- •1.Қазақ-Жоңғар қатынастары.(xviiIғ.)
- •&5,6,10,11,12,21,33. Қазақстан жеріндегі көтерілістер
- •&8, 20, 24 ХіХғ әкімшілік реформалар
- •&7, 18, 19, 26, 27, 28, 29, 30, 35. XVIII-XX ғғ. Басындағы Қазақстан мәдениеті
- •Кіші, Орта, Ұлы жүздердің Ресейге қосылуы
- •Кіріспе, &2,3,22. Қазақстан жеріндегі қалалар
- •& 13, 31. Қазақстанға жер аударылғандар
- •&22. Патша үкіметінің қоныс аудару саясаты
- •& 14, 23. Қазақ-Қытай саудасы
- •&22. XiXғ. Қазақстанның экономикалық дамуы
- •&9. Қазақтардың 1812ж. Отан соғысына қатысуы
- •& 25. Ұйғырлар мен дүнгендерді Жетісуға қоныс аудару
&8, 20, 24 ХіХғ әкімшілік реформалар
І. 1822-24 жж реформалар.
1.Жарғылар
Жарғының атауы |
Қабылданған жыл |
Автор |
Мақсаты |
1. «Сібір қазақтарының Жарғысы» |
1822ж |
Сперанский, Батеньков |
Қазақстанның солтүстік-шығысында басқаруды өзгерту |
2. «Орынбор қазақтарының Жарғысы» |
1824ж
|
Орынбор губернаторы Эссен |
|
2.1822 ж реформаның мәнісі. Басқару жүйе. 3 буынды
Әкімшілік бірлік |
Басқарды |
Сайлану мерзімі |
Сайлаушылар |
Теңестірілді |
1.Округ (15-20 болыс) |
Аға сұлтан |
3 жыл |
Тек сұлтандар |
Ресейлік майор шені берілді: 10 жылдан кейін дворян аталды |
2. Болыс (10-12 ауыл) |
Болыс сұлтаны |
Өмірлік |
|
Ресейдегі 12 класстық шенеунікпен теңестірілді |
3.Ауыл (50-70шаңырақ) |
Старшын |
3 жыл |
|
Ресейдегі селолық старосталармен теңестірілді |
1822 ж реформа бойынша құрылған округтер
Округ атауы |
Құрылған жылы |
Халық саны |
Басқарды |
Кірген облыс құрамы |
1.Қарқаралы, Көкшетау |
1824ж |
60 мың қазақ |
Округтік приказ |
Сібір қазақтарының облысы |
2.Баянауыл |
1826ж |
|
||
3.Аякөз |
1831ж |
40 мың қазақ |
||
4.Ақмола |
1832ж |
|
||
5.Үшбұлақ |
1833ж |
|
||
6.Аманқарағай |
1834ж |
|
1822-24 жж реформа бойынша Қазақстан жеріндегі жалғыз генерал-губернаторлық: Батыс Сібір генерал-губернаторлығы
ІІ. 1867-68 жж реформалар
Ережелер
Қабылданған уақыты |
Атауы |
Бекіткен |
1867, 11 шілде |
«Сырдария мен Жетісу облыстарын басқару туралы уақытша Ереже» |
ІІ Александр |
1868, 21 қазан |
«Орынбор және Батыс Сібір генерал-губернаторлығындағы Дала облыстарын басқару туралы уақытша Ереже» |
ІІ Александр |
1867-68жж реформаның мәнісі. Басқару жүйе. 5 буынды
Әкімшілік бірлік |
Басқарды |
Сайлану мерзімі |
Жас мөлшері |
Бекіткен, тағайындаған |
1.Генерал-губернаторлық |
Генерал-губернатор |
|
|
Патша |
2.Облыс |
Әскери губернатор |
|
|
Патша |
3.Уезд |
Уезд бастығы |
|
|
Генерал-губернатор. Жаңа оқулықта әскери губернатор |
4.Болыс |
Болыс (болысшы) |
3 жыл |
25-тен кем болмау |
Әскери губернатор |
5.Ауыл 100-200 шаңырақ |
Ауылнай немесе старшын |
3 жыл |
25-тен кем болмау |
Уезд бастығы |
1867-68жж реформа бойынша Қазақстанның әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Генерал-губернаторлық |
Облыстар |
Уездер |
1.Түркістан
Қытай, Иранмен дипломатия жүргізді |
Жетісу |
Сергиополь, Қапал, Верный, Тоқмақ |
Сырдария |
Қазалы, Перовск, Түркістан, Шымкент, Әулиеата, Ходжент |
|
2. Орынбор |
Орынбор (жаңа оқулықта - Орал) |
Орал, Атырау, Калмыков,Жем (Темір) |
Торғай |
Елек, Қостанай, Ырғыз, Торғай |
|
3. Батыс Сібір |
Ақмола |
Көкшетау, Омбы, Петропавл |
Семей |
Баянауыл, Зайсан, Көкпекті, Қарқаралы, Павлодар, Өскемен |
Реформаны әзірлеген : Гирс комиссиясы (Дала комиссиясы) 1865ж
Реформаның теріс жақтарын мысқылдағандар: Құнанбаев, Алтынсарин
III. 1886-1891жж. реформалар
Ережелер
Қабылданған уақыты
Атауы
1886ж., 2 маусым
«Түркістан өлкесін басқару және онда жер-салық өзгерістерін енгізу туралы»
1891ж., 25 наурыз
«Ақмола, Семей, Жетісу, Орал және Торғай облыстарын басқару туралы»
1886-91жж. реформалар бойынша Қазақстанның әкімшілік-аумақтық бөлінісі
Генерал-губернаторлық
Облыстар
Орталықтары
1886ж.: Түркістан генерал-губернаторлығы
Сырдария, Ферғана, Самарқан
Ташкент
1891ж.: Дала генерал-губернаторлығы
Ақмола, Семей, Жетісу
Омбы
1886-91жж. полиция қызметіндегі өзгеріс
Қала түрі
Қандай полицейлік мекемелер құрылды
Ірі облыстық орталықтар
Полиция басқармалары
Уездік қалалар
Полицейлик приставтықтар
1886-1891жж. реформалар бойынша сот ісіндегі өзгерістер
Сот түрі |
Қашан құрылды |
Қайда құрылды |
Кімнің мүддесін қорғады |
Соттардың төтенше съезі |
|
|
Уездік және болыстық тұрғындарға қатысты мәселелерді шешетін сот жиыны. |
Бітістіруші сот |
|
|
Облыстық, уездік билеушілердің мүддесін қорғады |
Билер соты |
|
|
Қазақ билеуші топтар мүддесін қорғады |
Халық соты |
1886ж. |
Түркістанда |
Мұсылман тұрғындарының ісін жүргізетін төменгі сот буыны |