3. Басқа ұйымнан тегін алынған мүлік.

4. Мақсаттты қаржыландыру қаражатының инвестициялық ресурс нысандағы түсімі және басқа да түсім

3. Резервті капитал АҚ-ң және басқа ұйымның бөлінбеген кірістен ақша аудару есебінен құрылатын меншікті қаражаттың бөлігі. Р.к операциялық қызметтен туындайтын ысыраптың орнын толтыру, сондай-ақ ағымдағы пайда дивидент төлеуге жетпеген жағдайда пай-ы. Осы мақсатқа пай-ы. Р.к мақсатты пайдалану нәтижесінде азайған жағдайда, келесі есепті кезеңде оны қосымша есептеу қажет. Бух.баланста р.к пассивте көрсетіледі. Р.к-ң есебі «р.к» деген шотта жүргізіледі, құрылған кезде «есепті кезеңнің бөлінбеген кірісі» ДТ ал «р.к» КТ көрсетіледі. Ал «р.к» қаражатын пайдаланғанда ДТ көрсетіледі

4. Алынатын капитал – акционерден сатып алынған меншік акциясының құнын біл-і, алынған акцияларының есебін жүргізуге «жай акция», «артықшылықты акция», «алынған капитал» деген шоттар арналған. Осы шоттар акционерлерден кейін айналыстан алып тастау мақсатында, сатып алынған меншік акция жөніндегі ақпарат жинақталып қорытындылады.

5. Бөлінбеген кіріс – АҚ-ң капиталы құрылатын маңызды көзі б.т. Оған:

1. өткен жылдың бөлінбеген пайдасының сомасы

2. Есепті жылдың бөлінбеген пайдасы

Бух есеп ж/е есеп беру жөніндегі нормативтік құжаттарға сәйкес қалдық нәтижесі б/ша жеке көрсетілмейді. Ол бух балансқа тіркелетін түсіндірмелерде және кіріс пен шығыс жөнідегі есепте ж/е меншікті капитал өзгерісі жөніндегі есепте көрсетіледі.

1. Өткен жылдың бөлінбеген пайдасының сомасы

9. резервтегі капиталды толықтыру

10. ж.к ұлғайту

11. қосымша капиталды ұлғайту

12. АҚ-ң құрылтайшыларына кіріс төлеу сияқты мақсатқа жұмсалады

6. Қорлар.

Ұйым иелігінде қалатын қаражаттың негізінде яғни, салықты және басқа да міндетті төлемдерді төлегенннен кейін арнайы кещенді қор, яғни жинақтау және тұтыну қорлары құрылады.

Тұтыну қорына:

1. барлық қызметкерлерге еңбекақы төлеуге жұмсалатын шығыс

2. ақшалай төлем, оның ішінде жыл-қ жұмыс қорытындысы б-ша сыйақы

3. мат-қ көмек

4. еңбек және әлеуметтік жеңілдік белгілеуге жұмсалатын қаражат

5. кіріс қоры дивиденд төлеуге және % төлеуге арналады.

6. Еңбек үшін ақшалай және табиғи нысанда сыйақының басқа түріне жұмсалатын қаражат

Жинақтау қорына:

1. кәсіпорын иелігінде қалдырылатын пайданың, негізгі қорды қалпына келтіруге арналған амортизациялық аударым

2. істен шыққан мүлікті сатудан түсетін түсім

3. банк несиесінің қоры

4. басқа көздердің есебінен қалыптастырылады

Жинақтау қоры шығындарды қаржыландыру үшін пайдаланылады:

1. негізгі және айналым қорын толықтыруға

2. ғылыми-техникалық дамуға, жаңа өнім игеруге

3. табиғаи қорғау іс шараларын жүзеге асыруға

4. әлеуметтік инфрақұрылым объектісін салуға (тұрғын үй, демалыс үй, санатори, спорттық кешендер) және үлестік қатысуға жұмсалады.

