Жұмысты орындау тәртібі
Форманың берілуі:
Қосу, азайту амалдарын орындайтын калькулятор программасын құру қажет.
Жұмыс барысы:
Delphi ортасын іске қосып, жаңа жоба ашыңыз.
Форма бетіне Edit, Button компоненттерін келесі түрде орнатыңыз:
Компоненттердің қасиеттерін өзгертеміз:
Form1 |
Caotion |
Калькулятор |
Edit1 |
Text |
<бос ету> |
Button1-9 |
Caotion |
1,2,3,…,9 |
Button10 |
Caotion |
0 |
Button11 |
Caotion |
+ |
Button12 |
Caotion |
- |
Button13 |
Caotion |
= |
Button14 |
Caotion |
C |
Button15 |
Caotion |
, |
Келесі өңдеуіш процедураларды құрамыз:
implementation
{$R *.dfm}
var accum:real;
oper:integer;
f:integer;
procedure TForm1.Button10Click(Sender: TObject); //0 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='0';
f:=1;
end else if Edit1.Text<>'0' then Edit1.Text:=Edit1.Text+'0';
end;
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject); //1 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='1';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'1';
end;
procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject); //2 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='2';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'2';
end;
procedure TForm1.Button3Click(Sender: TObject); //3 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='3';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'3';
end;
procedure TForm1.Button4Click(Sender: TObject); //4 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='4';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'4';
end;
procedure TForm1.Button5Click(Sender: TObject); //5 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='5';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'5';
end;
procedure TForm1.Button6Click(Sender: TObject); //6 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='6';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'6';
end;
procedure TForm1.Button7Click(Sender: TObject); //7 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='7';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'7';
end;
procedure TForm1.Button8Click(Sender: TObject); //8 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='8';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'8';
end;
procedure TForm1.Button9Click(Sender: TObject); //9 кнопкасы
begin
if f=0 then begin Edit1.Text:='9';
f:=1;
end else Edit1.Text:=Edit1.Text+'9';
end;
procedure TForm1.Button15Click(Sender: TObject); //ондық кнопка
begin
if Edit1.Text:='0'; then begin Edit1.Text:='0,';
f:=1;
end; if Pos(',',Edit1.Text)=0 then
Edit1.TextToFloat:=Edit1.Text+',';
end;
//амалдардың орындалуы
procedure DoOper;
var numb:real;
begin
numb:=StrToFloat(Form1.Edit1.Text);
case oper of
0: accum:=numb;
1: accum:=accum+numb;
2: accum:=accum-numb;
end;
Form1.Edit1.Text:=FloatToStr(accum);
end;
//+ кнопкасы
procedure TForm1.Button11Click(Sender: TObject);
begin
if f=0 then oper:=1 else begin
DoOper;
oper:=1; f:=0;
end;
end;
//- кнопкасы
procedure TForm1.Button12Click(Sender: TObject);
begin
if f=0 then oper:=2 else begin
DoOper;
oper:=2; f:=0;
end;
end;
//= кнопкасы
procedure TForm1.Button13Click(Sender: TObject);
begin
if f=0 then oper:=0 else begin
DoOper;
oper:=0; f:=0;
end;
end;
//C кнопкасы
procedure TForm1.Button9Click(Sender: TObject);
begin
Edit1.Text:='0'; accum:=0; f:=0;oper:=0;
end;
//Edit1 өрісінде пернені басу.
procedure TForm1.Edit1Change(Sender: TObject; var Key:char);
begin
Key:=Chr(0);
end;
procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
begin
Oper:=0;
end;
end.
Тапсырмалар
Құрастырылған калькулятор бағдарламасына көбейту амалын қос.
Құрастырылған калькулятор бағдарламасына бөлу амалын қос.
Құрастырылған калькулятор бағдарламасына түбірге алу амалын қос.
Құрастырылған калькулятор бағдарламасына тригонометриялық функцияларды есептеу амалын қос.
