- •Қазақстан Республикасының Білім және Ғылым Министірлігі «л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті» шжқ рмк
- •Астана 2013 мазмұны
- •1. Силлабус
- •1. Ауелбекова Айгүл Құрманбайқызы л.Н.Гумилев атындағы еұу, «Экономикалық теория» кафедрасының доценті, э.Ғ.К.
- •2) Экономикалық теория. Коды et1109. 2 кредит
- •5) Оқу пәніне сипаттама:
- •6. Негізгі және қосымша әдебиеттер тізімі.
- •6.1 Негізгі әдебиеттер
- •6.2 Қосымша әдебиеттер.
- •7) Оқуды бақылау мен оның нәтижелік бағасы
- •8) Оқу пәнінің талаптары
- •2. Пән бойынша глоссарий және пәннің ұғымдық аппаратымен жұмыс бойынша жалпы әдістемелік нұсқаулар
- •Пәннің ұғымдық аппаратымен жұмыс бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •3. Оқу пәні бойынша тақырыптарға берілген дәріс конспектілері және дәріс курстарын қарастыруға әдістемелік нұсқау
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Бөлім – 2. Қоғам дамуының жалпы экономикалық негіздері.
- •2 Тақырып. Қоғамдық өндірісті ұйымдастырудың экономикалық негіздері
- •Қоғамдық өндірістің құрылымы
- •Ұлғаймалы өндірістің түрлері:
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі
- •3 Тақырып. Меншік қатынастары және олардың экономикадағы орны. Экономикалық жүйелердің негізгі үлгілері
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Жекешелендірудің тәсілдері
- •4. Экономиканың негізгі проблемалары және оларды әртүрлі экономикалық жүйелердегі шешу тәртібі
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Бөлім-3. Нарық және оны реттеу механизмдері.
- •4 Тақырып. Нарықтық шаруашылықтың қалыптасу алғы шарттары. Тауар-ақша қатынастары
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •5 Тақырып. Сұраныс және ұсыныс теориясының негіздері. Нарықтық тепе-теңдік
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •2. Монополистік бәсеке нарығы.
- •Шоғырланудың бағыттары
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •8.1.Сурет Өндіріс шығындарының классификациясы
- •Орташа өнім (ар) – көрсеткіш жалпы өнімді (q) өзгермелі фактордың санына бөлумен анықталады:
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Өндіріс факторлар нарығы
- •Еңбек нарығы
- •Капитал нарығы
- •Жер нарығы
- •Нақты тәжірибеде жалақының әр түрлі формалары кездеседі.
- •Қоғамда табыстар біркелкі бөлінбейді, табыстың біркелкі бөлінбеуі деңгейі графикте Лоренц қисығымен көрсетіледі.
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Бөлім-4. Ұлттық экономиканың қызмет ету заңдылықтары.
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Мемлекеттің дағдарысқа қарсы қолданылатын құралдары
- •Экономикалық циклдардың типтері
- •Мұндағы: жұө1 - есепті жылғы жалпы ұлттық өнім
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Бөлім-5. Макроэкономикалық реттеу.
- •Ақша жүйесі түсінігі мен типтері.
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Ақша жүйесінің элементтеріне жататындар:
- •Ақша түрлеріне байланысты айналыс жүйесі екі типке бөлінеді:
- •Несие функциялары:
- •Банктердің функциялары:
- •Екінші дәрежедегі банктердің қызметтері:
- •Мемлекеттің ақша-несие саясатының мақсаттары:
- •Мемлекеттің ақша-несие саясатының құралдары:
- •Несиелік белсенділікті басқару
- •Қазақстан Республикасы ақша-несие саясатының негізгі міндеттері
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Бюджет-салық саясаты
- •Негізігі түсініктер мен терминдер
- •Каржы негізінде төрт қызмет атқарады:
- •Мемлекеттік бюджеттің төлемдері:
- •Салық жүйесінің принциптері:
- •Салық сипаты тұрғысынан:
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Әдебиеттер тізімі
- •Негізгі түсініктер мен терминдер
- •Мемлекеттің сыртқы сауда саясаты екі типте жүргізіледі.
