Жұмысты орындау тәртібі

1. Жаңа форма ашып, оған Label1, Label2, Label3, Label4, Label5, Edit1, Edit2, Edit3, Button1, Button2, RadioButton1, RadioButton2 компоненттерін орнату.

2. Компоненттердің қасиеттеріне мәндер меншіктеу:

Компонент	Қасиет	Мән
Form1	Caption	Калькулятор
Label1	Caption	1-сан
Label2	Caption	2-сан
Label3	Caption	Нәтиже
Label4	Caption	+
Label5	Caption	-
Edit1	Text	бос ету
Edit2	Text	бос ету
Edit3	Text	бос ету
RadioButton1	Caption	бос ету
RadioButton2	Caption	бос ету
Button1	Caption	Есептеу
Button2	Caption	жабу

3. Button1 кнопкасын 2 рет шертіп OnClick өңдеуіш оқиғасын құрыңыз.

procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);

var x,y,z:real;

begin

x:=StrToFloat(Edit1.Text);

y:=StrToFloat(Edit2.Text);

if Form1RadiButton1.Checked=true then begin

z:=x+y; Edit3.Text:=FloatToStr(z); end;

if Form1.RadioButton2.Checked=true then begin

z:=x-y; Edit3.Text:=FloatToStr(z); end;

end;

4. Button2 кнопкасын 2 рет шертіп процедура соңына программа жұмысын аяқтау процедураны қосу:

procedure TForm1.Button2Click(Sender: TObject);

begin

Close

end;

5. Проектіні сақтап, F9 арқылы іске қосу қажет.

Тапсырмалар

Тапсырма 1.

Жасалған калькулятор программасындағы компоненттерді түрлі түстерге бояңыз.

Тапсырма 2.

Калькулятор программасын көбейту амалын орындайтын етіп толықтырыңыз.

Тапсырма 3.

Калькулятор программасын бөлу амалын орындайтындай етіп толықтырыңыз.

Тапсырма 4.

Шартты тексеру операторын пайдаланып

функциясын есептеңіз.

Тапсырма 5.

Шартты тексеру операторын пайдаланып а, в, с, сандардың ең үлкенін табу программасын құрыңыз.

Бақылау сұрақтары

1. Object Pascal тілінің қарапайым конструкцияларын атаңыз?

2. Оқиға дегеніміз не?

3. Класс дегеніміз не?

4. Трефиксі не үшін қолданылады?

5. Модуль дегеніміз не?

№2 ЗЕРТХАНАЛЫҚ ЖҰМЫС

Формамен жұмыс жасау

(2 сағат)

Жұмыстың мақсаты: Object Pascal тілінің күрделі құрылымдарымен жұмысты үйрету; Форманы және оның негізгі қасиеттерін өзгерту;

Қысқаша теориялық мәлімет

Форманың және формаға енгізілетін компоненттердің түрлі қасиеттері бар. Қасиет-айнымалылардың ерекше түрі. Олар объектінің түрлі мүмкіндіктерін сипаттап, ағымдық күйін анықтайды. Delphi іске қосылған кезде форма қасиеттеріне алғашқы сәйкес мәндер меншіктеліп қойылады.

Форманы не онда орнатылған компонентті программа құру үшін дайындау оның кейбір қасиеттерінің мәндерін өзгертуден басталады. Қасиеттер тізімі Объект инспекторы терезесіне енгізілген. Инспектор терезесінің жоғарғы қатарына таңдалған объект атауы жазылып қойылады. Терезенің екі қосымша беті бар:

Properties (қасиеттер),

Events(оқиғалар).

Терезе ашылғанда 2 бағанға енгізілген жазулардан тұратын оның Properties беті ашылулы тұрады. Бірінші бағанда көрінетіндер - қасиет атаулары, екінші бағанаға сәйкес жазылғандар – олардың мәндері.

Форма қасиеттері:

Name (атау) – формаға берілген атау. Ол Delphi объектілерінің негізгі қасиеттерінің бірі. Delphi – дің жұмыс істеуі кезінде ол объектіні осы атау бойынша ажыратып таниды. Delphi – дің автоматты түрде алғаш рет меншіктеген атауын (Form1) өзгертіп, басқаша атау беруге болады. Форманың іс-әрекеті атауынан белгілі болуы үшін атауды мазмұнға жақын етіп енгізген жөн.

Font(шрифт) – формаға енгізілген мәтін шрифтін орнату қасиеті. Оны таңдап,оң жақтағы (. . .) шерткен кезде сұхбаттық шрифт таңдау терезесі көрінеді. Терезеден қажетті шрифт типін, өлшемін таңдап ОК шерту қажет.

Caption (Тақырып, бетіне жазу) – форма терезесінің тақырыбына еңгізілетін мәтін.

Color (Түс) – форманың түсін орнату қасиеті. Ол таңдалған кезде оң жағында кнопка көрінеді. Бұл кнопка – қасиет мәнінің бірнеше екенінің белгісі. Шерткен кезде түстер терезесі ашылады. Тізімде көрінген қалаған түсті шерткен соң форма сәйкес түске боялып қойылады.

Width(ені), Height (биіктік) – пиксель өлшем бірлігімен берілген форманың ені мен биіктігін орнату қасиеттері.

Экранда қасиеттер терезесі көрінбесе, оны шығару үшін View Object Inspector командасын беру жеткілікті.