Құрастырылған калькулятор бағдарламасына дәрежеге алу амалын қос.
Бақылау сұрақтары
Edit компонентінің жиі қолданылатын қасиеттерін атаңыз.
Button компонентінің жиі қолданылатын қасиеттерін атаңыз.
Pos, Str функциялары қандай қызмет атқарады?
№6 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС
Tools. Delphi-ді орнату әдістері. Project Options. Жобаны орнату.
Мәліметтер қорымен жұмыс. Кесте құру
(2 сағат)
Жұмыстың мақсаты: Студенттерді мәліметтер қорында кесте құру, кестелерді форма бетіне шығару, алиас даярлауға үйрету.
Қысқаша теориялық мәлімет
Есептеуіш техникасы мен бағдарламалау технологисы даму барысында Borland компаниясы жаңа бағдарламау ортасын ұсынды - ол Delphi деп аталынды.
Borland Delphi бағдарламалау ортасы 32-разрядты Windows операциялық жүйесінде жұмыс істеуге арналған. Delphi бағдарламалау тілі ретінде объектілі-бейімді Object Pascal тілі қолданылады.
Delphi идеологиясы негізінде визуальді проектілеу технологиясы мен оқиғалық бағдарламалау (оқиғаны өңдеу процедурасын бағдарламалау) жатыр. Бұл құру уақыты мен қосымшаны дайындау процесін бір шама жеңілдетеді.
Бағдарламалау – бағдарлама құру процесі, олар келесі қадамдармен көрсетілуі мүмкін:
бағдарламаға қойылатын талапты анықтау;
шешім алгоритмін таңдау немесе жазу;
командалардың жазылуы;
отладка;
тестілеу.
Бағдарламаға қойылатын талапты анықтау ең міндетті этаптардың бірі. Мұнда шығыстық ақпаратты толық сипатталады және нәтижеге қойылатын талаптар анықталады.
Бағдарламаға қойылатын талапты анықталып болған сон және шешім алгоритмі құрылғаннан кейін, таңдалған бағдарлама тілінде жазылады.
Отладка бағдарламадағы мүмкін болатын қатені іздейді. Бағдарламадағы қате екі топқа бөлінеді: синтаксистік және алгоритмдік. Синтаксистік қате –бұл оңай жөнделетін қате. Алгоритмдік қатені табу оңайға соқпайды.
Тестілеу этабы өте маңызды. Егер сіз бағдарламаңызды ұсынғанда мына ескеру керек: кіріс мәліметтерінің жиынтығы жоғары болмақ сонымен қатар қате түрлері де.
Delphi 7-дегі компилятор «клиент-сервер» архитектурасындағы жасалынатын қосымша үшін жоғары деңгейлі болып табылады. Қазіргі кезде бұл компилятор бүкіл әлемдегі ең жылдамы болып табылып тұр. Intel Pentium II 300MHz компьютерінде компиляция жылдамдығы 120 мың қатар минутына. Дайын бағдарламалық блок үшін оңай құру мен тез тексеру уақытын ұсынып отыр. Бұл төртінші деңгейлі (4GL) тілдерге тән қасиет сонымен қатар 3GL компиляторға тән программалық код сапасымен қамтамасыздандырылған. Delphi 6 кодты қолмен жазуды керек етпейді (бірақ кейде болмаса).
Қосымшаны жасау барысында құрушы суретші секілді компонеттер палитрасынан керек құралын алып қоя береді. Компиляцияға дейін жасап жатқан бағдарламаның нәтижесін формада көре алады. Delphi 7-де жасалып жатқан жобалау интерпритерленетін ортадағы жобалаудан айырмашылығы жоқ, тек қана компиляция жасап болғаннан соң 10-20 есе жылдам орындалатын код аламыз ол интерпретатордің көмегімен құрастырғаннан әлде қайда жылдам.