- •Халықаралық экономикалық интеграция
- •Қорытынды
- •Әдістемелік нұсқаулар
- •Қолданылған әдебиеттер тізімі:
- •4. Негізгі және қосымша әдебиеттер
- •4.1 Негізгі әдебиеттер
- •4.2 Қосымша әдебиеттер.
- •5. Бақылауға арналған сұрақтар немесе тапсырмалар
- •2.Төмендегi өндiрiс факторларының қай тiзiмi дұрыс:
- •4.Студенттер үшін институтта оқудың баламалы құны:
- •5.Өндірістік мүмкіндіктер сызығында бір өнімді өндірудің өсуі төмендегімен сәйкес келеді:
- •1. Тест
- •2) Экономикалық жүйелердің негізгі элементтерін анықтап кестені толтырыңыз:
- •3) Төмендегі елдерді экономикалық жүйелер типтері бойынша жіктеңіз:
- •5) Төмендегі кестені толтырыңыз, нарықтық экономика модельдерінің ерекшеліктерін анықтаңыз.
- •7. Рента деп …. Түсіну керек:
- •Есептер:
- •2.Инфляция түрлерi:
- •Бақылау сұрақтары
- •6. Білім алушының өзіндік жұмысы үшін тапсырмалар
- •Эканомикалық циклдардағы реттеудегі мемлекеттерді анықтау.
- •7. Семинарлық сабақ жоспары
- •Дискуссия тақырыбы : «Экономикалық мектептер және қазіргі кездегі экономикалық теория»
- •1.Тақырып бойынша логикалық схема құрастыру керек;
- •2. Экономикалық сөздік жасау қажет;
- •3. Қайталауға арналған сұрақтар
- •Сабақтың мақсаты
- •Талдау сұрақтары
- •Талдау сұрақтары
- •8. Ағымдық, аралық және қорытынды бақылауға арналған материалдар және оларды орындау бойынша әдістемелік нұақаулар. Ағымдық және аралық бақылауға арналған тест тапсыралары
- •Микроэкономикалық.
- •Ресурстарды тиімді бөлу.
- •Экономиканы біртұтас жүйе түрінде зерттеу.
- •Тек нарықты экономиканы.
- •«Не болу керек».
- •Сыртқы саудаға енуі.
- •Мемлекеттік бюджетті тапшылық қаржыландыру.
- •Макроэкономика.
- •Дедукциялық әдістер.
- •22. Экономикалық жүйеде бағаның жалпы деңгейі мен жұмысбастылық қай курста оқытылады:
- •Қорытынды бақылауға арналған сұрақтар
- •Аралық және қорытынды бақылауды орындау бойынша әдістемелік нұсқаулар
- •9. Оқу материалын жақсы ұғыну мен қабылдауға аналған оқу пәні бойынша үлестіру және көрнекі материалдар және олармен жұмыс істеу бойынша әдстемелік нұсқаулар
- •1) Экономикалық жүйелердің негізгі элементтерін анықтап кестені толтырыңыз:
- •2) Төмендегі кестені толтырыңыз, нарықтық экономика модельдерінің ерекшеліктерін анықтаңыз.
- •Мемлекеттік бюджеттің құрылымы
Макроэкономика.
Микроэкономика.
Менеджмент.
Халықаралық қаржы.
Маркетинг.
15. Экономикалық теорияның әдістеріне не жатады?
Дедукциялық әдістер.
Индукциялық әдістер.
Формалды ойлау.
Экономиканы матиматикалық моделдеу әдісі.
Талдау әдісі.
16. Экономикалық құбылыстардың елеулі жақтарын көрсететін жалпы ұғымдар – бұл:
Экономикалық теорияның пәні.
Экономикалық заң.
