İmam Rizanın (ə) ziyarətinin ikinci Həcdən üstünlüyü

Mö’təbər sənədli bir rəvayət nəql olunur: Məhəmməd ibn Süleyman imam Cavaddan (ə) soruşdu: “Vacib həccini başa vurub Mədinəyə gələn, Mədinədə peyğəmbəri ziyarət edən, sonra Nəcəfə yola düşüb Əmirəl-mö’mininin (ə) ziyarətində olan, Kərbəlada imam Hüseyni (ə), Bağdadda imam Kazimi (ə) ziyarət edən bir şəxs yenidən həccə getmək gücündədirsə, Xorasanda imam Rizanı (ə) ziyarət etsə yaxşı olar, yoxsa həccə getsə?” İmam Cavad (ə) buyurdu: “Yaxşı olar imam Rizanı (ə) ziyarət etsin. Bu ziyarət rəcəb ayında olsa münasibdir!”⁷⁵⁹

Əhli-beyt (ə) və bu ne’mətin şükrü

Qur’ani-məciddə maddi və mə’nəvi ne’mətlərə görə şükür etmək tapşırılır. Rəvayətlərə əsasən şükür dedikdə ne’mətlərin Allahın razılığı yolunda sərf olunması nəzərdə tutulur.

Valideyn ne’mətinə görə şükür

Şükrü insana vacib edən ayələrdən birində buyurulur: “İnsanı ata-anasına tapşırdıq. Anası ona hamilə oldu. Süstlük üstdən süstlük, (süddən) ayrılması iki il çəkdi. Mən və ata-anan üçün şükür et. Qayıdış yalnız mənə doğrudur. Əgər həmin iki şəxs nadanlıqları səbəbindən çalışsalar ki, nəyisə mənə şərik qoşasan, onlara itaət etmə. Amma dünyada onlarla xoş rəftar et...”⁷⁶⁰

Ayədə bütün insanlara müraciət olunur. Heç bir şərtsiz valideynə görə şükür etmək vacib sayılır. Belə bir əmrdən üz çevirmək haramdır və kəbirə günahlardan sayılır.

Əgər ayəyə diqqət yetirsəniz görərsiniz ki, Allah-təala valideynə ehsandan danışarkən heç bir şərt qoymur. Məsələn, qeyd olunmur ki, valideyn mö’min olduqda ona ehsan edilməlidir. Ata-ana nə qədər ki, sağdır ona ehtiram göstərilməlidir. Valideynin övladla pis rəftarı da övlada haqq vermir ki, pis rəftara eyni şəkildə cavab versin.

Allahın bu əmri ən ağır əmrlərdəndir və onun icrası kifayət qədər çətindir. Bu vəzifədən heç vəchlə boyun qaçırmaq mümkün deyil. İmam Sadiq (ə) buyurur: “Bir şəxs peyğəmbərin xidmətinə gəlib dedi: “Ey Allahın Rəsulu (s) mənə nəsihət ver.” Həzrət buyurdu: “Hətta odda yandırsalar, işgəncə versələr belə, Allaha şərik qoşma, döz. Ata-anana tabe ol, onlara ehsan et. Dünyadan köçsələr də ehsanı dayandırma...”⁷⁶¹

İlkin İslam dövründə Allahın xüsusi diqqət yetirib salam verdiyi dörd nəfərdən biri Miqdad idi. Bir gün Miqdad savaşın qızğın yerində Peyğəmbərə (s) dedi: “Atam düşmən cəbhəsində bizə qarşı vuruşur. Ona hücum etməyə icazə verirsinizmi?” Həzrət buyurdu: “Qoy bu işi başqaları görsün. Əgər Allah yolunda atanı öldürsən ömrün qısalacaq!” Bəli, Allah ata-anaya belə bir haqq vermişdir. İstər müsəlman, istər kafir valideynə ehtiram vacibdir!

Əhli-beyt (ə) ne’mətinə görə şükür

Əgər kafir valideynin də insan qarşısında haqqı varsa, imamət və vilayət məqamına malik, insanların tə’lim-tərbiyəsini öhdəsinə götürmüş, dünya və axirətdə qurtuluş gəmisi olan Əhli-beytin (ə) haqqı şübhə doğurmamalıdır. İnsanların xoşbəxtliyi onların Əhli-beytə (ə) nə dərəcədə bağlı olmasındadır. Bütün bunlar onların böyük məqamından danışır. Görən Əhli-beytin varlıq ne’mətinə görə necə şükür etməliyik?

