3. Пернетақта арқылы компьютерді қосу.

Бірінші компьютерді іске қосып, DEL пернесін бірнеше рет BIOS терезесі ашылғанға дейін басамыз. Ашылған терезеден POWER MANAGMENT SETUP бөлімін таңдаймыз. Бізге қажетті баптауларды жасау үшің POWER ON FUNCTION функциясын таңдаймыз. Әр компьютерлерде әртүрлі болуы мүмкін(POWER ON BY PS2 KB/MS). Одан кейін компьютердің қосылу әдісін көрсетеміз. F10 арқылы өзгертілген командаларды ENTER пернесі арқылы сақтаймыз.

2 Билет

1. Сұйық кристалды монитор.

Қазіргі кезде портативті компьютерлерден (ноутбуктерден) қолданылатын сұйық кристалды мониторлар бар.

Сұйық кристалды мониторда люминофор емес, оған келетін тоқтың әсерімен өзінің түстік сипаттамаларымен өзгертетін миниатюрлі сұйық кристалды элемент жарқырайды. Бұл ғажайып – кристалдардың қабаты өте жіңішке болуы мүмкін – яғни, монитор қалыңдығы кішірейеді. Сұйық кристалды – мониторлар активті және пассивті болып бөлінеді. Активті матрицалық мониторлар (ТҒТ) – ең сапалы және ең қымбаты. Пассивті матрица (DSTN)-дағы бейнелер ТҒТ-ға қарағанда күңгірт болады. Дегенмен DSTN – мониторлр 30 пайызға дейін арзанырақ.

Монитордың электронды-сәулелік түтікшесіз сұйық кристалды және сенсорлық экранды түрлері бар. Сұйық кристалдар электр кернеуінің әсерімен өз құрылымын, түсін және оптик. қасиеттерін өзгерте алады. Сұйық кристалдар құрамына басқа түсті ерітінділерді қосып және электр өрісін өзгерте отырып, жоғары сапалы 15 млн-нан аса түстерді бейнелей алатын экрандағы нүктелер саны 1024*768 немесе 1280*1024 болатын Мониторлар жасауға болады. Бұлардың салмағы жеңіл, көлемі кіші және денсаулыққа зиянды электро-магниттік толқындары болмайды; 2) Компьютердегі мәліметтерді өңдеу жүйесінде орындалатын операцияларды бақылайтын, реттейтін немесе тексеретін машиналық бағдарлама. Бағдарламалау тілдерінде – бөлінбейтін мәліметтік қорлармен (ресурстармен) байланыс ұйымдастыратын жоғары деңгейдегі әрекеттесу ісін жүзеге асырады.

2. Адрестік шина

Адрестік шина (Адресная шина; address bus) — жад адресін жеткізуге бөлінген жалпы шинаның бөлігі немесе енгізу-шығару порты

3. Тышқан арқылы компьютерді қосу.

Бірінші компьютерді іске қосып, DEL пернесін бірнеше рет BIOS терезесі ашылғанға дейін басамыз. Ашылған терезеден POWER MANAGMENT SETUP бөлімін таңдаймыз. Бізге қажетті баптауларды жасау үшің POWER ON FUNCTION функциясын таңдаймыз. Әр компьютерлерде әртүрлі болуы мүмкін(POWER ON BY PS2 KB/MS). Одан кейін компьютердің қосылу әдісін көрсетеміз. F10 арқылы өзгертілген командаларды ENTER пернесі арқылы сақтаймыз.

№3 билет

1. Енгізу шығару базалық жүйесі

BIOS енгізу шығару базалық жүйесі.- DOS компоненті аппаратураға  ең  жақыны. BIOS әркез жадыда орналасады, дербес компьютердің орналастыру комплектісіне енеді. Операциндық жүйенің типі өзгеруі мүмкін, ал  BIOS өзгермей қалады. Сондық тан BIOS дербес компьютердің өзгермейтін бөлігі болып қалады,  бір жағынан аппараттық бөліктің компоненті болып қалса, екінші жағынан кез-келген операциондық жүйенің компоненті болып қалады оның санына MS DOS -та кіреді.  BIOS нақтырақ айтсақ MS DOS құрамына кірмейді, бұл модульсіз операциндық жүйені функциолау мүмкін емес болғандықтан ол құрылым компоненті деп есептейміз.

BIOS-тың көмекші компоненттері дербес компьтерді қосқанда жүктелу этапында таратылады және келесілерден тұрады:

• операциондық жүйенің жүктелу-программасында алдымен иілгіш онан соң қатты дискіде ізделеді;

• аппараттық бөлікті тестілеу оған қоса опретивті жадыны да

• төменгі деңгейді үзу векторын инициализациясында.

