4. Тақырыптың негізгі сұрақтары:

1. Сұрастыру. Негізгі шағымдары, диагностикалық маңызы (психикалық қозудың жоғарлауы, ұйқының бұзылуы, тітіркенгіштік, тершеңдік, жүректің қағуы, қол саусақтарының дірілдеуі, нәжістің жиілеуі, бұлшық еттердегі әлсіздік, апатия, ұйқышылдық, әлсіздік, терінің қышуы, шөлдеу, тәбетінің жоғарылауы, жүдеу). Анамнез. Балалардағы сұрастыру ерекшеліктері

2. Жалпы қарау: естің жағдайлары, өзін ұстау ерекшеліктері (асығу, сөздің жылдамдығы, баяулық, бір қалыпты түсініксіз дөресі сөйлеу). Науқастың жалпы жағдайы: көз симптомдары, көздің шығып тұруы; бойдың өсуінің бұзылуы: (гигантизм, нанизм) және дененің сәйкессіздігі, екіншілік жыныс белгілерінің болуы. Тері асты май қабаты, сипатын анықтау. Семіру, жүдеу және кахексия. Перифериялық ісіктер. Тері: түсі, дермографизм, рубеоз, гипо-гиперпигментация, эластикасы, ылғалдылығы, құрғақтығы, тырнақ іздері, қабыршақтану, срии, майлы бездердің қызметі. Гипертермия және гипотермия. Түктердің сипаты. Моынды, қалқанша безін қарау, диагностикалық маңызы.

3. Эндокринді жүйенің зертханалық зерттеу әдістері және олардың маңызы:

- қандағы және зәрдегі қант, зәрдегі ацетон, глюкозаға толеранттылық тест

- гормондар ТТГ, Т3, Т4, 17 кетостеройдтар, 17 оксикетостеройдтар

д

5. Сабақ берудің және оқытудың әдістері: тест, ауызша сұрастыру, тәжірибелік дағдыларды меңгеру: жалпы қарау, қарау, қалқанша безінің пальпациясы (кіші топтарда, жұптасып жұмыс істеу)

Негізгі әдебиеттер:

1. Айтбембет Б.Н. Ішкі аурулар пропедевтикасы.- Алматы 2005.

2. Муратбекова С.К. Терапиядағы мейірбике ісі.- Астана «Фолиант», 2007.-600б.

З. Ахметов К. Ішкі аурулар пропедевтикасы - Ақтөбе, 2007

Қосымша әдебиеттер:

1. Жаманкулов К.А. Ішкі аурулар пропедевтикасы , б. І-ІІ.- Ақтөбе, 1992.

6. Тексеру

Тесттік тапсырмалар, ауызша сұрастыру, тәжиірбелік дағдыларды қабылдау.

Тесттер бар.

Тесттер:

1.Эндокринді жүйе ауруларында жиі кездесетін шағымдарды атаңыз.

1 . Әлсіздік, тез шаршағыштық, бастын айналуы, құлағының шулауы, ентігу;

2 . Етігу, жөтел, дегберсіздік, қан түкіру, қақырық тастау, кеуде түсының ауырсынуы;

3. Қозғыштық, ұйқысының бұзылуы, тез шаршағыштық, жүрекгінің қағуы, терісінің қышуы, шөлдеу;

4. Дисфагия, құсу, қыжылдау, сілекейдің ағуы, кекіру, қанның ағуы;

5. Ісіну, зәр шығарудың бұзылуы, басының ауырсуы, дене қызуының көтерілуі;

2. Эндокринді аурулардың қайсысына бойдың өсуі тән:

1. Гипофиздің патологиясы;

2. Қалқанша безінің патологиясы;

3. Бадамша бездің патологиясы;

4. Ұйқы безі патологиясы;

5. Бүйрек асты безінің патологиясы;

3.Қандай ауруға мынадай белгілер тән ; домалақтанған немесе ай тәрізді бет-әлпет, көкшіл ренді, иегінде және ернінің айналасында шаш көп?

1.акромегалия

2.Иценко-Кушинга

3.тиреотоксикоз

4.микседема

5.туберкулез

3. Қандай ауруға мынадай белгілер тән-қабақтың дірілдеуі, бет-әлпеті үрейленген, көзін сирек қағады, көзі шарасынан шыққан?

1.акромегалия

2.Иценко-Кушинга

3.тиреотоксикоз

4.микседема

5.туберкулез

2. Қандай ауруға мынадай белгілері тән-ісінген, домалақтанған, ен жарлық (безразличие) бет-әлпет:

1.акромегалия

2.Иценко-Кушинга

3.тиреотоксиноз

4.микседема

5.туберкулез

3. Қалқанша безінен төмендегілердің қайсысы бөлінбейді?

1.гормондар

2.трийодтиронин

3.адреналин

4.тироксин

5.кальцитонин

4. Дені сау адамның қанындағы қанттың мөлшері:

1.1-5 ммоль/л

2.2-3 ммоль/л

3.4,4-6,6 ммоль/л

4.4,-5-0,5 ммоль/л

5.10,0 ммоль/л-ден жоғары болуы

5. Қант диабетімен ауыратын науқастарға қандай диета тағайындалады?

1.стол №1

2.стол№5

3.стол №7

4.стол №9

5.стол №10

6. Қандай жағдайда глюкозаға толеранттылық сынағын жүргіземіз?

1)жасырын диабетті анықтау үшін

2)преддиабетті анықтау үшін

3)қант диабетінің компенсация дәрежесін анықтау үшін

4)инсулин дозасын анықтау үшін

7. Қандай ару кезінде еркектерде әйелдер тәрізді түктену болады?

1. микседема

2. перитонит

3. бүйрек патологиясы

4. митральді стеноз

5. териотоксикоз ауруы

№1 тақырыпқа арналған тестердің жауаптары:

1.-3	6.-4
2.-1	7.-3
3.-2	8.-4
4.-3	9.-1
5.-2	10.-1

, №2 тақырыпқа арналған тестердің жауаптары:

1.-5	6.-4
2.-1	7.-3
3.-5	8.-3
4.-1	9.-2
5.-1	10.-1

№3 тақырыпқа арналған тестердің жауаптары:

1.-2	6.-4
2.-2	7.-2
3.-1	8.-4
4.-3	9.-1
5.-4	10.-3

1. Тақырып 2: Гипер - және гипогликемия, гипо – және гиперкортицизм синдромындағы клиникалық-зертханалық нәтижелер. Балалардағы ерекшеліктер

2. Мақсаты: Ересектер мен әртүрлі жастағы балалардағы гипер - және гипогликемия, гипо – және гиперкортицизм синдромдарының негізгі клиникалық әдістерін студенттерге бастапқы және клиникалық пәндерді интеграциялау негізінде оқыту. Эндокриндік жүйе мүшелеріндегі патологиясындағы клиникалық және параклиникалық зерттеу әдістерін үйрету. Балалардағы ерекшеліктері.