Сабақ №15 Жарғы. Жарлық.

Жарғы.

Жарғы -құрылған ұйым, қоғам, ұйымдық бірлестіктің өз мүшелерінің міндеттерін белгілейтін құжат. Бұл құжат сол ұйым, қоғам немесе ұжымдық бірлестіктердің мүшелері көпшілік дауыспен бірлескен жиналыста конференция мен съезде қабылдайды. Жарғы бағдарламадағы мақсатқа сәйкес бірнеше бөлімдерден тұруы мүмкін.

Жарғыны жасау үшін қажетті мәліметтер

1. Құрылтайшылар жиналысының бекіту белгісі.

2. Мемлекеттік тіркеудің белгісі.

3. Жарғының атауы.

4. Жарғының мәтіні.

5. Атқарушы органы басшысының қолы.

Жарғының үлгісі мынадай:

ЖАРҒЫ БЕКІТІЛДІ

0. Құрылтайшылар

жиналысының

хаттамасы

Басылым орны

00.00.00.ғ 1

Бас директор Қолы Тегі, есімі

Тірек сөздер:мазмұн, ереже, бап, талап, мәтін, енгізу, белгілеу, айқындау, атқару, жүргізу, мөр, бақылау, қадағалау.

Тірек сөз тіркестері: жарғы шығару, жарғыны бекіту, басшылыққа алу, ашық акционерлік қоғам, жарғы талаптар, жүзеге асыру, қамтамасыз ету.

Мәітіндегі мәліметтер көбінесе тұйық етістіктің (у) жұрнағы арқылы жасалады. Мысалы: келу, беру, т.б.

Жарлық

Жарлық – басқарудың шұғыл мәселелері бойынша шығарылатын құқықтық акт. Оған директордың орынбасарлары, өз өкілеттіктері шегінде құрылымдық бөлімше басшылары қол қояды. Жарлықтың мәтіні бұйрықтағыдай құрамды бөліктерден тұрады. Жарлық құжатының сапалы болуы пішімі жағынан дұрыс болуына ғана емес, мазмұны жағынан толық, анық, дәл болуына да байланысты. Тәжірибе көрсеткендей, бұйрықты құруда көбінесе мынандай қателер жіберіледі.

1.Құжатта оны орындауға жауапты адамдар айтылмайщды, мерзімі көрсетілмейді.

2.Құжатты шығаруға себеп болған дәлелдерді талдаудың орнына қабылданған шешімге байланысты басшыны ақтау орын алады.

Тапсырма 4. Тұйық етістікті тауып сөйлем құраңыздар.

Есепке алу және есеп беру, дауларды шешу, қызметін тоқтату, тазалық сақтау, жұмыс істеу, жаңа тұрмыс құру, қиын оқу, бақытты тұрмыстың не екенін айту

Тапсырма 5. Төмендегі сөз тіркестерінмен сөйлем құраңыздар.

Жарғы шығару, жарғыны бекіту, жарғыны басшылыққа алу.

3-жаттығу. Көп нүктенің орнына қажетті ілік септігінің жалғауын қойыңыздар.

........ мазмұн

........ ережелері

Жарғы ........ баптары

........ талаптары

........ мәтіні

Тапсырма 6. Төмендегі тіркестердің орыс тіліндегі баламасын табыңыз.

Жарғы шығару, жарғыны бекіту, жарғыны басшылыққа алу, ашық акционерлік қоғамның жарғысы, жабық акционерлік қоғамның жарғысы.

Тапсырма 7. Мына сөз, сөз тіркестерін орыс тіліне аударыңыз.

Өтінемін, өтінеміз, кәсіпорын өтініш жасайды, басшылық пен еңбек ұжымы өтініш жасайды, ұсыныс енгіземіз, ұсынамыз, хабарлаймыз, түсіндіреміз, мәлім етеміз, мәлімдейміз т.с.с..

Тірек сөздер: бұйырамын, көшірме, негізінде, қабылдансын, жариялау, туралы, қорытынды, орындау. Шешім, жеткізу, мақсатында, мәселе, жүктеу, қажеттілік т.б.

Тірек сөз тіркестері: мәселе қаралуына байланысты, жүзеге асыру мақсатында, жеке бөлімдерінің басшыларына, жеке құрамының назарына, қамтамасыз ету, жариялау туралы, келісім-шарт негізінде, қажетілікке байланысты.

Тест

1. Телеграмма сөзінің қазақша аудармасы.

а) жеделхат;

б) анықтама; с) хаттама; д) телефонхат;

2.Телефон я радио арқылы телефонограмма, радиограмма ретінде жеткізілетін жедел сипатғағы құжат қалай аталады?

а) телефонограмма;

б) телеграмма; с) анықгама; д) өмірбаян;

3. Телеграф (Телетайп) арқылы берілетін жедел сипаттағы құжат қалай аталады?

а) телеграмма;

б) арыз;

с) телефонограмма;

д) өмірбаян;

4. Аты, жөні тек ресми атқаратын қызметі жазылатын карточканы қалай атайды?

а) визит карточкасын;

б) өмірбаян; с) іс парақ;

д) жеке іс қағазы;

5. Резюме - бүл ...