5. Өндірістік инфрақұрылым объектісін (автокөлік жолын, есептеу орталығы, жөндеу, энергетикалық құрылыс) және т.б өндіріске салуға және үлестік қатысуға жұмсалады.

11. Ұйымды қаржыландырудың қарыз көздері:

Қарыз капиталы – ұйым капиталын қаржыландырудың қарыз көзі арқылы қалыптасқан бөлігі.

Ұйымның қарыз капиталының құрамына мыналар кіреді:

1. қысқа мерзімді несие мен қарыз

2. ұзақ мерзімді несие мен қарыз

3. кредиторлық берешек (тартылған қаржат нысанында)

Қысқа мерзімді несие мен қарыз – айналым активінің орнын толтыратын көз б.т.

Қарыз алушы ұйымның алынған несие мен қарызы б-ша қарыз берушіге берешегі бух.есепте қысқа мерзімдіге және ұзақ мерзімдіге бөлінеді.

Алынған қарыз бен несие б-ша берешекті өтеу мерзімі шарт ережесі б-ша 12 айдан аспайтын берешек қысқа мерзімді берешек болып саналады.

Алынған қарыз бен несие б-ша берешекті өтеу мерзімі шарт ережесі б-ша 12 айдан асатын берешек ұзақ мерзімді берешекке жатады.

Берешек мерзімді және мерзімі өтіп кеткен болады.

Мерзімді берешек – алынған қарызбен несие б-ша берешектің өтеу мерзімі әлі келмесе немесе белгіленген тәртіппен ұзартылса

Мерзімі өтіп кеткен – мерзімінде төленбеген берешек

Қысқа мерзімді несие мен қарыз бух.баланста қарыз алушының айналым активін қалыптастыратын қысқа мерзімді міндеттеме ретінде көрсетіледі.

Ұзақ мерзімді несие мен қарыз бух.баланста өтеу мерзімі есепті күннен кейін 12 айдан аспайтын ұзақ мерзімді міндеттеме ретінде көрсетіледі.

Қарыз алушы есептік саясатқа сәйкес ұзақ мерзімді берешекті қысқа мерзімдіге ауыстыруға н/е өзінің иелігіндегі қарыз н/е несие шарты б/ша өтеу мерзімі 12 айдан асатын қарыз қаражаты көрсетілген мерзім аяқталғанға дейін ұзақ мерзімді берешек құрамында есептеуге құқылы.

Қарыз алушы шетел валютасында берілген н/се көрсетілген қарыз бен несиенің берешегін кт-к операция жасалған нақты күні ҚРҰБ қолданыстағы бағамы б/ша есептейді. Қарыз алушының банкіден алған несиесін қайтаруы бух. есепте оның кредиторлық берешегінің азаюы ретінде көр-і.

Несие алумен және оны пайдалануымен бай/ы шығынға кредитор – банкіге төленуі тиіс пайыз кіреді. Алынған несие б/ш жұмсалған шығын осы шығын жұмсалған кезеңнің шығысы ретінде саналады. Қарыз алушы оны операциялық шығыс құрамында есептейді.

Қысқа мерзімді несие мен қарыз бух баланста қарыз алушының айналым активін қалыптастыратын қысқа мерзімді міндеттеме ретінде көрсетіледі.

Сырттан тартылған қысқа мерзімді капитал әдетте айналымнан тыс активті қаржыландыруға жұмсалады.Айналымнан тыс активке негізгі құрал жабдық объектісі мүліктік кешен және сатып алуға және салуға қомақты шығынды қажет ететін актив жатады.

Айналымнан тыс активке(инвестициялық):

1. Н.қ-ң обьектісі

2. Мүліктік кешен

3. Сатып алуға ж/е салуға қомақты шығынды қажет ететін актив жатады.

Негізінен қайта сату үшін сатып алынатын обьект тауар ретінде саналмайды ж/е инвестициялық активке жатқызылмайды.