Экономикалық категория.
Экономикалық саясат.
Экономикалық ойлау.
17. Талдау – бұл:
Біртұтас құбылыстады жекеленген құрамдас бөліктерге бөліп,олардың әрбіреуін зерттейтін тану әдісі.
Құбылыстың жекелеген бөліктерін біртұтас біріктіруге негізделген тану әдісі.
Белгілі құбылыстың қасиеттерін белгісіз құбылыстарға ауыстыруды көрсететін тану әдісі.
Моделдерді зерттеу негізінде қалыптасқан ғылыми қорытындылар мен шешімдер.
Зерттеу объектісінде бастыны белгілеуде және мәнсіз кездейсоқ,өткінші, жекелеген құбылыстардан тазартып, олардағы берік,тұрақты,типтік қасиеттерді тауып,зерттеу әдісі.
18. Берілген игіліктердің қайсысы экономикалық емес игілікке жатады:
Сұңгуір қайық.
Бос уақыт пен ойын- сауық.
Жел энергиясы.
Білім.
Дұрыс жауабы жоқ.
19. Экономикалық игіліктерге келесі игіліктер қажет:
Күннің жарығы мен жылуы.
Жаңбыр суы.
Адам еңбегінің жұмсалуы.
Жел энергиясы.
Аталғандардың жинтығы.
20. Ресурыстардың тапшылығы –бұл:
Тек индустриалды жүйенің мінездемесі.
Тек индустриалдыға дейінгі жүйенің сипаттамасы.
Адам қажеттіліктерін толық қанағаттандыруы мұмкін емес концепция.
Белгілі бір елдегші пайдалы қазбалардың жоқтығы.
Аралас индустыриялды жүйе.
21. Нарықтық экономикада тиісті ресурстардың шектелу проблемасы былай
түсіндіріледі:
Санатты ресурстардың мүмкіндіктерін алдын-ала пайдалану.
Рсурстарды пайдалануды шектеу.
Ресурстардың жетспеушілігі.
Ресурстардың таусылуынан.
Ресурстардвың таусылмауынан.
22. Экономикалық жүйеде бағаның жалпы деңгейі мен жұмысбастылық қай курста оқытылады:
Макроэкономика.
Микроэкономика.
Менеджмент.
Халықаралық қаржы.
Маркетинг.
23. Төмендегі мектептердің қайсысы сыртқы сауда және елге ақша жинаумен байланысты қызметтерді экономикалық теорияның пәні деп есептеді?
Классикалық саяси экономия
Физиократтар.
Меркантилизм..
Марксизм.
Маржинализм.
24.Төмендегі экономикалық мақсаттардың қайсысының нақты сандық өлшемі бар?
Экономикалық кепілдік.
Экономикалық әділдік.
Толық жұмысбастылық.
Экономикалық еркіндік.
Табысты әділ бөлу.
25. Төмендегілердің қайсйсы көпшілік тұтынатын тауарларға жатады:
Автобус.
Кітап.
Бағдаршам.
Көйлек.
Хайуанаттар паркі.
Қорытынды бақылауға арналған сұрақтар
1. Экономикалық теория дегеніміз не?
2. Экономикалық теорияның зерттеу нысандары, әдістері?
3. Экономикалық заңдылықтар дегеніміз не? Қандай түрлері бар? Анықтамалары
4. Экономикалық категориялар дегеніміз не? Экономика туралы алғаш ұғымды енгізген кім?
5. Экономикалық теория мектептері
6. Экономикалық теория мектеп өкілдері, қағидалары
7. Экономикалық қажеттілік, игілік дегеніміз не?
8. К.Маркстың ашқан басты жаңалығы
9. К.Маркс ғылыми зерттеуді неден бастады?
10. Экономикалық теория қызметтері, мәні
11. Экономикалық ресурстар дегеніміз не?
12. Өндіріс, ұдайы өндіріс дегеніміз не?
13. Инвестициялау дегеніміз не?
