Іі. Ксро құрамындағы Қазақстан

( 1945-1965)

Осы жылдарда Одақтас республикалардың құқыларын кеңейту мәселелері күн тәртібіне қойылды. Мысалы: 1955 ж. КСРО Министрлер Кеңесі одақтас республикалардың халық шаруашылығын жоспарлау тәртібін өзгертті – жоспарлау республикалардың Министрлер Кеңесіне берілді. 1954-1956 жж. одақтық органдардың қарауынан республиканың қарауына 144 кәсіпорын өтті. 1956-1958 жж. КР-сы әділет органдарына басшылық жасау, сот құрамын анықтау, қылмыстық кодексті бекіту істерінмен айналыса бастады. 1957 ж. КСРО Министрлер Кеңесінің құрамына К-н Министрлер Кеңесінің төрағасы енді. КСРО Жоғарғы Сотына Қазақстан Жоғарғы сотының төрағасы енді.

§ 18. Саяси қысым жағдайында.

Бекамаханов ісі.

1. 1943 ж. кітабы жарық көрді: « ҚазКСР тарихы» Монографиясы – «ХІХ ғ-ң 20-40 ж-ғы Қазақстан» (Кенесары туралы).

2. 1950 ж. желтоқсанда «Правда» газетінде мақала шықты: «Қазақстан тарихын маркстік, лениндік тұрғыдан баяндайық. Автор Бекмахановқа айып тақты: «буржуазиялық ұлтшыл».

3. 1951 ж. Қаз.Коммунистік партия қаулы қабылдады: «буржуазиялық ұлтшыл» деп айыптады.

4. 1952 ж. – сотталды

5. 1954 ж.- бостандыққа шықты. Панкратованың көмегімен.

Бірқатар зиялылар зардап шекті: А.Жұбанов, Жұмалиев, Сүлейменов, Ысмаилов, Кеңесбаев, С.Мұқанов. Ә. Марғұланның көзқарасы «жат» деп танылды. Домбровский - дарынды жазушы, Қазақстанды тастап кетті. Одан басқа Сәтпаев, М.Әуезов.

1950 жылдардан бастап жазалау әдістері өзгерді. Партиядан шығару, қызметтен қуу, жындыханаға жіберу. Мысалы: Хрущевтың кезінде 90 мың адам психологиялық ауруханаларға жіберілді.

Қаулылар	Сипаттама
«Звезда», «Ленинград» журналдары туралы	Қазақстандағы ұлт зиялыларын қудалауының жаңа толқынына жол ашты. 1946 ж. қабылданды.
«Қаз КСР ҒА тіл және әдебиет институты-ң жұмысындағы өрескел саяси қателер туралы»	Қаз.халқы-ң Қазан төңкерісіне дейінгі кезеңдегі, әсіресе ХХ ғ-ң басындағы, рухани мұрасын зерттеуге шек қойды. 1947 ж. қабылданды.

Хрущев жылымығы ХХ съезден кейін (1956 ж).

Ақталғандар: Асфендияров, Жандосов, Исаев, Мирзоян, Меңдешев, Масанчи, Розыбакиев, Сейфулин, Майлин, Жансүгіров.

Ақталмағандар: Алаш қайраткерлері құқылары қалпына келтірілген халықтар: шешен, ингуш, қалмақ, балқар.

Құқылары қалпына келтірілмеген халықтар: корейлер, немістер, қырым татарлары, месхет түріктері.

§ 19. 1945-65 Жж. Экономиканың дамуы.

Отын-энергетика	Көлік , байланыс	Металлургия, машина жасау, химия	Жеңіл, тамақ өнеркәсіптері
1950 жж. көмір шабу, қопару, вагонға тиеу толық механикаландырылды. Көмір көлемі:1950 ж. - 17,4 млн. т., 1960 ж. - 33,3 млн.т. Бұқтырма СЭС-ы салынды. 1950 жж. одан басқа Өскемен, Алматы, Жезқазған, Қарағанды, Шымкентте салынды. 1950 жж-дан бастап электр станциялар бір орталықтан басқарылатын болды. 1945 ж. Қазақстанда 1,5 млрд квт өндірілді. 1960 ж. 10,6 млрд квт өндірілді. Мұнай өндіру 25 есе ұлғайды.	1945 ж. теміржол ұз.-8212 км. 1950 ж. – 12419 км. Белгілі учаскілер Мойынты-Шу (483 км). Ақмола - Павлодар, Өскемен- Зырянов, Мақсат –Ақтау. Тасымал транспорт-ң ішінде теміржол үлесі басым болды. Автомобиль жолдарының ұз.-108 мың км.	Бұл салаларға баса назар аударылды. Өскемен қорғасын мырыш комбинаты 1947 ж салынды. Теміртауда металлургия комбинаты салынды. Қарағанды комбинаты металмен Қазақстанда ғана емес, Орта Азия, Сібір, Оралды қамтамасыз етті. Химия өнеркәсібі соғыстан кейін дами бастады. 1950 жж-дан бастап минералды тыңайтқыштар өндіріле басталды (Оңт.Қазақстан, Жамбыл).	Цемент зауыттары: Семей, Өскемен, Қарағанды. Ет комбинаттары: Ақтөбе, Шымкент, Жамбыл. Тоқыма ф-ры: Семей, Ақтөбе, Жезқазған. Мақта,мата комбинаттары: Алматы, Шымкент. Ақ-киім тігу ф-сы: Қарағанды. Тері илейтін фабрикалар: Семей, Петропавл, Павлодар, Жамбыл.