BIOS ендіреді: арнайы программаларды(драйверлер) стандартты ішкі құрылғылардың жұмысын басқару бойынша; аппаратураның жұмысқа бейімділігін тексеру үшін тестілік программалар,  операциондық жүйенің  алғашқы жүктелу программасын.

2. Компьютердің жедел жады (қысқартылған түрде – ОЗУ немесе RAM) мәліметтерді қысқа мерзімге сақтау үшін қызмет етеді. Кез келген бағдарламаның, ОЖ-ні қамти отырып, жұмыс істеуі үшін іске қосу кезінде бағдарламаның бір бөлігін жүктеуге жетел жадтың біршама көлемі талап етіледі. Бұл қатқыл дискіге қатынамастан бағдарламаның маңызды мәліметтеріне қатынас құру мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Компьютерде бір мезгілде неғұрлым көп бағдарлама жұмыс істесе, солғұрлым үлкен жедел жад талап етіледі. Бағдарламаның жұмысы аяқталған кезде немесе компьютерді ағытқанда жедел жадта сақталынатын мәліметтер өшіріледі.  Жедел жад ішкі жад болып саналады да сыртқы жадтың мысалдары бола алатын қатқыл дискі немесе жинақы-дискіден ерекшеленеді. Тіпті компьютер ағытылғаннан кейін де ақпарат сыртқы жадта сақталады.  Жедел жадтың көлемі мегабайтармен (Мб) өлшенеді. Қазіргі заманғы қосымша бағдарламалардың көпшілігі жұмыс істеу үшін, ең шекті өлшемде, іске қосылған бағдарламалардың әрбір данасы 64 Мб жедел жад талап етеді. Пәрменді пайдаланылатын бейнелік және дыбыстық үлкен бағдарламаларға (мысалы – компьютерлік ойындарға) оданда үлкен жад талап етіледі.  Жаңа компьютерлерге қазір ең аз дегенде 256 Мб-тық жедел жад орнатады. Егерде компьютерде орнатылған жадтан үлкен жатты талап ететін бағдарламаны іске қосатын болсақ, онда оның жұмыс істеу жылдамдығы бірден құлдырайды, тіптен компьютер мүлдем «тұрып қалады». Өнімділік тұрғысынан, компьютерде неғұрлым үлкен жад орнатылса, солғұрлым жақсы.

3. Award BIOS-қа пороль қою

. BIOS-қа кіріп BIOS Security features таңдап ішінен Change Supervisor Password –қа қажетті құпия сөзді енгізу керек және Change User Password-қа да қолданушы өзі таңдаған құпия сөзді енгізу керек

№4 билет

2. Командалық шина. Процессорда орындалған командалар осы шиналар мен оперативтік жадыдан келеді. Командалар байттар түрінде көрсетіледі. Қарапайым командалар 1 байтқа сыйады, бірақ 2 немесе одан да көп байтты сыйымдылықты қажет ететін командалар да болады. Қазіргі заманғы процессорлардың көп бөлігінде 32-разрядты командалар шинасы бар,сонымен қатар 64- разрядты командалық шинасы бар процессорлар да кездеседі.

Аналық тақшадағы шиналар тек процессормен байланыс орнату үшін ғана қолданылмайды. Аналық тақшадағы ішкі құрылғылар және де оған тікелей қосылатын құрылғылар бір-бірімен шиналар арқылы байланысады, әрекеттеседі.

1. AMI BIOS опциялары

• Main…….

Конфигурациялық жүйенің базалық жауаптылығы осы бөлімде орналасқан: күн мен уақыттың жүйелілігі қосылған, диск қорының реттелуі, пернетақтаның реттелуі, Post-қателіктер туралы хаттар берілуінің реттелуі, супервизор мен қолданушының пароль беруі жинақталған.

• Advanced……

Бұл берілген бөлімде жүйелік блоктың реттелуі, жадтың кэшталуы, жүйелік шинаның жиілігінің берілуі, порттың құрамдары, жүйелік ресурстардың компьютер құрылғысының арасында бөлінуі жинақталған.

• Power…….

Бұл бөлімде, компьютердің энергия қолдану режимі беріледі, компьютер жұмысының мониторингіне жауапты, және де компьютердің қосылып-өшуін көрсетеді.

• Boot……..

Бұл берілген бөлімде қандай құрылғыдан бірінші, екінші т.с.с болып жүктелу қамтамасыз ететін опциялары жинақталған.

• Exit……

Бұл бөлімде BIOS SETUP-тан шығуы туралы опциялар жиналған ( істелген өзгерістердің сақталуын немесе сақталмауын ескереді) және де жасалған өзгерістерді қайтадан қалпына келтіруге болады.