14. Өндірістік мүмкіндіктер сызбасы арқылы бейнелеуге болатын шығындар? Өндірістік мүмкіндіктер қисығының ішінде орналасқан нүкте
15. Меншік дегеніміз не?
16. Иемдену дегеніміз не?
17. Меншіктің құқықтық мәні, түрлері, сипаты. Жекешелендіру, мемлекет иелігінен алу дегеніміз не, қажеттілігі, кезеңдері? Жекешелендіру тәсілдері?
18. Экономикалық жүйе дегеніміз не? Экономиканың негізгі үш мәселесі?
19. Экономикалық жүйе түрлері, мәні: дәстүрлі, әкімшіл-әміршіл, нарықтық, аралас
20. Қоғамдық шаруашылықтың түрлері: натуралды, тауарлы шаруашылық мәні, пайда болу себептері. Тауар дегеніміз не, қасиеттері?
21. Өндіріс факторлары
22. Құн заңы дегеніміз не?
23. Ақша концепциясының өкілдері (металдық, номиналды, сандық). Монетаның отаны.
24. Ақша дегеніміз не? Ақшаның атқаратын қызметтері
25. Нарық инфрақұрылымы, құрылымы дегеніміз не?
26. Нарықтың атқаратын қызметтері
27. «Қазақстан-2030» Стратегиясының басымдықтары
28. Нарықтың элементтері
29. Бәсеке дегеніміз не?
30. Бәсеке түрлері (бағалы, бағалы емес, жетілген, жетілмеген, еркін және т.б.), мәндері
31. Монополия, олигополия дегеніміз не? Түрлері. Монополияға қарсы бірінші акт.
32. Сауда, коммерция дегеніміз не?
33. Кәсіпкерлік дегеніміз не?
34. Кәсіпкерлік түрлері (қаржылық, өндірістік, инновациялық, классикалық, серіктестік, АО, шағын, орта, ірі және т.б.), мәндері
35. Франчайзинг дегеніміз не?
36. Венчурлық фирма дегеніміз не?
37. Шығындар дегеніміз не?
38. Шығындар түрлері(тұрақты, өзгермелі, жалпы, шекті, орташа, экономикалық, бухгалтерлік, айқын, айқын емес және т.б.), олардың мәндері және оларға не жатады. Формулалары
39. Өндіріс факторларының табыстары: Рента, рента түрлері. Пайыз, жалақы, пайда. Акциядан – дивидент. Акция дегеніміз не, түрлері?
40. Жалақы түрлері (мерзімді, кесімді, аккордты, нақты, номиналды, т.б.), олардың мәні. Еңбек нарығы дегеніміз не?
41. Лоренц қисығы нені сипаттайды? Джини коэффициенті
42. Несие проценті дегеніміз не?
43. Макроэкономика, микроэкономика дегеніміз не, нені зерттейді, негізгі мәселесі?
44. Макроэкономика негізін қалаушы. Еңбегі
45. Макроэкономикалық көрсеткіштер, анықтамалары
46. ЖҰӨ есептеу әдістері, мәні, не кіреді. ЖҰӨ дефляторы, формуласы
47. Жиынтық сұраныс, жиынтық ұсыныс дегеніміз не? Әсер ететін факторлар. Жиынтық ұсыныс қысқа, ұзақ мерзімде қандай болады?
48. Сұраныс, ұсыныс заңы дегеніміз не? Қандай байланыс?
49. Сұраныс, ұсыныс қисықтары нені көрсетеді? Мысалдар
50. Тепе-теңдік баға дегеніміз не? Тепе-теңдік бұзылса қандай жағдай болады?
51. Сұранысқа, ұсынысқа әсер ететін факторлар. Субститут, субэлемент тауарлар дегеніміз не? Мысалдар
52. Сұраныс, ұсыныс бағасы дегеніміз не?
