Раздел 1(задания по чтению)

Прочитайте текст. Определите, какие из приведенных утверждений А1-А11 соответствуют содержанию текста(1-текстка туры килә), какие не соответствуют(2-текстка туры килми), и очём в тексте не сказано(3-текстта әйтелми)

Туган җир, туган йорт, туган авыл, Ватан! Болар — җанга иң якын сүзләр. Аларның чын мәгънәсен дә үсә төшкәч кенә аңлыйсың.

Туган ил минем өчен бишектән, әти-әни йорты бусагасыннан, авыл янындагы тугайлардан, урамда үсеп утыручы каеннан, язын ак чәчәккә төренә торган хуш исле шомырттан, басуларда җыр сузучы тургайлардан башланды. Туган йорт, авыл, район, республика... Еллар үткән саен Ватан төшенчәсе әнә шулай киңәя бара.

Татарстан Республикасы Идел һәм Кама елгалары кушылган урында урнашкан. Республикабызның территориясе зур түгел. Мәйданы алтмыш сигез мең квадрат километр. Шулай да халык саны ягыннан Татарстан — иң зур республикаларның берсе. Хәзерге көндә җөмһүриятебездә 3,7 миллион кеше яши. Туксаннан артык милләт бар.

Татарстан! Никадәр шатлык, никадәр тантана бу исемдә! Татарстан промышленносте һәм авыл хуҗалыгы зур үсеш алды. Ул ике йөздән артык промышленность продукциясе чыгара. Шулай ук республикабыз электр энергиясе җитештерү буенча алдынгы урыннарның берсен алып тора. Машина төзү, нефть чыгару буенча ул бөтен дөньяга танылды. Инде менә ничә дистә еллар буе туган җиребез куеныннан «кара алтын» чыга.

Туган җир, туган йорт, туган авыл, Ватан!

А1

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А2

Аларның чын мәгънәсен дә картая төшкәч кенә аңлыйсың.

.

1)Текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А3

Туган ил ул- минем дусларым.

1)Текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

Татарстан Республикасы Идел һәм Кама,Ык елгалары кушылган урында урнашкан.

А4

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

Мәйданы алтмыш сигез мең квадрат километр

А5

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А6

Хәзерге көндә җөмһүриятебездә татарлар,руслар,чувашлар,украиннар яши.

.

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А7

Халык саны ягыннан Татарстан — иң зур республикаларның берсе

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А8

Спорт корылмалары төзү буенча ул бөтен дөньяга танылды

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

Татарский язык,9 класс Демонстрационный вариант,2013 г.

А9

Ул ике йөздән артык промышленность продукциясе чыгара

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А10

Татарстан промышленносте һәм авыл хуҗалыгы артта калды.

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

А11

Инде менә ничә дистә еллар буе туган җиребез куеныннан «кара алтын» чыга.

1)текстка туры килә 2 )текстка туры килми 3) текстта әйтелми

Читайте тексты и установите соответствие между заголовками 1-6 и текстами А-Д. Запишите свои ответы в таблицу. Используйте каждую букву только один раз. В задании есть один лишний заголовок.

В1

1. Мин танып алдым 5. Ул бөтен нәрсәне ашарга ярата.

2. Бәләкәй җәнлек. 6. Табышны яшерү.

3. Мин тиенне куркыттым. 7. Тиенгә күчтәнәч булсын.

4. Ул юк булды.

А.Кинәт күзем миңа томырылып карап торган бәләкәй җәнлек күзләре белән очрашты. Аның зур матур күзләре миңа гаҗәпләнеп карый иде.

Ә. Мин тиенне шунда ук танып алдым. Иң беренче булып күземә озын йонлач койрыгы һәм очы пумалалы колаклары чалынды. Тиеннең йоннары кызгылт, ә күкрәк өлеше аксыл иде. Б.Мин тиенне куркыттым, ахры. Ул кинәт, уктай атылып, бер ботактан икенчесенә сикереп юк булды. Бер мизгелгә сузылган бу көтелмәгән очрашудан, мин озак айный алмый тордым. Тиен күрүем турында әйткәч, әтием миңа тиеннең дә, кышка азык туплар өчен, чикләвек җыюын сөйләде.

В. Тиен аларны оясына, төрле агач куышларына, мүк араларына яшереп куя икән. Г.Чикләвекләрдән башка көнбагыш, миләш, балан, шомырт, яшь куак үсентеләрен һәм кайрыларын да яратып ашый, ди. Ә зоопаркларда, читлекләрдә яши торган тиеннәр алмадан, грушадан, кишердән һәм кипкән җимешләрдән дә баш тартмыйлар икән.

Д.Мин, әти белән сөйләшә-сөйләшә, чикләвек җыям. Үзем күзләрем белән һаман тиенне эзлим. Ә тиен бүтән күренмәде. Мин кайбер чикләвекләрне юри алмый калдырдым. Тиенгә күчтәнәч булсын! Әле бит алда озын салкын кыш бар.

Текстлар	А	Ә	Б	В	Г	Д
Исемнәр

Татарский язык,9 класс Демонстрационный вариант,2013 г.