26 Билет
Үстеу қазақ тіліндегі сияқты түрк тілінде де бірнеше мағынаны білдіреді. Негізгілері:
Мезгіл үстеуінің сұрақтары: қашан?/ ne zaman? «когда?» Мысалы: бұрын/önce «раньше», кейде/bazen «иногда», қазір/şimdi «сейчас», ерте/erken «теперь»;
Мекен үстеуінің сұрақтары: қайда?/nerede? қай жерде?/nereye? «где?куда?» Например: алға/öne «вперед», кейін/geri «позади», ілгері/ileri «впереди, вперед»;
Мөлшер үстеуінің сұрақтары: қанша ne kadar? «сколько?» Мысалы: біраз/biraz «немного», көп/fazla «много».
Kadın: Bir cinsiyet-doğurganlık sembolü-geniş anlamında insan. Bu sadece boyutun görünen tarafı… Bir de görünmeyen, görünmek istenmeyen boyutu vardır. Kadının toplumdaki yeri ne yeni ne de tamamen halledilmiş bir konudur. Kadın, toplumumuz içinde önemli bir olgu olarak görülse de nedense ikinci sınıf vatandaş rolüne itilmektedir. Yüzyıllardır kadının toplumdaki önemi arka sıralardaki raflara kaldırılmış olsa da bu olgunun önemini inkâr edemeyiz. “Şuna inanmak gerekir ki; dünya üzerinde gördüğümüz her şey kadının eseridir.” Diyen Atatürk; Türk Kadınına haklar tanınmasına rağmen, toplum zihniyetimiz bu olguyu kabullenememektedir. Günümüz kadını; teknolojinin ilerlediği bu yıllarda birçok kez adını duyurmayı başarabilmiştir. Yaptığı iş, aldığı rol her ne olursa olsun kadın başarısını her zaman kanıtlamıştır. Kimi zaman bir anne, kimi zaman bir yönetici kimi zamanda bir siyasetçi… Aldığı rol her neyse, onunla bütünleşti kadın. Değer yargıları bir namus örtüsü altına büründürüldü kimi zaman. Saçı uzun aklı kısa-kadın şeytandır mantıyla hareket eden bir toplumun, kadına verdiği ön yargı açıkça görülmektedir. Her seferinde bunun aksini kanıtlansa da kadın, toplum zihniyetinde geçmişten geleceğe bu zihniyet kuşağı hüküm sürmüştür. Kadının adı yok zihniyetini benimseyen bir toplum, başarıdan her zaman yoksun olmaya mahkûmdur. Kadın adını bulmaya değil, adının altına imzasını atmaya çalışmaktadır ve bunca zaman kadın erkek arasındaki sosyal savaş bundan dolayı kaynaklanmaktadır. Mesele kadının başarabilmesi değil, karşı cinse bir tehtit algısı olarak gözükmesidir. Kadın ne bir tabu nede namus simgesidir. Kadın kadındır. Namus bir karakter unsurudur. Her insanda olduğu gibi. Kadınlarımızın kimliğini ve sınıfını sosyal toplumumuz içinde statulendirmek yerine onlara gereken eşitliği tanımak toplumun huzuru ve refahı için önemlidir. Öyle gözüküyor ki; bu zihniyeti güden bir toplumda, bu kanayan yara ne dun ne bugün ne de yarın bitecek… Her zaman ağrıyan ve kanayan fakat üstüne her zaman tuz basılan bir yara olarak gündeme gelecek gibi gözüküyor.
25 Билет
Көсемше – етістістік пен үстеудің белгілерін біріктіретін етістіктің формасы. Олар жіктелмейді және өзіндік уақыт мәні болмайды.
Қазақ және Түрк тілдеріндегі ең өнімді аффикстер мыналар болып табылады:
–ып/-іп/-п; -(y)ıp/-(y)ip/-(y)up/-(y)üp Мысалы: Марат оян-ып, тұрды./Marat uyan-ıp kalktı. «Марат, проснувшись, встал». Әкесі қуан-ып, баласына қарады./Babası sevin-ip oğluna baktı. «Отец, обрадовавшись, посмотрел на сына»;
–қалы/-келі; -(y)alı/-(y)eli. Мысалы: Мұнда аяқ баспағалы бес жыл болыпты./Buralara ayak basmayalı beş yıl olmuştu. «Прошло пять лет с тех пор как [её] ногú не бывало здесь». Ол мектепке бар-ғалы әлі екі ай да болмапты./O okula gideli heniz iki ay bile olmamıştı. «Не прошло и двух месяцев с тех пор, как он пошел в школу.
Yaz - Yılın en sevdiğim mevsim. Son olarak, soğuk bitiyor ve tatil başlar. Yaz aylarında güneşli ve sıcak günlerde keyfini, uzun bir yolculuk ve yürüyüş devam ediyor. Yazın doğa Özellikle güzel - orman yeşil yaprakları, meyveleri olgunlaşıyor. Ormanın kasvet gidip günün sıcağından kaçmak için güzel Yaz aylarında tatillerde sevinmek için çok vakit olabilir: futbol, basketbol ya da badminton, bisiklet oynarken, sahilde yüzerken, seyahat yaparken. yazın isteyecek kitap okumaya çok zaman var.. Sonuçta, bahçesinde yıl güzel bir zamandır, kaybedecek bir an yok! Tabii ki, yaz özellikle büyük tozlu şehirde, genellikle sıcak ve nemlidir. Ama soğuk kışa degiştirmek istemiyorum! Bir koyun derisi ceket ve bot girmek istemem! yaz aylarında sadece tatil değil Şu anda, doğa sebze, meyve ve çilek hediye ile çok cömerttir. İlk hazır kiraz olacaktır. Sonra olgun koyu kiraz, ve daha fazlası ... elma, üzüm, erik ... Doğru, yılın diğer mevsimler arasında bize en cömert, yaz!