∅ 101 H9/e8 қосылысының есептік нәтижелері

Берілген қосылысты белгілеу				∅ 101 H9/e8
Қосылыстар элементтерінің мәндері	Нақтылы өлшем , мм		101
	Саңылау (керу) , мм	Smax		0,213
		Smin		0,072
	Қондырудың дәлдік шегі , Т		0,141
	Қондырулар топтары		саңылаумен
	Дәлдік шектер жүйесі		Тесік жүйесі
Тесік элементтерінің мәндері	Шартты белгісі		∅ 101 H9
	Дәлдік шек , мм ТD		0,087
	Негізгі ауытқудың мәні , мм		0 (төменгі)
	Шектік ауытқулар , мм	Жоғарғы ES		0,087
		Төменгі EI		0
	Шектік өлшемдер , мм	Dmax , мм		101,087
		Dmin , мм		101
Білік элементтерінің мәндері	Шартты белгісі		∅ 101 е8
	Дәлдік шек , мм ТD		0,054
	Негізгі ауытқудың мәні , мм		-0,072 (жоғарғы)
	Шектік ауытқулар , мм	Жоғарғы es		- 0,072
		Төменгі ei		-0,126
	Шектік өлшемдер , мм	dmax , мм		100,928
		dmin , мм		100,878

8. Өлшеу құралдарын таңдау метрологиялық, конструктивтік және экономикалық факторларды есепке алумен жүргізіледі. Бұл факторларды есепке ала отырып ӨЭК СТ 303 – 76 өлшеу өлшемдерінің – (δ) босатылған қателік мәндері бұйымның дәлдік шек – шамасына байланысты келтірілген. Өлшеудің босатылған қателігі мынаны көрсетеді, берілген дәлдіктегі өлшем өлшеуі қаншаға қателесетінін, яғни (±δ) кіші және үлкен жағына.

Барлық өлшеуіш құралдарда қателіктер бар. Қателік – негізгі параметр, өлшенетін өлшем дәлдігіне байланысты өлшеуіш құрал таңдайды.

Өлшеуіш құралдардың шектік қателіктері – ең үлкен шама, қайсысы өлшеуіш құрал ақиқат өлшемді дұрыс көрсетпеуі мүмкін. Шектік қателіктер өлшеуіш құралдардың паспорттарында және аттестаттарында көрсетіледі.

Өлшеу құралдарын таңдағанда, қажет нәрсе олардың шектік қателіктері тең емес немесе өлшеудің босатылған қателіктерінен кіші болулары керек, яғни өлшеу құралдарының метрологиялық сипаттамалары келесідей шарттың орындалуын қанағаттандыруы керек:

± lim ≤ ±δ (1)

Өлшеу құралдарын таңдап алу келесідей жағдайда жүргізіледі. Қашан нақтылы диаметр және өлшенетін өлшем дәлдік шегі белгілі болғанда 4 кесте бойынша әдістемелік нұсқаның қосымшасынан нақтылы өлшем және дәлдік шек мәні ІТ қиылысынан (±δ) мәнін табамыз.

Босатылған қателікті біле тұрып (δ) қосымша VІІ кестесі бойынша (1) шартты еске ала отырып тесік және білік өлшеуге сәйкес өлшеу құралдарын таңдаймыз.

Таңдалған өлшеу құралдарының деректерін 2 кестеге енгіземіз.

2 Кесте

Өлшеуіш құралдарын таңдау қорытындысы

Бөлшектің атауы, нақтылы өлшемі , дәлдік шек өрісі	Бұйымның дәлдік шек шамасы ІТ , мм	Өлшеудің босатылған қателігі ±δ,мкм	Өлшеу құралының шектік қателігі ± lim	Өлшеу құралы атауы		Реттеуге арналған соңымен өлшейтін өлшеуіштер
					Разряді		Класс
Тесік ∅ 101 H9	0,087	20
Білік ∅ 101 е8	0,054	12

2- тапсырма