejęłyby ich obowiązki.

• Postawa nadmiernie wymagająca – przejawia się w stawianiu dziecku zbyt wysokich wymagań, w żądaniu sukcesów. Postawę tą cechuje naginanie dziecka do wytworzonego przez rodziców wzoru, bez liczenia się z jego możliwościami i indywidualnymi cechami. Dziecko przez cały czas znajduje się pod presją, gdyż rodzice z góry założyli dostosowanie go do idealnego wzorca. Inne cechy tej postawy to: ograniczanie swobody i aktywności przez zakazy, nakazy i nagany, zmuszanie, stosowanie sztywnych reguł. Dziecko traktowane jest z pozycji autorytetu bez uznawania jego praw.

• Postawa nadmiernie ochraniająca – podejście do dziecka jest bezkrytyczne, a ono uważane jest za wzór doskonałości. Rodzice traktują dziecko pobłażliwie, z nadmierną opiekuńczością, starają się rozwiązać za nie wszystkie problemy życiowe, nie dopuszczając go do głosu i samodzielności. Inne cechy tej postawy to izolowanie społeczne dziecka i paniczny nieuzasadniony lęk o jego bezpieczeństwo.

Szkoła jako środowisko wychowawcze.:

Środowisko to całość procesów ekologicznych, ekonomicznych, politycznych, społecznych, kulturalno-oświatowych i instytucjonalnych- w ich wzajemnych związkach i zależnościach. W tym rozumieniu środowisko jest przestrzenią, w której społeczeństwo realizuje różne formy działalności, tworząc w ten sposób warunki własnego życia oraz zaspokajania materialnych duchowych potrzeb Pierwsze podstawy życia społecznego w grupie i w środowisku społecznym dzieci zdobywają w rodzinie. To rodzina bowiem kształtuje osobowość, charakter i przekazuje system wartości

Rola szkoły, choć drugoplanowa, pod wieloma względami, pozostaje niezastąpiona. To właśnie szkoła, dzięki istnieniu zbiorowości uczniowskiej, ma możliwość wprowadzania dziecka w tajniki życia społecznego. To ona pozwala rozwijać nowe umiejętności, kształtuje relacje z rówieśnikami i pozwala na zdobywanie wiedzy i wiadomości z różnych dyscyplin naukowych. Przyczynia się ona również do korygowania braków jakie nastąpiły w socjalizacji i wychowaniu w domu rodzinnym.

Metody wychowawcze :

Kary i nagrody :

• Nagradzanie koncentruje uwagę dziecka na tym, co może uzyskać dla siebie za odpowiednie zachowanie. Natomiast ukazywanie konsekwencji kieruje jego uwagę na innych,

• na społeczne potrzeby, stany psychiczne, np.:

• - ,, zobacz, jak się tamto dziecko cieszy”, ,, sprawiłęś tamtemu dziecku radość”,

• – ,, zobacz, jak mu jest teraz smutno”, ,, pomyśl, jak on się czuje w takiej sytuacji”,

Grupa rówieśnicza jako środowisko wychowawcze :

• Grupy dziecięce - Są oparte na zabawie. Autorytet zyskuje szkoła i nauczyciel. Do grupy należą dzieci w tym samym wieku, na tym samym etapie rozwoju psychicznego i fizycznego, które mają wspólne upodobania, zainteresowania i rodzaje aktywności.

• Grupy młodzieżowe - Inaczej nazywane paczkami, w tym czasie jest już osłabiony autorytet rodziców, grupa wywiera bardzo duży wpływ na jednostkę, na jej opinie, postawy, zachowanie, styl ubierania się, wybór muzyki czy literatury

• Grupy dewiacyjne - Wśród nich wyróżnić można gangi, bandy przestępcze, subkultury. W grupie obowiązuje dyscyplina, wzajemna lojalność, solidarność i zaufanie.

Środowisko wychowawcze :

Środowisko to całość procesów ekologicznych, ekonomicznych, politycznych, społecznych, kulturalno-oświatowych i instytucjonalnych- w ich wzajemnych związkach i zależnościach. W tym rozumieniu środowisko jest przestrzenią, w której społeczeństwo realizuje różne formy działalności, tworząc w ten sposób warunki własnego życia oraz zaspokajania materialnych duchowych potrzeb.