53. Икемділік дегеніміз не? Түрлері (сұраныс, ұсыныс бойынша барлығы), анықтамалары
54. Жалпы инвестициялар дегеніміз не?
55. Экономикалық өсу дегеніміз не? Экономикалық өсу типтері. Әсер ететін факторлар, өсу көрсеткіштері
56. Экономикалық өсу модельдері (екі, көп факторлы, кейнсиандық, неоклассикалық, Харрод-Домар), мәндері. Экономикалық өсудің негізі
57. Негізгі, айналмалы капитал дегеніміз не? Оларға не жатады?
58. Негізгі капиталдың тозу түрлері
59. Капитал айналымы дегеніміз не? Формуласы
60. Экономикалық цикл толқындары
61. Экономикалық цикл фазалары: құлдырау, тоқырау, жандану, өрлеу. Мәндері
62. Экономикалық цикл себептері (неоклассикалық, кейнсиандық, ақша-несие, маркстік, толық тұтынбайтын концепция) мәні
63. Экономикалық ауытқу дегеніміз не? Түрлері, мәні
64. Дағдарыс түрлері, мәні
65. Инфляция дегеніміз не? Түрлері, мәндері. Инфляцияға ықпал етуші факторлар?
66. Жұмыссыздық дегеніміз не? Түрлері, мәндері. Жұмыс күші
67. Жұмыссыздық деңгейі қалай анықталады? Жұмыссыздықтың табиғи, нақты деңгейі
68. Жұмыссыздықтың табиғи деңгейінің пайыздық көрсеткіші
69. Лаффер қисығы нені сипаттайды?
70. Оукен заңы нені байланыстырады?
71. Трансферттік төлемдер түрлері (субсидия, дотация, субвенция, ассигнования), мәні
72. Салық дегеніміз не? Элементіне не кіреді. Салық қызметтері (фискалды, бөлу, реттеуші, ынталандыру, бақылау-есептеу), мәні. Салық түрлері (тікелей, жанама, прогрессивті, регрессивті, тұрақты, пропорционалды), мәні.
73. Еңбекке сұраныс бағасы неден тұрады?
74. Еңбек ұсынысына не әсер етеді?
75. Филлипс қисығы нені көрсетеді? Қай жылы
76. Ақша массасы дегеніміз не? Ақша агрегаттары. Ақшаның сандық теориясының формуласын кім ұсынды?
77. Несие дегеніміз не? Функциялары, мәні. Несие қызметтері. Халықаралық несие дегеніміз не?
78. Ұлттық және коммерциялық банктердің қызметтері
79. Қаржы дегеніміз не? Атқаратын қызметтері
80. Мемлекеттік бюджет дегеніміз не? Бюджет тапшылығы, пайда болу себептері. Мемлекеттік қарыз дегеніміз не?
81. Халықаралық сауда дегеніміз не? Сауда теориялары, олардың мәні. Халықаралық сауданың негізі.
82. Протекционизм дегеніміз не? Сыртқы сауда саясатының типтері
83. Валюталық курсты реттеу тәсілдері (валюталық интервенция, бақылау және т.б.) мәндері
84. Валюта жүйе түрлері (алтын стандарт, алтын-девиздік және т.б.), жылдары, мәні
85. Баға дегеніміз не?
86. Мемлекеттің экономикаға қандай қатысы бар? Тікелей және жанама
87. Банк дегеніміз не?
88. Ақша-несие саясатын кім жүзеге асырады? Ақша-несие саясаты дегеніміз не?
89. Ақша-несие саясатының құралдары, мәні
90. Халықтың өмір деңгейін көрсететін көрсеткіш? Ж: жан басына шаққандағы ұлттық табыс. Минималды тұтыну бюджеті дегеніміз не?
91. Девальвация, ревальвация дегеніміз не?
92. Шерман заңы дегеніміз не?
93. Клейтон, Робинсон-Пэтмэн, Шерман заңы қай жылы шықты?
94. Еркін экономикалық аймақ дегеніміз не?
