Добавил:
Upload Опубликованный материал нарушает ваши авторские права? Сообщите нам.
Вуз: Предмет: Файл:
Лекции йым аржы.doc
Скачиваний:
0
Добавлен:
01.05.2025
Размер:
2.21 Mб
Скачать

29. Кәсіпорын инвестициясы.

30. Инвестицияны пайдалану көздері:

Нарық жағдайында өнеркәсіп өндірісі жаңа технологиялық базаға көшу кезінде ұдайы өндіріске капитал салудың нәтижесінде инвестиция түсінігі негігі болып саналады. Өйткені нарық жағдайындағы үрдісте инвестиция негізінде жаңалық түрін өндіріске енгізу арқылы өнімнің жаңа ж/е жетілдірілген түрін шығару, өндіріс техникаларын жаңалау н/е жетілдірілген түрін шығару, өндіріс техникаларын жаңалау, технология тұтынушылардың сұранысын қанағаттандыру іске асырылады.

Инвестиция термині біздің экономикамызға енген жаңа ұғым - «күрделі қаржы салу» деген ұғымды білдіреді. Инвест-я нақты және портфельді(қоржынды) болып бөлінеді. Нақты инвест-я 1 жағдайда инвестор өзінің өндіріс көлемін кеңейтуде – өндірістік негізгі ж/е айналым қорларын ұлғайтса, екінші жағдайда – инвестор құнды б.қ үлесінен дивидент алу арқылы өзінің қаржы капиталын ұлғайтады. Ал айналым құралына салынған инвестицияны күрделі қаржы салымы деп есептеуге болмайды.

Күрделі қаржыны қолдану бағытына қарай өндірістік ж/е өндірісітік емес етіп жіктеуге болмайды.

Өндірісітік күрделі қаржыны к.о-ң дамуына бағытталатын салым, ал өндірісітік емеске әлеуметтік шеңбердегі дамуды қамтамасыз ететін қаржы жатады.

Ұдайы өндірісте н.қ өзінің түрлері б/ша күрделі қаржыны жұмсауда төмендегідей болып ажыратылады:

  • Жаңадан салынатын құрылысқа жұмсалған қаржылар

  • Істеп тұрған к.о-ды кеңеутге арналған қаржылар

  • Істеп тұрған к.о-ды қайта құру ж/е тех-қ қайта құрулануына арналған қаржылар.

  • Жабдықтарды талапқа сәйкес жаңалауға арналған қаржылар.

Қарж-у көздеріне қарай күрделі қаржыны орталықтандырылған ж/е орталықтандырылмаған деп бөледі.

(Материал из интернета)

Инвестиция дегеніміз қаражатты ұзақ мерзімге әр саладағы кәсіпорындарға, кәсіпкерлік жобаларға, әлеуметтік-экономикалық бағдарламаларға немесе инновациялық жобаларға құю. Инвестициялар құйылған сәттен бастап ұзақ уақыт өткеннен кейін пайда келтіреді.

Инвестор – бұл өзіндік немесе несиеге алынған немесе басқа жақтан тартылған қаражатты инвестициялық жобаларға құятын заңды немесе жеке тұлға. Инвестор тәуекелдердің аз болуын қалайды. Олар стратегиялық немесе портфельдік инвестор болып бөлінеді.

Инвестициялар төмендегі мақсаттарды шешуге көмектеседі :

  • Қаржы және материалдық қорларды жинақтау арқылы өз кәсіпкерлік іс-әрекетін кеңейту ;

  • Жаңа кәсіпорындарды сатып алу ;

  • Бизнесті жаңа салаларды меңгеру арқылы түрлендіру (диверсификация) .

Барлық инвестицияларды екі негізгі топқа бөлуге болады :

Портфельді инвестици ялар – қаржыны жобалар тобына құю, мысалы әр түрлі кәсіпорындардың акцияларын сатып алу

Нақты инвестициялар – қаржы қаражатты нақты, әдетте ұзақ мерзімді және нақты активтерді сатып алуға тиісті жобаға құю

Инвестициялардың негізгі түрлері :

  1. Шетелдік

  2. Мемлекеттік

  3. Жеке

  4. Өндірістік

  5. Интеллектуал ды

  6. Бақылайтын

  7. Бақыламайтын

Әрекет ету жағынан қарастырғанда инвестициялар мына түрлерге бөлінеді :

  1. Алғашқы инвестиции

  2. Кеңейтуге бағытталған и нвестици ялар

  3. Реинвестициялар – кәсіпорынның бос қаражатын жаңа құралдарды сатып алуға бағыттау

  4. Негізгі фондыларды алмастыруға арналған и нвестици ялар

  5. Диверсификацияға бағытталатын и нвестици ялар