Сызба 3.1.1 Әлеуметтік философияның функциялары

Сызба 3.1.2

Кесте 3.1.3 Қоғам өзін-өзі дамытатын жүйе ретіндегі

процесс:

Табиғи Тарихи
Объективті шарт Географиялық орта /тарихи –жаратылыстану заңдылығы/ Табиғат заңдары Өндіруші күштер Қажеттілік / Демокрит, Гольбах/	Субъективті фактор Адамдардың саналы іс-әрекеті /мақсат қою, таңдау тәсілі, мақсатқа жету/ Қоғамның саяси-құқықтық заңдары Меншік формалары Еркіндік, саналы түсіну қажеттілігі сияқты / Спиноза, Маркс/
Фатализм - қажеттіліктің абсолюттілігі және адам шығармашылығының саналы түрде терістелуі, яғни барлығы о баста, алдын ала, “маңдайға жазылып” қойған тағдыр үкімі ретіндеі.	Волюнтаризм - субъективті фактордың абсолюттілігі (жігер, идеялар) объективті шарттарды сонымен қатар табиғи-тарихи заңдардылықтардың терістелуі.

Қоғамның дамуы тарихи-жаратылыстану процессінің екі жақты диалектикалық бірлестігі, объективті және субъективті аспектілердің өзара әсері.

Қоғамның дамуының объективті заңдары, тарихи процессте адамдардың іс - әрекеті еңбек қызметінің заңдылықтары және қоғамдық ара қатынасы ретінде көрініс табады. Еңбектің күрделенуімен қатар, қоғамдық қарым-қатынас тарихи процесстің басты мазмұнын құрайды және оның бағыттылығын анықтайды. Олардың объективті және заңды берілісі адамдардың объективті қажеттілігін қанағаттандыруға бағытталған, ол сол қоғамға сай тәсілдер мен амалдарға байланысты қолданылады. Өмірді өзгерте отырып, өздерінің қажеттілігін қанағаттандыру үшін адамдар жаңа жағдайлар жасайды, ол үшін жаңа қажеттіліктер туындайды және де оны қанағаттандырудың жаңа амалдары мен тәсілдері ойлап табылады. Сондықтан бұл процесс қажетті, маңызды және қайталанып, отыратын заңдылық. Қоғамда болып жатқан барлық өзгерістерді жасап шығарушы адамдардың өздері болып табылады, саналы түрде немесе инстинктің әсері арқылы. Адамдар өз тарихын өздері жасайды. Олар тарихи процесстің субъектісі ретінде танылады.

Сызба 3.1.4 Қоғам элементтері

Cызба 3.1.5 Қоғамның құрамдас бөлігі

Cызба 3.1.6 Қоғамдық анализ әлеуметтік жүйе ретінде

Сызба 3.1.7 Тұлға санасының даму деңгейлері

Адам өмірінің кезеңдері:

1. Сәбилік кезең;

2. Балғын шақ;

3. Жасөспірім кезеңі;

4. Жастық шақ;

5. Кемел шақ.

Сызба 3.1.8 Қоғамдық тәжірибе құрылымы

Сызба 3.1.9 Материалды өндіріс – қоғам өмірінің негізі

Маркс тарихтың материалистік ұғымының мәнін былай тұжырымдайды: «Адамдар өз өмірінің қоғамдық өндірісінде белгілі бір қажетті, олардың еркінен тәуелсіз қатынастарға - өндірістік қатынастарға араласады; ол қатынастар материалдық өндіргіш күштердің дамуының белгілі бір дәрежесіне сәйкес келеді. Бұл өндірістік қатынастардың жиынтығы қоғамның экономикалық құрылысын нақты базисін құрады да, соған саяси және юридикалық қондырмалар орнатылады және оған қоғамдық сананың белгілі формалары сәйкес келеді. Материалдық өмірді, өндіру тәсілі әлеуметтік, саяси және рухани өмір процессін бегілейді». (К.Маркс пен Энгельс. Шығ. 13-т., 6-1 бб.) Тарихты материалистік тұрғыдан түсіну түрлері: алғашқы қауымдық, құл иеленушілік, феодалдық, капиталистік, әлеуметтік қатынас болып табылады.