Vі. Ұжымдастырудың зардаптары. Шаруаларды жазалау.

Жыл

Жазалау қарқыны

1929

56498 шаруа жауапқа тартылды. Олардың 34000-ы сотталды.

1929-1933

9805 іс қаралды. Олардың 3386-сы атылды. 13151 адам 3 жылдан 10 жылға дейін лагерьге жіберілді.

1933

21 мың адам қамауға алынды.

Жыл

Шығын динамикасы

1928

45 млн бас

1929

40,5 млн бас

1933

4,5 млн бас

Жыл

Адам шығыны

1930

313 мың адам өлді

1931

756 мың адам өлді

1932

769 мың адам шетелге кетті, өлді.

1930-1932

Аштық жылдарында халықтың 40%-ы қырылды.

1931-1933

Республиканың 6,2 млн тұрғынынан 2,1 млн-ы аштықтан қырылды. Оның ішінде қазақстан. Басқасының шығыны: 0,4 млн адам. 1 млн қазақ көшіп кетті: 414 мың оралды, 616 мың оралмады. Қазақ саны қалпына келді – 1969 ж., 40 жылдан кейін.

Зиялы

Әрекет

Ғ.Мүсірепов, Ғабдуллин, Дәулетқалиев, Алтынбеков, Қуанышев.

1932 ж. Голощекинге аштық туралы хат жазды. Тарихта «Бесеудің хаты» деп аталды.

Т.Рысқұлов

1933 ж. Сталинге хат жазды.

Жыл

Аудандардағы көтерілістер

1929

Бостандық, Батпаққара аудандары (соңғысы «Бандиттік басмашы» деп бағаланды.)

1930

Созақ, Ырғыз,Сарқант,Семей аудандардағы көтерілістер. Созақ көтерілісі табандылығымен, шебер ұйымдастырумен ерекшеленді. Көтерілісшілер Созақ ауданының орталығын басып алды. Созақта діни сарындар байқалды.

1931

Қарақұм ауданындағы көтеріліс. Оны 8-ші дивизия басып тастады. Абыралы, Шыңғыстау, Шұбартау аудандарындағы көтеріліс жасаған шаруалар қырылып тасталды.

Партия

Кеңестер

Кәсіподақтар

Комсомол

КОКП (1952 ж-дан бастап) иерархиялық-пирамидалық құрылымға айналды. Бүкіл ұйымдардың қызметіне басшылық жасады. Күші бар ведомстволарға сүйенді: МҚК (Мемл.Қауіп.Комит.) милиция, әскер.

1949 ж. КҚП-ның І хатшысы болып Шаяхметов сайланды. 4-ші съезде, 54-ке дейін болды. Коммунистердің саны: 1950 ж.-58920, 1960ж.-345115

Кеңестер партия нұсқауларымен жұмыс істеді. Жоғарғы мемлкеттік билік Қаз-да Жоғарғы Кеңестің қолында болды. Жоғарғы Кеңесте әртүрлі комиссия болды. 1957 ж-ғы Қаулыдан кейін олардың саны 3-тен 8-ге жетті. («Еңбекшілер депутаттары кеңестерінің қызметін жаңарту және олардың бұқармен байланысын күшейту туралы»). 1947 ж. ҚазақКСР Жоғарғы Кеңестің құрамында 300 депутат болды. (2-ші сайлау.); 3-ші сайулауда -400 депутат, 4-ші сайлауда-1955 ж.450 депутат.

Кәсіподақтарда 1940 ж-дың соңында 1 млн адам болды. Кәсіподақтардың міндеттері, тәрбие ісін жүргізу, социалистік жарыс ұйымдастыру, көмек көрсету. 1948 ж. Қазақстан кәсіподақтарының І-конференциясы болды. Онда кәсіподақтардың республикалық кеңесі құрылды. Кәсіподақ мүшелерінің саны өсті. 1963 ж. 3 млн 281 мыңға жетті. (жұмыс істейтіндердің 89 %).

Комсомол қамқорлық жасады: құрылысқа, зауыт-фабрикаларға. Соколов-Сарыбай комбинаты, Өскемен су электр станциясы, Қазақстан Магниткасы Комсомолшылардың саны: 760 мың-ға жетті.