Сызба 3.2.3 Жеке тұлға құрылымы

Сызба 3.2.4 Тұлғаға қажетті иерархия

Қажеттілікті мойындау – бұл әуесқойлық.

Қызығушылық – мақсатқа жету.

Мақсат – әдіс-тәсіл – нәтиже .

Жеке тұлғаның заттық-тәжірибелік іскерлігі әлеуметтік субъектінің белсенділігі ретінде.

Адам қажеттіліктері төмен жоғары қарай көтерілетін құрылым:

1. физиологиялық (тамақтану, тыныс алу, қозғалу, киім, баспана т.с.с.) қажеттіліктер. 2. экзистенциалдық қажеттіліктер (қауіпсіздік, ертеңгі күнге деген сенімдік, өмір сүру жағдайларының және қарым-қатынасқа түсетін қоршаған адамдардың тұрақтылығы т.с.с). 3. әлеуметтік қажеттіліктер (басқа адамдармен бірігіп, қарым-қатынасқа түсіп, солардың сый-сияпатына ие болу). 4. престиждік, яғни беделді басқалардың назарына ілігу, еңбек сатыларымен жоғарылау, жоғары тұлғалық бағаға ие болу т.с.с. 5. рухани қажеттіліктер - шығармашылық арқылы өз мүмкіндігіңді өмірге енгізу, іске асыру.

Сызба 3.2.5 Тұлғаның әлеуметтік түрі

Іскер – белсенділік. Дүниені өзгертуге талпыныс (өзгелерді және өзін өзгертуге талпыныс).
Ойшыл – сезімдік, шығармашылық, рухани ізденіс.		Гуманист – қолдау, сезімдік демеу, өзгенің жан дүниесін сезіну.
Ұшқыр – жаңа ашудың саяхаттың және жасампаздықтың сезімі. Иновациялық іскерлікке талпыныс.

Бақылау сұрақтары

1. Тұлғаның тарихи түрлері, олардың әлеуметтік негізделуі.

2. Тұлғаның әлеуметтенуінің негізгі кезеңдері қандай?

3. Тұлғаның шеттетілуінің феномені.

4. Тұлғаның бостандығы мен жауапкершілігі.

5. Экзистенциализмдегі тұлғалық таңдаудың мәселесі.

6. Н. Бердяевтің жеке тұлғалығы және тұлға бостандығы.

7. Тұлға неден басталады?

8. Тұлғаның түрлері мен типтері қандай?

9. Карл Маркстің философиясындағы тұлға концепциясы.

10. Адамның биологиялық және әлеуметтік жақтары.

11. Тарихтағы тұлғаның рөлі.

3.3 Қоғамның рухани өмірі

Рухният – адам бойындағы тек өзіне ғана тән басты байлық. Қоғам тарихының рухани жағы, әрқашан философияның ерекше көңілін талап еткен. Рухани өмірді зерттеуде зор үлес қосқандарға: Сократ пен Платон, Гегель мен Фейербах, Достоевский мен Кант, Абай және т.б ойшылдар жатады.

Рух – адам жанының әрекетінің көрініс табуы. «Рух – Н. Бердяевтің ойлауынша – бұл шындық, сұлулық, жақсылық, мән, бостандық».

Қоғам мен адамның рухани өмірін бірлікте сипаттау «қоғамдық сана» ұғымынсыз мүмкін емес. Қоғамдық сана – қоғамдық болмыстың көрініс табуының даулы үрдісі; бұл қоғамдағы орын алатын адамның көңіл-күйі, сезімі, әдеттер, дәстүр, көзқарас, идея, оқу және теорияның күрделі жүйесі.

Қоғамдық сана, күш-қуат өзінің атқаратын қызыметінде байқалады.