Heç şübhəsiz, ilahi haqlardan sonra Əhli-beytin (ə) haqları gəlir. Hər nədən öncə bu haqları yerinə yetirmək lazımdır. İlkin haqq budur ki, insan Əhli-beyti tanımaq istiqamətində addım atsın. Məhəbbət tanışlıqdan sonra yaranır. Hər birimiz nicat gəmisi olaraq onların əmrlərinə tabe olmalıyıq. Yetərli itaət əsil şükürdür.

Həzrət Peyğəmbər (s) buyurur: “Mən və Əli bu ümmətin atalarıyıq.”⁷⁶²

Mühüm şiə təfsirlərində və digər rəvayət kitablarında “Bəqərə” surəsinin 21-ci ayəsi ilə bağlı deyilir: Allaha sizə tapşırdığı kimi cavab verin. İnanın ki, ondan savayı mə’bud yoxdur, Allah şəriksiz və oxşarsızdır, sitəm qılmayan ədalət sahibidir, bağışlayanların bağışlayanıdır, tələskənlikdən uzaq səbr sahibidir, yalnız hikmət əsasında iş görür. İnanın ki, Məhəmməd onun bəndəsi və elçisidir, onun Əhli-beyti (ə) bütün peyğəmbər Əhli-beytlərindən üstündür. İnanın ki, Peyğəmbərdən (s) sonra Əhli-beytin (ə) ən üstün nümayəndəsi Əlidir (ə), Məhəmməd səhabələri ən üstün səhabələr, Məhəmməd ümməti ən üstün ümmətdir.⁷⁶³

Əhli-beyt (ə) əhli-beytlərin üstünü, Əli (ə) fərdlərin öncülüdür. Demək, xalq onların haqlarını yerinə yetirməyə borcludur. Bu haqlar bütün haqlardan önəmlidir. “Rəbbinizə ibadət edin” ayəsi ilə bağlı deyilir: “Peyğəmbər (s) və Əlini (ə) əziz tutmaqla Allaha ibadət edilir.⁷⁶⁴

Peyğəmbər (s) və Əlini (ə) əziz tutmaq dedikdə, heç şübhəsiz, onlara itaət və iqtida nəzərdə tutulur. Allah-təala Qur’anda buyurur: “Peyğəmbərə itaət edən əslində Allaha itaət etmişdir...”⁷⁶⁵ Digər bir ayədə oxuyuruq: “Daha layiqli odur ki, Allah və onun rəsulunu razı salaq...”⁷⁶⁶

Məgər şiə və sünni rəvayətlərində təsdiqlənmirmi ki, Peyğəmbər (s) həyatda olduğu vaxtlar insanları öz Əhli-beytinə (ə) məhəbbətə çağırırdı. Əgər Peyğəmbər (s) Əhli-beytin (ə) haqlarını öz haqqı, öz haqlarını ilahi haqq saymışsa, ayə və rəvayətlərin də təsdiqlədiyi kimi, Əhli-beytin (ə) haqları ilahi haqlarla bir səviyyədə dayanır. Bu səbəbdən də Əhli-beytin (ə) haqlarını pozmaq böyük əzabla sonuclanır.

İmam Məhəmməd Baqir (ə) Əhli-beytin (ə) varlığını ilahi ne’mətlərdən sayır: “Biz Allahın öz bəndələrinə ne’mətlərindənik...”⁷⁶⁷

Allah-təala bir tərəfdən öz rəhməti ilə Əhli-beytə peyğəmbərlik və imamət məqamı vermiş, digər tərəfdən onlara itaəti bütün insanlara vacib buyurmuşdur.⁷⁶⁸

Qur’ani-kərimdə “şükür” sözü “ne’mət” sözü ilə yanaşı zikr olunur. İnsan ne’mət müqabilində şükür etməyə vəzifəlidir. Şübhəsiz, Əhli-beytin (ə) varlığına görə şükür etmək onların rəhbərliyini qəbul edib, göstərişlərinə tabe olmaqdır. Hətta bir tikə çörək müqabilində insanın şükür etməməsi nankorluqdur. Şeyx Hürr Amili “Vəsailuş-şiə” kitabında Şeyx Səduqun “Üyuni-əxbarur-Riza” kitabından belə bir rəvayət nəql edir: İmam Riza (ə) yaxınlarından birindən belə eşitdi: “Allah Əli (ə) ilə vuruşana lə’nət etsin.” Həzrət bu şəxsə buyurdu: “Lə’nət oxuyanda tövbə qılıb islah olanı nəzərə al.” Sonra imam əlavə etdi: “Əliyə itaətsizlik edib, onun göstərişlərindən boyun qaçıran şəxs tövbə etməsə, onun günahı Əli (ə) ilə vuruşanın günahından da ağırdır.”⁷⁶⁹