а) белгілі бір тұлғаның өмірбаяны, білімі, мамандығы, кәсіптік шеберлігі, біліктілігі, икемділігі жайлы нақгы, қысқа мәлімет беретін іс қағазының түрі;

б) келіп түскен іс қағаздарының бұрышына жазатын мекеме басшысының кысқаша нүсқауы, бұрыштама;

с) телефон я радио арқылы телефонограмма, радиограмма ретінде жеткізілетін жедел сипаттағы құжат;

д) жауаптардың барлығы дүрыс;

6. Түрлі мекеме үйым, бірлестік, оку орындарында бір адамды өмірбаяндық, біліктілік, кәсіптік, адамшылық тұрғыда жазбаша сипаттау мақсатында жиі жазылатын іс кағаздарының бір түрін атаймыз.

а) мінездеме;

б) арыз;

с) жеделхат;

д) анықгама;

7. Мінездеменің көлемі қанша беттен аспауы керек а) 1;

б) 4;

с) 8;

д) 3;

8. Ресми іс қағаздарының ресми деп аталатын себебі неде?

А) көбінесе бір түрде, біркелкі қалыптасқан үлгі бойынша жазылатындығы

В) еркін сөз тіркесі қолданылғандықтан

Д) әдиби тілде жазылатындығы

С) еркін сөз тіркесі қолданылғандықтан

9. Іс қағаздарын дұрыс жазу үшін нені білу керек?

А) ойды күрделі етіп білу

В) синоним, антоним сөздері қолдану

С) мазмұны толық жан-жақты білу

Д) диалект сөздерді білу

10. Іс қағаздар тілінің қолданылатын жері

А) мекемелер мен ұйымдарда

В) көткемсурет галереясында

С) үйде, отырыста

Д) қонақ үйде

ОСӨЖ:

1. Бұйрық туралы түсінік.

2. Үңдеу.

СӨЖ :

1. Мемлекеттік рәсімдердің жазылуы. (реферат)

2. Жарғы туралы түсінік.

2. Қонақ үйдегі толтырылатын құжаттар

ҚОНАҚ ҮЙ ШАРУАШЫЛЫҒЫНДА ҚОЛДАНЫЛАТЫН

ІС-ҚАҒАЗ ТҮРЛЕРІ

___________________________________________________________________________

№1

АКТ___

2007ж. «___»____________қонақ үй_______________________________________________

Біз, төменге қол қоюшылар, меңгеруші_______________ тов.қабат___________________

тов.этажының кезекшісі______________ тазалаушы____________________қабат________

тов.__________________

акт жасады. №__ бөлмеде орналасқан азамат(ша)___________________________________

келесілер табылған_____________________________________________________________

____________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Құны «___» тенге болатын төлемді төлету тиіс.

Қол қойды: Меңгеруші _______________этаж_______этаж кезекшісі___________________

Тазалаушы_________________ уақытша тұрғын___________________

_____________________________________________________________________________

Ескерту. Акт екі экземплярда жасалады және уақытша тұрғынның қолы қойылмаса жарамсыз. Егер уақытша тұрғын қол қоюдан бас тартса, актіде ол жайлы ескертілуі тиіс.

№2

Қонақ үй_____________________ кәсіпорын_______________

Келді (күні, уақыты)_________________№бөлме_______

Келісілген мерзім және ұзарту___________________________________________________

_____________________________________________________________________________

Кетті (күні, уақыты)____________________________________________________________

Тіреклу карточкасы

1.Фамилия, аты, тегі____________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

2. Туылған жылы________________________ туылған жері__________________________

_____________________________________________________________________________

3.Паспорт сериясы __________________________№__________________

Кіммен, қашан берілген_________________________________________________________

_____________________________________________________________________________

4.Тұрғылықты тұратын мекен жайы_______________________________________________

5.Жұмыс орны және қызметі_____________________________________________________

6.Келу мақсаты________________________________________________________________

(іс-сапар,демелыс,жеке жұмыстар)

7. Қай линия бойынша орналастырылған___________________________________________

8. Өрт сөндіру қауіпсіздік ережелерімен таныстырылды______________________________

_____________________________________________________________________________

Қолы_____________________

(қонақ үйге келген тұлғаның)

Қолы_____________________

(қонақ үй қызметшісінің)

Кезекші администратор________________________________________________________

№3

Әкімшілік рұқсат қағазы №

«___»_______________2007ж.

№___бөлме____ сағатқа берілді

Мекеме атауы_________________________________________________________________

Фамилия,аты, тегі______________________________________________________________

Ел ___________________________________________________________________________

Тоқталу мерзімі________________________________________________________________

Кімнің есебінде________________________________________________________________

Қонақ үй _____________________________________________________________________

Кезекші администратор_________________________________________________________

№4

Қонақ үй______________________________________________________________________

Бақылау картасы

1.Фамилия____________________________________________________________________

2.Аты, тегі____________________________________________________________________

3,Бөлме №____________________________________________________________________

4.Корпус №___________________________________________________________________

«___»_______________2007ж.

Кезекші администратор_________________________________________________________